mitomycyna
Mitomycyna jest cytotoksycznym antybiotykiem stosowanym w leczeniu przeciwnowotworowym, izolowanym z bakterii Streptomyces caespitosus. Jej działanie polega na hamowaniu syntezy DNA poprzez tworzenie wiązań krzyżowych w łańcuchach DNA, co blokuje replikację komórkową.
W praktyce klinicznej mitomycyna stosowana jest w leczeniu różnych nowotworów, szczególnie raka pęcherza moczowego, raka odbytu, raka przełyku oraz niektórych nowotworów ginekologicznych. W okulistyce wykorzystywana jest także podczas zabiegów trabekulektomii jako środek zapobiegający bliznowaceniu.
Do najczęstszych działań niepożądanych mitomycyny należą mielosupresja (szczególnie trombocytopenia i leukopenia), nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych oraz toksyczne działanie na nerki. Charakterystycznym powikłaniem po długotrwałej terapii jest mikroangiopatia zakrzepowa, mogąca prowadzić do zespołu hemolityczno-mocznicowego.
Lek podawany jest najczęściej dożylnie w cyklach terapeutycznych, a jego dawkowanie zależy od rodzaju nowotworu, stanu pacjenta oraz protokołu leczenia. Przy miejscowym stosowaniu w okulistyce używane są znacznie niższe stężenia, aby uniknąć ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Przedawkowanie
Mitomycyna, dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg (Mitomycin Accord), charakteryzuje się silnym działaniem mielosupresyjnym, co w przypadku przedawkowania prowadzi do ciężkiej cytopenii wynikającej z wyparcia komórek szpiku kostnego. Pełny obraz toksyczności rozwija się stopniowo, osiągając maksimum około 2 tygodnie po zdarzeniu, a najniższa liczba leukocytów (nadir) może pojawić się nawet do 4 tygodni po przedawkowaniu. W związku z tym konieczne jest długoterminowe monitorowanie parametrów hematologicznych, w tym liczby leukocytów, płytek krwi oraz poziomu hemoglobiny, przez co najmniej 4 tygodnie po ekspozycji. Brak swoistej odtrutki podkreśla znaczenie prewencji, w tym ścisłego przestrzegania protokołów dawkowania i podwójnej weryfikacji przygotowania dawki.