Właściwości farmakokinetyczne
Wapń laktobionian

Wapń laktobionian, stosowany w suplementacji wapnia (np. w preparatach Calcium Polfarmex, Sanosvit Calcium), charakteryzuje się wchłanianiem na poziomie 20-33% w dwunastnicy i proksymalnym jelicie cienkim, głównie poprzez transport aktywny. Wchłanianie jest modulowane przez czynniki zwiększające (laktoza, białko, kwas cytrynowy, witamina D, parathormon) oraz hamujące (glikokortykosteroidy, kalcytonina, kwas szczawiowy, fitynowy, fosforany, błonnik). Przyswajalność wapnia maleje z wiekiem, co ma znaczenie kliniczne u osób starszych, a absorpcja wzrasta przy deficycie wapnia w organizmie. Po wchłonięciu wapń dystrybuuje się w surowicy krwi w formie zjonizowanej (~1,5 mmol/l, 60%) oraz związanej z białkami (~1,0 mmol/l, 40%), z około 45% wapnia wiążącego się z białkami osocza, co wpływa na jego aktywność biologiczną i transport.

Farmakokinetyka wapnia laktobionianu

Wapń laktobionian jest jedną z form wapnia stosowanych w suplementacji tego pierwiastka. Występuje w produktach leczniczych takich jak Calcium Polfarmex, Calcium Polfarmex (o smaku truskawkowym) oraz Sanosvit Calcium, często w połączeniu z innymi solami wapnia, jak wapń glubonian czy wapń glukonolaktobionian. Właściwości farmakokinetyczne tej substancji obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji z organizmu.1 2

Proces wchłaniania

Wchłanianie wapnia z wapnia laktobionianu zachodzi głównie w dwunastnicy i proksymalnym odcinku jelita cienkiego, gdzie odbywa się na drodze transportu aktywnego. Z całkowitej ilości wapnia przyjętego doustnie, wchłonięciu ulega około 20-33%, co zależy od szeregu czynników fizjologicznych i dietetycznych.3 4

Czynniki wpływające na wchłanianie

Istnieje szereg czynników, które mogą zwiększać lub zmniejszać wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego:

5 6

Warto zauważyć, że przyswajalność wapnia zmniejsza się z wiekiem, co może mieć istotne znaczenie kliniczne szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Dodatkowo, absorpcja wapnia jest tym większa, im większy jest jego deficyt w organizmie, co stanowi pewnego rodzaju mechanizm regulacyjny.7 8

Dystrybucja i metabolizm

Po wchłonięciu wapnia do krwiobiegu, pierwiastek ten podlega procesom dystrybucji w organizmie. Prawidłowa zawartość wapnia w surowicy krwi wynosi 2,5 mmol/l, przy czym podlega on rozdziałowi na dwie frakcje:9

  • Wapń zjonizowany – stanowi około 1,5 mmol/l (60% całkowitego wapnia w surowicy)
  • Wapń związany z białkami osocza – stanowi około 1,0 mmol/l (40% całkowitego wapnia w surowicy)

10 11

Badania wskazują, że do około 45% wchłoniętego wapnia wiąże się z białkami osocza, co ma znaczenie dla jego aktywności biologicznej i transportu w organizmie.12

Eliminacja

Wapń, w tym również pochodzący z wapnia laktobionianu, jest eliminowany z organizmu różnymi drogami. Główne drogi wydalania to:

  • Wydalanie z kałem – stanowi główną drogę eliminacji, odpowiadającą za około 80% wydalanego wapnia; jest to głównie wapń, który nie uległ wchłonięciu w przewodzie pokarmowym
  • Wydalanie z moczem – odpowiada za około 20% wydalania wapnia i w warunkach prawidłowych nie przekracza 0,3 g/dobę
  • Inne drogi wydalania – niewielkie ilości wapnia są wydalane ze śliną, potem oraz mlekiem u kobiet karmiących

13 14

Ilość wapnia wydalanego z kałem utrzymuje się na względnie stałym poziomie i wynosi 0,4-0,8 g/dobę. Natomiast wydalanie wapnia z moczem podlega ścisłej regulacji i jest kontrolowane przez hormony kalcytropowe, które pomagają utrzymać homeostazę wapniową w organizmie.15

Wpływ na farmakokinetykę wapnia laktobionianu

Farmakokinetyka wapnia laktobionianu podlega wpływom różnych czynników fizjologicznych i farmakologicznych. Wśród istotnych klinicznie czynników należy wymienić:

Czynnik Wpływ na farmakokinetykę
Wiek pacjenta Zmniejszona przyswajalność wapnia u osób starszych
Kwasowość środowiska jelitowego (pH) Wpływa na rozpuszczalność i wchłanianie wapnia
Witamina D Zwiększa wchłanianie wapnia w jelicie cienkim
Laktoza i białka Zwiększają wchłanianie wapnia
Kwas cytrynowy Zwiększa wchłanianie wapnia
Parathormon Zwiększa wchłanianie wapnia
Glikokortykosteroidy Hamują wchłanianie wapnia
Kalcytonina Hamuje wchłanianie wapnia
Kwas szczawiowy i fitynowy Hamują wchłanianie wapnia
Fosforany Hamują wchłanianie wapnia
Błonnik pokarmowy Zmniejsza wchłanianie wapnia
Deficyt wapnia w organizmie Zwiększa wchłanianie wapnia

Powyższe czynniki należy brać pod uwagę podczas planowania terapii preparatami zawierającymi wapń laktobionian, aby zoptymalizować efekt terapeutyczny i zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.16 17

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl