Dawkowanie i sposób podawania
Nagietek lekarski

Wprowadzenie do dawkowania nagietka lekarskiego

Nagietek lekarski (Calendula officinalis) jest substancją czynną stosowaną w wielu preparatach leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Prawidłowe dawkowanie tej substancji zależy od postaci leku, wskazań terapeutycznych oraz wieku pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania nagietka lekarskiego w poszczególnych preparatach, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego i przekazać pacjentowi.^{1 2 3 4 5}

Dawkowanie w postaci maści

Homeoplasmine

Homeoplasmine to produkt leczniczy w postaci maści, który zawiera nagietek lekarski (Calendula officinalis TM) w stężeniu 0,1 g na 100 g maści. Produkt zawiera również inne substancje czynne, takie jak Phytolacca decandra TM, Bryonia TM, Benzoe TM oraz kwas borowy (Acidum boricum).⁶

Zalecane dawkowanie dla osób dorosłych to nanoszenie niewielkiej ilości maści 1-3 razy dziennie na oczyszczoną powierzchnię zranionej skóry. Maść Homeoplasmine przeznaczona jest do podania na skórę.⁷

Traumeel S (maść)

Traumeel S w postaci maści zawiera nagietek lekarski (Calendula officinalis TM) w stężeniu 0,45 g na 100 g maści. Produkt ten jest złożonym preparatem homeopatycznym, zawierającym również inne substancje czynne, w tym Arnica montana D3, Hamamelis virginiana TM, Echinacea TM, Echinacea purpurea TM oraz inne składniki w określonych stężeniach.⁸

Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat to nanoszenie maści na chore miejsca i wcieranie rano i wieczorem. Należy zwrócić uwagę, że produkt nie powinien być stosowany na duże powierzchnie skóry lub bezpośrednio na otwarte rany i uszkodzoną skórę. Czas stosowania nie powinien przekraczać 7 dni ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa długotrwałego stosowania na duże powierzchnie skóry.⁹

Brak danych na temat bezpieczeństwa stosowania u dzieci, dlatego nie zaleca się stosowania maści Traumeel S w tej grupie wiekowej.¹⁰

Traumeel S (żel)

Traumeel S jest dostępny również w postaci żelu. Skład jakościowy i ilościowy Traumeel S w postaci żelu jest identyczny jak w przypadku maści – zawiera nagietek lekarski (Calendula officinalis TM) w stężeniu 0,45 g na 100 g żelu oraz pozostałe substancje czynne w tych samych proporcjach.¹¹

Zalecenia dotyczące dawkowania i sposobu podawania żelu Traumeel S są takie same jak w przypadku maści. Produkt przeznaczony jest dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, a zalecane dawkowanie to nanoszenie na chore miejsca i wcieranie rano i wieczorem. Podobnie jak w przypadku maści, nie należy stosować żelu na duże powierzchnie skóry lub bezpośrednio na otwarte rany i uszkodzoną skórę, a czas stosowania nie powinien przekraczać 7 dni.¹²

Dawkowanie w postaci doustnej

Homeovox

Homeovox to produkt leczniczy w postaci tabletek drażowanych, który zawiera nagietek lekarski (Calendula officinalis 6CH) w dawce 0,091 mg na tabletkę. Produkt zawiera również inne substancje czynne, m.in. Aconitum napellus 3CH, Arum triphyllum 3CH, Ferrum phosphoricum 6CH i inne.¹³

Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży w wieku od 12 lat różni się w zależności od wskazania:¹⁴

• W przeddzień i w dniu planowanego długotrwałego wysiłku strun głosowych (mówienie, śpiewanie), zaleca się ssać powoli 2 tabletki do 4 razy dziennie.¹⁵
• W przypadku wystąpienia chrypki lub zaniku głosu, zaleca się ssać powoli po 2 tabletki co godzinę, zwiększając w miarę poprawy odstępy pomiędzy przyjmowaniem leku. Nie należy przekraczać dawki 8 tabletek na dobę.¹⁶

Dla dzieci w wieku od 6 do 12 lat dawkowanie powinno być ustalone według wskazań lekarza. Homeovox stosuje się doustnie – tabletki należy ssać powoli.¹⁷

Limfodrenaż-Pascoe Basic

Limfodrenaż-Pascoe Basic to produkt leczniczy w postaci kropli doustnych, który zawiera nagietek lekarski (Calendula officinalis TM) w stężeniu 0,45 g na 10 g roztworu (co odpowiada 10,5 ml). Produkt zawiera również inne substancje czynne, takie jak Taraxacum officinale TM, Hydrastis canadensis TM, Lycopodium clavatum D2 i inne.¹⁸

Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat (jeżeli lekarz nie zaleci inaczej):¹⁹

