zwężenie w obrębie tętnica inna niż wieńcowa
Wskazanie

Zwężenie w obrębie tętnicy innej niż wieńcowa (stenoza tętnicza) to patologiczne zmniejszenie światła naczynia tętniczego, prowadzące do ograniczenia przepływu krwi do zaopatrywanego obszaru. Najczęściej występuje w tętnicach kończyn dolnych, tętnicach szyjnych, nerkowych oraz biodrowych. Główną przyczyną jest miażdżyca, ale zwężenia mogą być również spowodowane przez zapalenie naczyń, uraz, zmiany popromienne, dysplazję włóknisto-mięśniową czy ucisk z zewnątrz.

Objawy zależą od lokalizacji zwężenia. W przypadku tętnic kończyn dolnych pacjenci zgłaszają chromanie przestankowe, ból spoczynkowy, zaburzenia troficzne skóry. Zwężenie tętnic szyjnych może prowadzić do TIA lub udaru mózgu. Zwężenie tętnic nerkowych często objawia się nadciśnieniem tętniczym opornym na leczenie. Diagnostyka obejmuje USG Doppler, angiografię TK lub MR, klasyczną angiografię oraz pomiary ciśnień wewnątrznaczyniowych.

W farmakoterapii zwężeń tętniczych stosuje się leki przeciwpłytkowe (Acard, Polocard, Acesan, Clopidogrel, Plavix, Areplex), statyny (Atoris, Sortis, Roswera, Crestor), inhibitory ACE (Prestarium, Enarenal, Tritace) oraz leki przeciwbólowe. W Polsce stosowane są również leki poprawiające krążenie obwodowe jak pentoksyfilina (Pentohexal, Polfilin, Pentilin) oraz cilostazol (Cilozek).

Leczenie interwencyjne obejmuje angioplastykę balonową, stentowanie oraz endarterektomię. W ciężkich przypadkach konieczne może być leczenie operacyjne – bypass lub wszczepienie protezy naczyniowej. Nowoczesne stenty pokrywane lekami (DES) zmniejszają ryzyko restenozy. W Polsce dostępne są różne rodzaje stentów, m.in. stenty samorozprężalne (Protege, Complete SE) oraz stenty rozprężane na balonie (Omnilink, Express).

Największe trudności w leczeniu zwężeń tętnic pozawieńcowych stanowi wysoki odsetek nawrotów zwężeń (restenoz) po zabiegach wewnątrznaczyniowych, szczególnie w tętnicach o małej średnicy i w zwężeniach długoodcinkowych. Problemem jest również konieczność długotrwałego stosowania podwójnej terapii przeciwpłytkowej po stentowaniu, co zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych. U pacjentów z zaawansowaną miażdżycą wielopoziomową trudno jest uzyskać odpowiednią rewaskularyzację wszystkich istotnych zwężeń. Dodatkowo, leczenie pacjentów z chorobami współistniejącymi (cukrzyca, niewydolność nerek, niewydolność serca) wymaga zindywidualizowanego podejścia i stanowi wyzwanie terapeutyczne.