Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sufentanyl

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania sufentanylu – wprowadzenie

Sufentanyl jest syntetycznym opioidowym lekiem przeciwbólowym, stosowanym w znieczuleniu ogólnym i analgezji. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania sufentanylu obejmują informacje z badań toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także z badań wpływu na rozrodczość, potencjału mutagennego i rakotwórczego.¹

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej sufentanylu wykazano, że wartość LD50 (mediana dawki śmiertelnej) dla różnych gatunków zwierząt, w tym myszy, świnek morskich, szczurów i psów, przekraczała 10 mg/kg masy ciała. Zgodnie z oczekiwaniami dla leku o działaniu przeciwbólowym i znieczulającym, główną przyczyną śmierci zwierząt w tych badaniach było zahamowanie ośrodka oddechowego.²

Toksyczność podostra i przewlekła

W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej, po codziennym podawaniu sufentanylu przez okres 1 miesiąca, zaobserwowano efekty charakterystyczne dla leków przeciwbólowych o działaniu ogólnie znieczulającym. U psów obserwowano występowanie ataksji, niedotlenienia, rozszerzenia źrenic oraz senności. U szczurów natomiast notowano wytrzeszcz oczu, sztywność mięśni oraz zanik odruchu erekcji.³

Wszystkie badane zwierzęta wykazywały zmniejszone przyjmowanie pokarmu, co prowadziło do obniżenia masy ciała. Zaobserwowane niespecyficzne objawy toksyczności można odnieść do tego działania, podobnie jak do codziennego zmniejszania się aktywności zwierząt.⁴

Wpływ na rozrodczość

Badania wykazały, że sufentanyl przenika przez barierę łożyskową. W badaniach na płodach szczurzych stwierdzono, że maksymalne stężenie leku w osoczu płodów wynosiło 33% wartości stężenia obserwowanego u matki.⁵

Wpływ na rozrodczość, obejmujący:

• zmniejszoną płodność
• embriotoksyczność
• fetotoksyczność
• zwiększoną śmiertelność noworodków

stwierdzono u królików i szczurów, jednak wyłącznie po zastosowaniu dawek wywierających toksyczny wpływ na organizm matki. Dawki te były 2,5 razy większe niż dawki podawane ludziom przez okres 10-30 dni.^{6 7 8}

Ważnym obserwacją jest brak działania teratogennego sufentanylu, co udokumentowano w badaniach na modelach zwierzęcych.^{9 10 11}

Potencjał mutagenny

W dostępnych danych przedklinicznych brak informacji o potencjalnym działaniu mutagennym sufentanylu. Nie odnotowano dotychczas żadnych danych wskazujących na mutagenny wpływ tej substancji.¹²

Potencjał rakotwórczy

W odniesieniu do potencjalnego działania rakotwórczego sufentanylu, dostępne dane przedkliniczne są ograniczone. Brak jest opublikowanych wyników długoterminowych badań oceniających rakotwórcze działanie sufentanylu u zwierząt.^{13 14 15}

Bezpieczeństwo stosowania sufentanylu w świetle danych przedklinicznych

Analiza dostępnych danych przedklinicznych dotyczących sufentanylu wskazuje, że substancja ta wykazuje typowy profil bezpieczeństwa dla syntetycznych opioidów. Główne obserwowane działania niepożądane u zwierząt laboratoryjnych wynikają z farmakologicznego mechanizmu działania substancji i obejmują przede wszystkim działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i układ oddechowy. Szkodliwy wpływ na rozrodczość występował jedynie przy dawkach znacznie przekraczających dawki stosowane terapeutycznie u ludzi, co daje korzystny margines bezpieczeństwa. Istotny z klinicznego punktu widzenia jest brak działania teratogennego substancji. W zakresie potencjalnego działania mutagennego i rakotwórczego dane przedkliniczne są ograniczone, jednak nie wskazują na szczególne zagrożenia w tym zakresie.^{16 17 18}