Właściwości farmakokinetyczne
Minoksydyl

Właściwości farmakokinetyczne minoksydylu

Minoksydyl jest substancją aktywną stosowaną miejscowo na skórę, głównie w postaci roztworów, aerozoli lub pian. Jego właściwości farmakokinetyczne są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania oraz skuteczności terapeutycznej, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu. Poniżej przedstawione zostały szczegółowe dane dotyczące farmakokinetyki minoksydylu, z uwzględnieniem parametrów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Wchłanianie

Minoksydyl charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem po zastosowaniu na nieuszkodzoną skórę. Badania farmakokinetyczne wykazały, że wchłanianie ogólnoustrojowe po podaniu miejscowym wynosi 1-2% całkowitej aplikowanej dawki.^{1 2 3} Dla porównania, po podaniu doustnym wchłanianie minoksydylu wynosi 90-100%.^{2 3}

Stopień wchłaniania minoksydylu po podaniu na skórę nie zmienia się w zależności od płci, po ekspozycji na promieniowanie UV, podczas jednoczesnego stosowania produktu nawilżającego, pod okluzją (np. noszenie peruki), po odparowaniu rozpuszczalnika (suszarką do włosów) lub stanu powierzchni skóry, na którą jest nakładany.¹ Jednak wchłanianie może ulec zwiększeniu w przypadku uszkodzenia warstwy rogowej naskórka spowodowanego oparzeniem słonecznym, goleniem lub innymi czynnikami, co może prowadzić do zwiększenia częstości i nasilenia działań niepożądanych.^{1 4}

Parametry farmakokinetyczne różnych formulacji

W badaniach przeprowadzonych na mężczyznach z łysieniem androgenowym wykazano różnice w parametrach farmakokinetycznych w zależności od stężenia i postaci farmaceutycznej minoksydylu.

Roztwór 2% minoksydylu

Po podaniu minoksydylu w postaci roztworu 2% u mężczyzn, parametry farmakokinetyczne wynosiły:
– AUC: 7,5 ng*h/mL
– Cmax: 1,25 ng/mL^{1 5}

Dla porównania, po doustnym podaniu minoksydylu w dawce 2,5 mg:
– AUC: 35 ng*h/mL
– Cmax: 18,5 ng/mL^{2 5}

Roztwór 5% minoksydylu

Po podaniu minoksydylu w postaci roztworu 5% u mężczyzn, parametry farmakokinetyczne wynosiły:
– AUC: 18,7 ng*h/mL
– Cmax: 2,13 ng/mL
– Tmax: 5,8 godzin^{1 3}

Pianka 5% minoksydylu

W badaniach porównawczych wykazano, że ogólnoustrojowe wchłanianie minoksydylu z pianki 5% było o około połowę mniejsze niż z roztworu 5%. Parametry farmakokinetyczne dla pianki 5% wynosiły:
– AUC (0-12h): 8,81 ng*h/mL
– Cmax: 1,11 ng/mL
– Tmax: 5,42 godzin^{2 6}

Należy zauważyć, że wpływ hemodynamiczny minoksydylu nie jest wyraźnie zauważalny aż do osiągnięcia średniego stężenia w surowicy wynoszącego 21,7 ng/mL.^{2 5}

Dystrybucja

Minoksydyl po wchłonięciu do krwiobiegu wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu. Badania in vitro (ultrafiltracja) wykazały odwracalne wiązanie z białkami osocza na poziomie 37-39%.^{1 5} Ze względu na niski stopień wchłaniania po zastosowaniu miejscowym, wiązanie z białkami osocza nie ma istotnego znaczenia klinicznego.^{5 4}

Objętość dystrybucji minoksydylu po podaniu dożylnym wynosi około 70 litrów.^{1 6} W innych badaniach, po podaniu dożylnym minoksydylu w dawkach 4,6 mg i 18,4 mg, objętość dystrybucji wynosiła odpowiednio 73,1 l i 69,2 l.^{2 5}

Minoksydyl nie przenika przez barierę krew-mózg.^{1 7} Po zastosowaniu miejscowym minoksydyl może przenikać do mleka kobiecego.¹

Metabolizm

Minoksydyl podlega metabolizmowi głównie w wątrobie. Około 60% wchłoniętej dawki minoksydylu po podaniu miejscowym jest metabolizowane do glukuronidów.^{1 2 3 6}

Metabolizm minoksydylu podawanego doustnie polega głównie na sprzęganiu z kwasem glukuronowym w pozycji N pierścienia pirymidynowego, jednak obserwowano także przekształcenie w bardziej polarne metabolity. Metabolity minoksydylu mają słabsze działanie farmakologiczne niż związek macierzysty.⁷

Eliminacja

Minoksydyl i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki (97%), a tylko nieznaczna ilość jest wydalana z kałem (3%).^{1 2 7}

Okres półtrwania miejscowo stosowanego minoksydylu wynosi 22 godziny, co znacząco różni się od okresu półtrwania po podaniu doustnym, który wynosi około 1,49 godzin.^{1 2 5}

Klirens nerkowy minoksydylu oraz jego metabolitów w postaci glukuronidów wynosi odpowiednio 261 ml/min i 290 ml/min.^{2 5} Klirens nerkowy minoksydylu jest proporcjonalny do szybkości filtracji kłębuszkowej.⁷

Po przerwaniu leczenia około 95% wchłoniętego miejscowo minoksydylu jest wydalane w ciągu 4 dni.^{1 2 8}

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek i wątroby zazwyczaj nie wpływają na właściwości farmakokinetyczne minoksydylu stosowanego doustnie.¹ Minoksydyl może być usuwany na drodze dializy.⁷

Wpływ stanu skóry na wchłanianie

Wchłanianie minoksydylu może ulec zwiększeniu w przypadku uszkodzenia warstwy rogowej naskórka spowodowanego oparzeniem słonecznym, goleniem czy innymi czynnikami.^{1 9}

Zwiększone wchłanianie może wystąpić również w przypadku częstszego niż zalecane stosowania leku lub stosowania większej dawki.^{4 9}