• Na początku choroby: 10 kropli na wodę co 1 godzinę, do 6 razy na dobę.²⁰
• Po uzyskaniu poprawy: stosować rzadziej, 3 razy na dobę.²¹

Produkt podaje się doustnie. Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, nie zaleca się stosowania produktu u dzieci w wieku poniżej 12 lat. O stosowaniu w tej grupie wiekowej może zdecydować jedynie lekarz.²²

Czas stosowania nie powinien przekraczać 1 tygodnia bez konsultacji z lekarzem.²³

Sedatif PC

Sedatif PC to produkt leczniczy w postaci tabletek, który zawiera nagietek lekarski (Calendula officinalis 6CH) w dawce 0,05 mg na tabletkę 250 mg. Produkt zawiera również inne substancje czynne, takie jak Aconitum napellus 6CH, Belladonna 6CH, Chelidonium majus 6CH, Abrus precatorius 6CH i Viburnum opulus 6CH.²⁴

Zalecane dawkowanie:²⁵

• Dorośli, młodzież i dzieci w wieku od 6 lat: 1 tabletka rano, 1 tabletka po południu, przy trudnościach w zasypianiu 2 tabletki przed snem. Tabletkę należy trzymać pod językiem aż do rozpuszczenia.²⁶
• Dzieci w wieku do 6 lat: według wskazań lekarza. Ze względu na niebezpieczeństwo zakrztuszenia, dzieciom w wieku do 6 lat lub dzieciom starszym, które mają problem z połykaniem, zaleca się rozdrobnienie tabletek i podanie w niewielkiej ilości wody.²⁷

Jeżeli podczas stosowania leku zaburzenia snu utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, należy zasięgnąć porady lekarza w celu ustalenia przyczyny oraz strategii dalszego leczenia.²⁸

Tabela dawkowania nagietka lekarskiego

Uwagi dotyczące dawkowania i stosowania

Podczas planowania terapii z wykorzystaniem preparatów zawierających nagietek lekarski należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:^{29 30 31}

• Preparaty w postaci maści (Homeoplasmine, Traumeel S) nie powinny być stosowane na duże powierzchnie skóry lub bezpośrednio na otwarte rany i uszkodzoną skórę bez konsultacji z lekarzem.³²
• Czas stosowania preparatów zawierających nagietek lekarski jest różny w zależności od postaci leku i wskazań:
  • Traumeel S (maść, żel) – nie dłużej niż 7 dni na dużych powierzchniach skóry³³
  • Limfodrenaż-Pascoe Basic – nie dłużej niż 1 tydzień bez konsultacji z lekarzem³⁴
  • Sedatif PC – w przypadku zaburzeń snu nie dłużej niż 2 tygodnie bez konsultacji z lekarzem³⁵
• Stosowanie u dzieci:
  • Traumeel S nie jest zalecany u dzieci ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania³⁶
  • Limfodrenaż-Pascoe Basic nie jest zalecany u dzieci poniżej 12 lat bez konsultacji z lekarzem³⁷
  • Homeovox u dzieci w wieku 6-12 lat stosuje się według wskazań lekarza³⁸
  • Sedatif PC u dzieci poniżej 6 lat stosuje się według wskazań lekarza, w formie rozdrobnionej i podanej w niewielkiej ilości wody³⁹

Podsumowanie i zalecenia dla lekarza

Przeprowadzając wywiad medyczny z pacjentem, któremu planuje się zalecić preparat zawierający nagietek lekarski, należy zwrócić uwagę na:^{40 41 42 43}

• Wiek pacjenta – niektóre preparaty zawierające nagietek lekarski mają ograniczenia wiekowe lub wymagają modyfikacji dawkowania u dzieci
• Stan skóry – w przypadku preparatów do stosowania miejscowego
• Czas trwania terapii – większość preparatów ma określony maksymalny czas stosowania bez konsultacji z lekarzem
• Postać leku – różne postacie (maść, żel, tabletki, krople) mają różne zalecenia dotyczące dawkowania i stosowania
• Współistniejące schorzenia i stosowane leki – mogą mieć wpływ na wybór preparatu i dawkowania

Przekazując pacjentowi informacje na temat dawkowania preparatu zawierającego nagietek lekarski, należy dokładnie objaśnić:^{44 45 46}

• Dokładne dawkowanie, w tym ilość leku i częstotliwość podawania
• Sposób podawania (np. na skórę, doustnie, pod język)
• Maksymalny czas stosowania bez konsultacji z lekarzem
• Postępowanie w przypadku braku poprawy lub nasilenia objawów
• Ewentualne ograniczenia dotyczące stosowania (np. nie stosować na duże powierzchnie skóry, otwarte rany)