Właściwości farmakokinetyczne
Sukralfat

Właściwości farmakokinetyczne sukralfatu

Sukralfat, substancja czynna zawarta w preparacie Ulgastran (1 g/5 ml zawiesina doustna), charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne w obrębie przewodu pokarmowego.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym sukralfat charakteryzuje się minimalnym stopniem absorpcji ogólnoustrojowej. Jedynie 2-5% substancji czynnej ulega wchłanianiu z przewodu pokarmowego, co stanowi podstawę jego działania miejscowego.² Ta niska biodostępność ogólnoustrojowa jest korzystna z punktu widzenia profilu bezpieczeństwa leku i pozwala na osiągnięcie wysokich stężeń aktywnej substancji w miejscu docelowego działania, czyli w żołądku i dwunastnicy.³

Dysocjacja i dystrybucja

W środowisku kwaśnym żołądka sukralfat podlega częściowej dysocjacji (około 10%) do wodorotlenku glinu (Al(OH)₃) i ośmiosiarczanu sacharozy.⁴ Jest to kluczowy etap w mechanizmie działania tej substancji. Uwolnione jony glinu wchodzą w reakcje z fosforanami oraz innymi anionami obecnymi w świetle przewodu pokarmowego, tworząc nierozpuszczalne kompleksy o ograniczonej biodostępności.⁵

Wchłanianie jonów glinu do krążenia ogólnego jest minimalne i wynosi od 0,1 do 10%.⁶ Badania u pacjentów poddanych długotrwałej terapii sukralfatem wykazały średnie stężenie jonów glinu w osoczu na poziomie 8,41 mg/l, które nie różniło się w sposób statystycznie istotny od wartości obserwowanych w grupie przyjmującej placebo.⁷

Głównym miejscem dystrybucji sukralfatu jest światło przewodu pokarmowego, szczególnie przy zachowanej prawidłowej funkcji nerek.⁸ Największe stężenia jonów glinu obserwuje się w żołądku i dwunastnicy, co odpowiada głównemu miejscu działania terapeutycznego tego związku.⁹

Interakcje z pokarmem

Na etapie wchłaniania sukralfat może wchodzić w interakcje z przyjmowanym pokarmem.¹⁰ Substancja ta ma zdolność wiązania się z białkami pokarmowymi, co może wpływać na jej biodostępność.¹¹ Z tego powodu, aby zapewnić optymalną skuteczność terapeutyczną, zaleca się przyjmowanie sukralfatu (preparatu Ulgastran) na 1 godzinę przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku.¹²

Metabolizm i wydalanie

W środowisku kwaśnym żołądka sukralfat uwalnia jony glinu, które wchodzą w interakcje z ujemnie naładowanymi grupami białek błony śluzowej.¹³ Fragment cząsteczki sukralfatu – siarczan sacharozy, powstający pod wpływem kwasu solnego, nie podlega procesom metabolicznym w organizmie.¹⁴ Jest on wydalany w postaci niezmienionej wraz z kałem w ciągu 48 godzin od przyjęcia leku. Eliminacji tą drogą podlega ponad 90% przyjętej dawki sukralfatu.¹⁵

Wydalanie sukralfatu odbywa się głównie drogą przewodu pokarmowego.¹⁶ Jedynie niewielki odsetek, wynoszący od 0,5 do 2,2% przyjętej dawki, jest eliminowany przez nerki z moczem.¹⁷ Ta cecha farmakokinetyczna dodatkowo potwierdza miejscowy charakter działania sukralfatu w obrębie przewodu pokarmowego i minimalny udział krążenia ogólnoustrojowego w procesach dystrybucji i eliminacji tej substancji.