Przeciwwskazania stosowania
Ziele mniszka lekarskiego

Przeciwwskazania stosowania ziela mniszka lekarskiego

Ziele mniszka lekarskiego (Taraxacum officinale F. H. Wigg., herba) jest jedną z substancji czynnych występujących w preparatach złożonych, stosowanych m.in. w schorzeniach dróg oddechowych. Pomimo jego licznych właściwości prozdrowotnych, istnieją sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających tę substancję jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających ziele mniszka lekarskiego jest nadwrażliwość pacjenta na tę substancję czynną. W przypadku produktu leczniczego Imupret, który zawiera 4,00 mg ziela mniszka lekarskiego w jednej tabletce drażowanej, nie należy go stosować u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na tę roślinę.^{2 3}

Alergia na rośliny z rodziny astrowatych

Szczególnie istotnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających ziele mniszka lekarskiego jest alergia na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej złożonych Compositae). Mniszek lekarski należy do tej rodziny botanicznej, podobnie jak krwawnik pospolity (Achillea millefolium) czy rumianek (Matricaria recutita), które również mogą występować w preparatach złożonych.^{4 5}

U pacjentów uczulonych na rośliny z tej rodziny istnieje ryzyko wystąpienia reakcji krzyżowych. Oznacza to, że pacjent uczulony na jeden gatunek z rodziny Asteraceae może również reagować alergicznie na inne rośliny z tej rodziny, w tym na mniszek lekarski. W przypadku preparatu Imupret, który zawiera trzy składniki z rodziny astrowatych (ziele mniszka lekarskiego, ziele krwawnika pospolitego oraz kwiat rumianku), ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej u pacjentów z alergią na astrowate jest szczególnie wysokie.^{6 7}

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Należy również zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia nadwrażliwości na substancje pomocnicze zawarte w preparatach z zielem mniszka lekarskiego. W przypadku produktu Imupret, pacjenci z nadwrażliwością na substancje pomocnicze takie jak glukoza jednowodna, glukoza ciekła, laktoza jednowodna czy sacharoza nie powinni przyjmować tego leku.^{8 9}

Nadwrażliwość na laktozę

Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość laktozy jednowodnej w preparatach zawierających ziele mniszka lekarskiego. W przypadku produktu Imupret, jedna tabletka drażowana zawiera aż 51,52 mg laktozy jednowodnej. U pacjentów z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy stosowanie preparatów zawierających laktozę może prowadzić do wystąpienia objawów nietolerancji, takich jak bóle brzucha, wzdęcia czy biegunka.¹⁰

Przeciwwskazania związane z innymi składnikami preparatów złożonych

Ziele mniszka lekarskiego często występuje w preparatach złożonych, zawierających również inne substancje roślinne. W przypadku produktu Imupret, oprócz ziela mniszka lekarskiego (4,00 mg) w skład jednej tabletki drażowanej wchodzą również:

• Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) – 10,00 mg
• Ziele krwawnika pospolitego (Achillea millefolium L., herba) – 4,00 mg
• Korzeń prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) – 8,00 mg
• Liście orzecha włoskiego (Juglans regia L., folium) – 12,00 mg
• Kwiat rumianku (Matricaria recutita L., flos) – 6,00 mg
• Kora dębu (Quercus robur L., Q. petraea (Matt.) Liebl.; Quercus pubescens Willd., cortex) – 4,00 mg

¹¹

Nadwrażliwość na którykolwiek z powyższych składników roślinnych stanowi przeciwwskazanie do stosowania całego preparatu, nawet jeśli pacjent nie wykazuje nadwrażliwości bezpośrednio na ziele mniszka lekarskiego.¹²

Zalecenia dla lekarzy przepisujących preparaty z zielem mniszka lekarskiego

Przed zaleceniem lub przepisaniem preparatów zawierających ziele mniszka lekarskiego, lekarz powinien dokładnie zebrać wywiad alergologiczny pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem reakcji alergicznych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Należy również zapytać o wcześniejsze reakcje alergiczne na inne składniki preparatu złożonego oraz substancje pomocnicze, zwłaszcza laktozę.¹³

W przypadku preparatu Imupret, należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych, ponieważ preparat ten zawiera aż trzy składniki z tej rodziny: ziele mniszka lekarskiego, ziele krwawnika pospolitego oraz kwiat rumianku.^{14 15}