Przeciwwskazania stosowania
Prometazyna

Przeciwwskazania stosowania prometazyny

Prometazyna, jako przedstawiciel pochodnych fenotiazyny o działaniu przeciwhistaminowym, posiada szereg przeciwwskazań, które bezwzględnie ograniczają jej stosowanie w praktyce klinicznej. Znajomość tych ograniczeń jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjentów i stanowi niezbędny element procesu decyzyjnego podczas ordynacji leczenia.^{1 2}

Przeciwwskazania związane z nadwrażliwością

Nadwrażliwość stanowi kluczowe przeciwwskazanie do stosowania prometazyny. Obejmuje ona reakcje na:

• Prometazynę jako substancję czynną
• Inne pochodne fenotiazyny
• Substancje pomocnicze zawarte w preparatach

^{1 2}

Należy uwzględnić, że preparaty zawierające prometazynę (Diphergan, Polfergan) zawierają różne substancje pomocnicze, które również mogą być przyczyną reakcji nadwrażliwości. Diphergan w tabletkach zawiera laktozę jednowodną, sacharozę oraz barwniki (żółcień pomarańczową E110 w dawce 10 mg i czerwień koszenilową E124 w dawce 25 mg). Diphergan w syropie zawiera sacharozę, benzoesan sodu (E211), pirosiarczyn sodu (E223) oraz niewielką ilość etanolu.^{3 4}

Przeciwwskazania związane z ośrodkowym układem nerwowym

Prometazyny nie należy stosować w stanach związanych z depresją ośrodkowego układu nerwowego (OUN), niezależnie od jej etiologii. Do bezwzględnych przeciwwskazań należą:

• Śpiączka – niezależnie od przyczyny
• Depresja ośrodkowego układu nerwowego o każdym podłożu
• Stany zahamowania czynności OUN

^{1 2}

Przeciwwskazania wiekowe

Istotne ograniczenia dotyczą stosowania prometazyny w populacji pediatrycznej:

• Bezwzględnie przeciwwskazane u dzieci w wieku do 2 lat

^{1 2}

Przeciwwskazanie to wynika z możliwości wywołania przez prometazynę zagrażającej życiu depresji oddechowej u małych dzieci, co podkreśla dokładnie charakterystyka produktu leczniczego Diphergan.¹

Przeciwwskazania związane z ciążą i laktacją

Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego Polfergan, prometazyny nie należy stosować:

• W ostatnim trymestrze ciąży
• W okresie karmienia piersią

²

Interakcje lekowe stanowiące przeciwwskazania

Istotne przeciwwskazanie dotyczy jednoczesnego stosowania prometazyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO). Prometazyny nie należy stosować:

• Podczas aktualnego leczenia inhibitorami MAO
• W okresie 14 dni po zakończeniu terapii inhibitorami MAO

^{1 2}

Sytuacje kliniczne, w których należy odradzić stosowanie prometazyny

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi w charakterystykach produktów leczniczych, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć alternatywne leczenie ze względu na potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem prometazyny.

Uwzględnienie substancji pomocniczych

Przy ordynacji preparatów z prometazyną należy rozważyć również skład substancji pomocniczych. W przypadku syropu Diphergan warto zwrócić uwagę na zawartość:³

• Sacharozy – 3,97 g w 5 ml syropu
• Benzoesanu sodu (E211) – 0,75 mg w 5 ml syropu
• Pirosiarczynu sodu (E223)
• Etanolu – 4,2 mg w 5 ml syropu

³

Natomiast syrop Polfergan zawiera:⁴

• Sacharozę – 4,25 g w 5 ml syropu
• Benzoesan sodu (E211) – 0,0015 g w 5 ml syropu
• Etanol – 0,38 mg w 5 ml syropu

⁴

Tabletki drażowane Diphergan zawierają:³

• Laktozę jednowodną
• Sacharozę
• Barwniki: żółcień pomarańczową (E110) w tabletkach 10 mg lub czerwień koszenilową (E124) w tabletkach 25 mg

³

Ze względu na powyższe składniki należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z nietolerancją laktozy, cukrzycą, nadwrażliwością na barwniki spożywcze oraz u pacjentów z chorobami wątroby, którzy mogą mieć obniżony metabolizm etanolu.

Podsumowanie sytuacji klinicznych wymagających odradzenia terapii

Prometazyny należy bezwzględnie unikać w następujących przypadkach:

1. U osób z nadwrażliwością na jakikolwiek składnik preparatu
2. U pacjentów z depresją OUN niezależnie od przyczyny
3. U pacjentów w śpiączce
4. U dzieci poniżej 2. roku życia
5. U kobiet w ostatnim trymestrze ciąży
6. U kobiet karmiących piersią
7. U pacjentów przyjmujących inhibitory MAO lub w okresie 14 dni po ich odstawieniu

Dodatkowo, ze względu na treść przeciwwskazań i skład preparatów, należy rozważyć przeciwwskazanie lub zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:^{3 4}

• Pacjenci z nietolerancją laktozy (tabletki Diphergan)
• Pacjenci z cukrzycą (ze względu na zawartość sacharozy)
• Pacjenci z nadwrażliwością na barwniki (żółcień pomarańczową E110, czerwień koszenilową E124)
• Pacjenci z nadwrażliwością na pirosiarczyn sodu (E223) w przypadku syropu Diphergan

^{3 4}