uszkodzenie toksyczne wątroby
Wskazanie

Uszkodzenie toksyczne wątroby (ang. Drug-Induced Liver Injury, DILI) to stan chorobowy polegający na uszkodzeniu komórek wątrobowych na skutek działania substancji toksycznych. Najczęstszymi przyczynami uszkodzenia toksycznego wątroby są leki (w tym OTC), suplementy diety, środki ochrony roślin, rozpuszczalniki organiczne, alkohol i toksyny pochodzenia naturalnego (np. grzyby).

Klinicznie uszkodzenie toksyczne wątroby może przebiegać bezobjawowo lub objawowo. Często pierwszym objawem są nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych, takie jak podwyższone wartości enzymów wątrobowych (ALT, AST), bilirubiny, GGTP oraz ALP. Objawy kliniczne to m.in.: osłabienie, nudności, wymioty, bóle brzucha, żółtaczka, świąd skóry, a w ciężkich przypadkach encefalopatia wątrobowa.

W leczeniu uszkodzenia toksycznego wątroby kluczowe jest odstawienie substancji uszkadzającej. W Polsce stosuje się leki hepatoprotekcyjne, takie jak: Essentiale Forte (fosfolipidy), Sylimarol, Sylimaron, Syliflex (sylimaryna), Heparegen, Hepatil (ornityna), Hepa-Merz (L-asparaginian L-ornityny), czy Phospholipon. W leczeniu toksycznych uszkodzeń wątroby wywołanych przez grzyby, stosuje się Penicylinę G oraz Sylimarynę. W ciężkich przypadkach stosuje się N-acetylocysteinę (Acetylcysteinum, ACC, Fluimucil).

Największą trudnością w leczeniu uszkodzenia toksycznego wątroby jest prawidłowe rozpoznanie czynnika sprawczego, szczególnie gdy pacjent przyjmuje wiele leków jednocześnie. Dodatkowym wyzwaniem jest nieprzewidywalność reakcji wątroby na substancje toksyczne – u niektórych pacjentów może dojść do rozwoju ostrej niewydolności wątroby wymagającej pilnego przeszczepienia narządu. Problematyczne jest również to, że nie ma specyficznego leku na uszkodzenie toksyczne wątroby, a skuteczność preparatów hepatoprotekcyjnych bywa kwestionowana. Ważnym elementem postępowania jest monitorowanie funkcji wątroby za pomocą regularnych badań laboratoryjnych.