eradykacja zakażenia Helicobacter pylori
Wskazanie

Eradykacja zakażenia Helicobacter pylori to proces leczenia mający na celu całkowite wyeliminowanie bakterii H. pylori z przewodu pokarmowego. Bakteria ta kolonizuje błonę śluzową żołądka i jest głównym czynnikiem etiologicznym przewlekłego zapalenia żołądka, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Ponadto zakażenie H. pylori zwiększa ryzyko rozwoju raka żołądka i chłoniaka typu MALT.

Wskazaniami do eradykacji H. pylori są: choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (aktywna lub w wywiadzie), zanikowe zapalenie żołądka, stan po resekcji żołądka z powodu raka, chłoniak typu MALT, dyspepsja niediagnozowana, krewni pierwszego stopnia chorych na raka żołądka oraz życzenie pacjenta. Zgodnie z wytycznymi Maastricht V/Florencja, eradykacja powinna być przeprowadzona również u pacjentów z niewyjaśnioną niedokrwistością z niedoboru żelaza, idiopatyczną małopłytkowością oraz u pacjentów długotrwale przyjmujących inhibitory pompy protonowej.

W Polsce do eradykacji H. pylori stosuje się najczęściej terapię poczwórną z bizmutem (inhibitor pompy protonowej + bizmut + tetracyklina + metronidazol) lub terapię poczwórną bez bizmutu (inhibitor pompy protonowej + amoksycylina + klarytromycyna + metronidazol). Wśród polskich preparatów stosowanych w schematach eradykacyjnych znajdują się: Controloc, Nolpaza, Pantopraz (pantoprazol), Helicid, Gasec, Ortanol (omeprazol), Tritace (ramipril), Pylera (bizmut+tetracyklina+metronidazol), Amoksiklav (amoksycylina+kwas klawulanowy), Klacid, Fromilid (klarytromycyna), Metronidazol, Tinidazol oraz Pyralgin (levofloksacyna).

Największym wyzwaniem w eradykacji H. pylori jest rosnąca oporność bakterii na antybiotyki, szczególnie na klarytromycynę i metronidazol. W Polsce oporność na klarytromycynę przekracza 20%, co znacząco obniża skuteczność terapii zawierających ten antybiotyk. Kolejnym problemem jest niska adherencja pacjentów do zaleceń terapeutycznych, wynikająca z konieczności przyjmowania wielu leków jednocześnie oraz działań niepożądanych antybiotykoterapii (biegunka, nudności, zaburzenia smaku). Istotnym wyzwaniem jest również właściwa weryfikacja skuteczności eradykacji, która powinna być przeprowadzona nie wcześniej niż 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wykorzystaniem testu oddechowego, testu antygenowego kału lub biopsji błony śluzowej żołądka.