Przedawkowanie
Solifenacyna

Przedawkowanie substancji solifenacyna. Szczegółowo opisz niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem

Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu może prowadzić do wystąpienia szeregu poważnych objawów spowodowanych nasilonym działaniem cholinolitycznym (antycholinergicznym). Działania niepożądane wynikają z blokowania receptorów muskarynowych w organizmie, co może prowadzić do zaburzeń funkcjonowania wielu układów. Warto zaznaczyć, że solifenacyna należy do leków stosowanych w leczeniu objawów zespołu pęcherza nadreaktywnego.^{1 2}

Opisany w literaturze przypadek przedawkowania dotyczył dawki 280 mg solifenacyny bursztynianu przyjętej przypadkowo przez jednego pacjenta w ciągu 5 godzin. W wyniku tego przedawkowania u pacjenta wystąpiły zmiany stanu psychicznego, które jednak nie wymagały hospitalizacji.^{3 4}

W przypadku leczenia skojarzonego z tamsulosyną odnotowano również przypadek przedawkowania odpowiadający dawce 126 mg solifenacyny bursztynianu i 5,6 mg tamsulosyny chlorowodorku. Dawka ta była dobrze tolerowana, a jedynym zgłoszonym działaniem niepożądanym była nieznaczna suchość w jamie ustnej, utrzymująca się przez 16 dni.^{5 6}

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania solifenacyny wynikają głównie z jej działania cholinolitycznego i mogą obejmować zarówno zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, jak i objawy obwodowe. Nasilenie objawów zależne jest od przyjętej dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.^{7 8}

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ryzykiem wydłużenia odstępu QT (np. z hipokaliemią, bradykardią, jednocześnie przyjmujących leki mogące wydłużać odstęp QT) oraz pacjentów ze współistniejącymi chorobami serca (takimi jak niedokrwienie mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca czy zastoinowa niewydolność serca).⁹

W przypadku skojarzenia solifenacyny z tamsulosyną, przedawkowanie może dodatkowo powodować ostrą hipotonię.^{10 11}

Leczenie przedawkowania

W przypadku przedawkowania solifenacyny bursztynianu zaleca się następujące postępowanie:¹²

• Podanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania leku
• Płukanie żołądka, jeśli zostanie wykonane w ciągu 1 godziny od spożycia
• Nie należy prowokować wymiotów

¹³

Leczenie objawów przedawkowania solifenacyny powinno być ukierunkowane na poszczególne manifestacje kliniczne:¹⁴

• W przypadku ciężkich, ośrodkowych objawów cholinolitycznych, takich jak omamy lub nadmierne pobudzenie: zastosowanie fizostygminy lub karbacholu
• Drgawki lub nadmierne pobudzenie: zastosowanie benzodiazepin
• Niewydolność oddechowa: zastosowanie sztucznej wentylacji
• Tachykardia: zastosowanie leków blokujących receptory beta-adrenergiczne
• Zatrzymanie moczu: zastosowanie cewnikowania pęcherza
• Rozszerzenie źrenic: zastosowanie pilokarpiny w kroplach i/lub umieszczenie pacjenta w ciemnym pomieszczeniu

¹⁵

W przypadku skojarzonego przedawkowania solifenacyny i tamsulosyny należy zachować ostrożność przy stosowaniu beta-adrenolityków, ponieważ jednoczesne przedawkowanie obu substancji może wywołać ciężkie niedociśnienie.^{16 17}

Ostre niedociśnienie, które może wystąpić po przedawkowaniu tamsulosyny (w przypadku leczenia skojarzonego) należy leczyć objawowo. Hemodializa prawdopodobnie nie będzie skuteczna, gdyż tamsulosyna jest w dużym stopniu związana z białkami osocza.¹⁸

Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu przedawkowania

Szczególną ostrożność należy zachować i zwracać uwagę na pacjentów, u których występują następujące czynniki ryzyka:¹⁹

• Ryzyko wydłużenia odstępu QT:
  • Hipokaliemia
  • Bradykardia
  • Jednoczesne stosowanie leków mogących wydłużać odstęp QT
• Współistniejące choroby serca:
  • Niedokrwienie mięśnia sercowego
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Zastoinowa niewydolność serca

²⁰

Uwagi dodatkowe

Warto podkreślić, że w przypadku przedawkowania leków zawierających solifenacynę istotne jest szybkie wdrożenie właściwego postępowania terapeutycznego. Choć opisany przypadek przedawkowania 280 mg solifenacyny nie wymagał hospitalizacji, to potencjalne ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, jest znaczne.²¹

Ze względu na mechanizm działania solifenacyny, monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu powinno obejmować parametry życiowe, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz stanu neurologicznego.^{22 23}