Przedawkowanie
Wenlafaksyna
Wenlafaksyna, lek z grupy SNRI, dostępna w dawkach 37,5 mg, 75 mg, 150 mg i 225 mg, stosowana jest w leczeniu zaburzeń depresyjnych oraz lękowych. Przedawkowanie, szczególnie powyżej około 3 gramów, stanowi poważne zagrożenie życia, manifestujące się tachykardią, zaburzeniami świadomości (od senności do śpiączki), rozszerzeniem źrenic, drgawkami oraz wymiotami. Zatrucie może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, takich jak wydłużenie odstępu QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS, tachykardia komorowa, bradykardia oraz niedociśnienie tętnicze. Dodatkowo obserwuje się hipoglikemię i zawroty głowy. Ryzyko zgonu po przedawkowaniu wenlafaksyny jest wyższe niż w przypadku SSRI, ale niższe niż przy trójpierścieniowych lekach przeciwdepresyjnych.
Charakterystyka wenlafaksyny
Wenlafaksyna to substancja czynna należąca do grupy leków przeciwdepresyjnych o działaniu hamującym wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny (SNRI). Dostępna jest w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu oraz kapsułek i tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg, 150 mg, a także 225 mg. Stosowana jest głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych uogólnionych, fobii społecznej oraz lęku napadowego. Wenlafaksyna występuje najczęściej w postaci chlorowodorku wenlafaksyny.1 2 3
Przedawkowanie wenlafaksyny
Przedawkowanie wenlafaksyny stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej pomocy medycznej. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki przedawkowania, w tym ze skutkiem śmiertelnym, głównie w skojarzeniu z alkoholem i/lub innymi produktami leczniczymi.4 5
Objawy ciężkiego zatrucia mogą wystąpić u osób dorosłych po przyjęciu około 3 gramów wenlafaksyny.6 7
Czynniki ryzyka przedawkowania
Badania epidemiologiczne wykazały, że pacjenci leczeni wenlafaksyną mogą być bardziej obciążeni czynnikami ryzyka samobójstwa w porównaniu do pacjentów leczonych inhibitorami selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).8 9
Opublikowane badania retrospektywne wskazują, że przedawkowanie wenlafaksyny może wiązać się z większym ryzykiem zgonu w porównaniu do ryzyka obserwowanego dla leków przeciwdepresyjnych SSRI, ale mniejszym niż dla trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych.10 11
Nie jest jasne, w jakim stopniu zwiększone ryzyko zgonu może być przypisane toksyczności wenlafaksyny po przedawkowaniu, a w jakim stopniu innym cechom pacjentów leczonych wenlafaksyną.12 13
Najczęstsze objawy przedawkowania
Najczęściej zgłaszane objawy przedawkowania wenlafaksyny obejmują:14 15
- Tachykardię (przyspieszenie akcji serca)
- Zaburzenia świadomości (od senności do śpiączki)
- Rozszerzenie źrenic
- Drgawki
- Wymioty
16
Inne objawy przedawkowania
Inne zaobserwowane objawy po przedawkowaniu wenlafaksyny to:17 18
- Zmiany w EKG:
- Wydłużenie odstępu QT
- Blok odnogi pęczka Hisa
- Poszerzenie zespołu QRS
- Tachykardia komorowa
- Bradykardia
- Niedociśnienie tętnicze
- Hipoglikemia
- Zawroty głowy
- Zgon
19 20
Tabela objawów przedawkowania wenlafaksyny
| Kategoria objawów | Objawy kliniczne | Uwagi |
|---|---|---|
| Sercowo-naczyniowe |
– Tachykardia – Tachykardia komorowa – Bradykardia – Niedociśnienie tętnicze – Zmiany w EKG (wydłużenie odstępu QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS) |
Zaburzenia rytmu serca mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Zmiany w zapisie EKG wymagają ciągłego monitorowania pacjenta. |
| Neurologiczne |
– Zaburzenia świadomości (od senności do śpiączki) – Drgawki – Zawroty głowy |
Drgawki występują często w ciężkich przypadkach przedawkowania. Nasilenie zaburzeń świadomości może postępować od senności do śpiączki. |
| Oczne | – Rozszerzenie źrenic (mydriaza) | Może być pomocne w diagnostyce różnicowej zatrucia. |
| Metaboliczne | – Hipoglikemia | Wymaga monitorowania poziomu glukozy we krwi i odpowiedniej interwencji. |
| Żołądkowo-jelitowe | – Wymioty | Zwiększają ryzyko zachłyśnięcia, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami świadomości. |
| Ciężkie następstwa | – Zgon | Ryzyko zgonu jest większe niż przy przedawkowaniu SSRI, ale mniejsze niż przy przedawkowaniu trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Ciężkie zatrucie może wystąpić po przyjęciu około 3 gramów wenlafaksyny. |
Zalecane leczenie przedawkowania
W razie ciężkiego zatrucia wenlafaksyną konieczne może być wdrożenie złożonego leczenia ratunkowego i monitorowania.21 W razie podejrzenia przedawkowania wenlafaksyny zaleca się niezwłoczny kontakt z właściwym regionalnym ośrodkiem ds. toksykologii lub specjalistą ds. leczenia zatruć.22 23
Ogólne postępowanie terapeutyczne
Zalecane jest ogólne leczenie wspomagające i objawowe oraz monitorowanie rytmu serca i innych ważnych parametrów życiowych.24 25
Podstawowe zasady postępowania obejmują:
- Jeśli istnieje ryzyko zachłyśnięcia, nie jest wskazane wywołanie wymiotów.26
- Płukanie żołądka może być wskazane, jeżeli zostanie przeprowadzone wkrótce po przyjęciu produktu lub u pacjentów z objawami klinicznymi.27
- Zastosowanie węgla aktywowanego może również zmniejszyć wchłanianie substancji czynnej.28
- Monitorowanie rytmu serca i innych podstawowych parametrów życiowych jest niezbędne ze względu na potencjalne zaburzenia kardiologiczne.29
Nieskuteczne metody leczenia
Następujące metody eliminacji wenlafaksyny z organizmu prawdopodobnie nie będą skuteczne:30 31
- Wymuszona diureza
- Dializa
- Hemoperfuzja
- Transfuzja wymienna
32
Brak swoistego antidotum
Nie jest znane swoiste antidotum dla wenlafaksyny.33 34 Dlatego leczenie przedawkowania opiera się głównie na działaniach podtrzymujących i objawowych.35
Zalecenia dla personelu medycznego
Ze względu na potencjalne ryzyko przedawkowania i związane z nim skutki, wenlafaksynę należy przepisywać w najmniejszej ilości, zgodnej z zaleconym dla danego pacjenta dawkowaniem, tak aby zmniejszyć ryzyko przedawkowania.36 37
Pacjenci leczeni wenlafaksyną powinni być odpowiednio monitorowani, szczególnie jeśli stwierdzono u nich występowanie czynników ryzyka samobójstwa.38 39
W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania należy natychmiast wdrożyć odpowiednie protokoły leczenia, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania czynności serca i innych parametrów życiowych.40 41
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania