Przeciwwskazania stosowania
Solifenacyna

Przeciwwskazania stosowania solifenacyny

Solifenacyna jest substancją stosowaną w leczeniu objawów zespołu pęcherza nadreaktywnego. Przed zastosowaniem tego leku należy dokładnie ocenić, czy u pacjenta nie występują przeciwwskazania, które mogą uniemożliwić jego bezpieczne stosowanie. Przeciwwskazania do stosowania solifenacyny wynikają z jej mechanizmu działania oraz potencjalnych interakcji z innymi lekami i stanami klinicznymi.¹

Nadwrażliwość na solifenacynę lub substancje pomocnicze

Pacjentom z nadwrażliwością na solifenacynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparatach leczniczych należy odradzić stosowanie tej substancji. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się w różny sposób – od łagodnych objawów skórnych po poważne reakcje ogólnoustrojowe.² Warto zauważyć, że preparaty solifenacyny zawierają różne substancje pomocnicze, wśród których najczęściej występuje laktoza jednowodna, obecna w różnych ilościach w poszczególnych produktach (np. Adablok 5 mg – 109,0 mg, Adablok 10 mg – 104,0 mg laktozy jednowodnej).³

Zaburzenia układu moczowego

Solifenacyna jest bezwzględnie przeciwwskazana u pacjentów z zatrzymaniem moczu. Substancja ta, jako lek antycholinergiczny, może nasilić lub wywołać zatrzymanie moczu, co stanowi poważne powikłanie kliniczne. Z tego powodu nie należy zalecać solifenacyny pacjentom z rozpoznanym zatrzymaniem moczu lub z wysokim ryzykiem jego wystąpienia.⁴

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Stosowanie solifenacyny jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, w tym z toksycznym rozdęciem okrężnicy. Ze względu na właściwości antycholinergiczne solifenacyna może nasilać zaburzenia perystaltyki jelit, prowadząc do nasilenia objawów lub powikłań. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie leku u pacjentów z toksycznym rozdęciem okrężnicy, które jest stanem zagrożenia życia.⁵

Choroby neurologiczne i okulistyczne

Solifenacyna jest przeciwwskazana u pacjentów z:

• Miastenią – chorobą autoimmunologiczną charakteryzującą się osłabieniem mięśni szkieletowych. Solifenacyna może nasilać osłabienie mięśniowe z powodu swoich właściwości antycholinergicznych.⁶
• Jaskrą z wąskim kątem przesączania – solifenacyna może powodować rozszerzenie źrenicy i wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, co stanowi zagrożenie dla pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania lub predysponowanych do tej choroby.⁷

⁷

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

Stosowanie solifenacyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach zaburzeń czynności nerek i wątroby:

• U pacjentów poddawanych hemodializie – nie zaleca się stosowania solifenacyny ze względu na brak odpowiednich badań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie pacjentów.⁸
• U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby – eliminacja solifenacyny może być znacznie upośledzona, co prowadzi do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.⁹
• U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, którzy jednocześnie przyjmują silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol – w tych przypadkach może dojść do niebezpiecznego zwiększenia stężenia solifenacyny w osoczu.¹⁰

¹¹

Przeciwwskazania dla preparatów złożonych z solifenacyną

W przypadku preparatów złożonych zawierających solifenacynę i tamsulosynę (np. Beplasot, Ranlosin Duo, Solitombo), oprócz standardowych przeciwwskazań dla solifenacyny, występują dodatkowe przeciwwskazania związane z obecnością tamsulosyny:

• Hipotonia ortostatyczna w wywiadzie – u pacjentów z hipotonią ortostatyczną w wywiadzie nie należy stosować preparatów złożonych z solifenacyną i tamsulosyną ze względu na zwiększone ryzyko nasilenia tego zaburzenia.¹²

¹³

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania solifenacyny

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność lub rozważyć odradzenie stosowania solifenacyny. Do takich sytuacji należą:

• Pacjenci z wysokim ryzykiem wystąpienia zatrzymania moczu, zaburzeń perystaltyki jelit, miastenii czy jaskry z wąskim kątem przesączania – nawet jeśli choroba nie została jeszcze zdiagnozowana, ale istnieje podwyższone ryzyko jej rozwoju.¹⁴
• Pacjenci z istotnie upośledzoną funkcją nerek lub wątroby, którzy nie spełniają kryteriów bezwzględnych przeciwwskazań – wymagają oni szczególnej uwagi ze względu na możliwe zmiany w farmakokinetyce solifenacyny.¹⁵
• Pacjenci przyjmujący leki, które mogą wchodzić w interakcje z solifenacyną – szczególnie dotyczy to inhibitorów CYP3A4, które mogą zwiększać stężenie solifenacyny w osoczu.¹⁶

¹⁷

Wnioski kliniczne

Decyzja o odrzuceniu stosowania solifenacyny powinna być podjęta na podstawie dokładnej oceny stanu klinicznego pacjenta oraz potencjalnych korzyści i ryzyka związanego z leczeniem. Należy pamiętać, że bezwzględne przeciwwskazania nie są jedynymi czynnikami, które należy brać pod uwagę – równie istotne są względne przeciwwskazania, interakcje lekowe oraz indywidualne czynniki ryzyka u danego pacjenta.^{18 19}

W przypadku, gdy przeciwwskazania do stosowania solifenacyny są względne, lekarz powinien rozważyć możliwość zastosowania alternatywnych metod leczenia zespołu pęcherza nadreaktywnego, które charakteryzują się mniejszym ryzykiem działań niepożądanych u danego pacjenta lub zastosować monoterapię tamsulosyną (w przypadku preparatów złożonych) jeśli przeciwwskazania dotyczą tylko solifenacyny.^{20 21}