rozszerzenie źrenicy
Wskazanie

Rozszerzenie źrenicy, czyli midriaza, to fizjologiczna lub patologiczna reakcja oka, polegająca na powiększeniu średnicy źrenicy, zwykle przekraczającej 6 mm. Może wystąpić w warunkach fizjologicznych, np. przy słabym oświetleniu, pod wpływem silnych emocji czy wysiłku fizycznego, jednak może być również objawem różnych stanów patologicznych, takich jak urazy ośrodkowego układu nerwowego, udary mózgu, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe czy zatrucia.

W okulistyce farmakologiczne rozszerzenie źrenicy stosowane jest rutynowo podczas badań dna oka, zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych. Preparaty stosowane w tym celu to przede wszystkim środki z grupy parasympatykolityków (np. Atropinum Sulfuricum WZF, Tropicamidum WZF) oraz sympatykomimetyków (np. Neosynephrine, Phenylephrine WZF). Różnią się one czasem działania – od krótko działających (tropikamid) po długo działające (atropina), co pozwala dostosować wybór leku do potrzeb diagnostycznych lub terapeutycznych.

Ponadto, w leczeniu jaskry, farmakologiczne rozszerzenie źrenicy może być elementem terapii w niektórych typach choroby, takich jak jaskra z zamkniętym kątem przesączania w fazie ostrego ataku. W Polsce stosuje się w tym celu Atropinum Sulfuricum WZF oraz połączenia leków (np. fenylefryna z tropikamidą).

Największe trudności podczas leczenia pacjenta z rozszerzoną źrenicą dotyczą przede wszystkim różnicowania przyczyny tego stanu. Diagnostyka wymaga dokładnej oceny neurologicznej i okulistycznej. W przypadku farmakologicznego rozszerzenia źrenicy pacjenci często skarżą się na nadwrażliwość na światło (fotofobię) i zaburzenia widzenia, szczególnie z bliskiej odległości. Istotnym problemem jest również ryzyko wywoływania lub zaostrzania jaskry, zwłaszcza jaskry z wąskim kątem przesączania, dlatego stosowanie mydriaz powinno być poprzedzone oceną kąta przesączania. W przypadku długo działających midriaz, jak atropina, pacjent może wymagać tymczasowego stosowania okularów do czytania oraz ciemnych okularów przeciwsłonecznych.