Dawkowanie i sposób podawania
Metamizol sodowy

Metamizol sodowy wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i spazmolityczne, stosowany jest w leczeniu bólu o różnej etiologii oraz stanów gorączkowych. Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat (masa ciała >53 kg) wynosi 500-1000 mg pojedynczo, z maksymalną dawką dobową 3000-4000 mg, zależnie od preparatu (np. Axonalgin do 4000 mg, Benlek do 3000 mg). U dzieci dawka jest obliczana na podstawie masy ciała (8-16 mg/kg pojedynczo, zwykle 10 mg/kg przy gorączce). Preparaty takie jak Axonalgin (1000 mg) nie są zalecane poniżej 15 lat, a Scopolan compositum poniżej 10 lat. U pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek zaleca się zmniejszenie dawki ze względu na wydłużoną eliminację metabolitów. Podanie pozajelitowe (dożylne lub domięśniowe) jest zarezerwowane dla sytuacji, gdy podanie doustne jest niemożliwe, z uwagi na ryzyko reakcji anafilaktycznych; wstrzyknięcie dożylne powinno być wykonywane powoli (max 1 ml/500 mg na minutę) pod ścisłym nadzorem.

Dawkowanie i sposób podawania metamizolu sodowego

Metamizol sodowy jest substancją czynną o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i spazmolitycznym, stosowaną w leczeniu bólu o różnej etiologii oraz stanów gorączkowych. Dawkowanie tej substancji zależy od nasilenia objawów, wieku pacjenta, masy ciała oraz indywidualnej wrażliwości na lek. Kluczowe jest zastosowanie najmniejszej skutecznej dawki umożliwiającej opanowanie bólu lub gorączki.123

Dawkowanie u dorosłych

U dorosłych i młodzieży w wieku 15 lat lub powyżej (o masie ciała >53 kg) można stosować metamizol sodowy w dawce pojedynczej wynoszącej od 500 mg do 1000 mg. Maksymalna dawka pojedyncza wynosi 1000 mg, natomiast maksymalna dawka dobowa waha się od 3000 mg do 4000 mg, w zależności od preparatu.53kg) można podawać maksymalnie do 1000 mg metamizolu w dawce pojedynczej, przyjmowanej do 4 razy na dobę, w odstępach co 6–8 godzin, co odpowiada maksymalnej dawce dobowej 4000 mg.”>4553 kg) można podać maksymalnie 1000 mg w dawce pojedynczej. W zależności od maksymalnej dawki dobowej pojedynczą dawkę można przyjmować nie częściej niż 4 razy na dobę w odstępach wynoszących 6-8 godzin.”>6

W przypadku preparatu Scopolan compositum (zawierającego 250 mg metamizolu sodowego i 10 mg butylobromku hioscyny) zaleca się dorosłym i młodzieży powyżej 14 lat przyjmowanie 1-2 tabletek jednorazowo, a przy nasilonych bólach dawkę można zwiększyć do 1-2 tabletek do 3 razy na dobę.7

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży w wieku do 14 lat dawkowanie metamizolu sodowego uzależnione jest od masy ciała. Zalecana dawka pojedyncza wynosi 8-16 mg/kg masy ciała. W przypadku gorączki u dzieci zwykle wystarczająca jest dawka 10 mg/kg masy ciała.89

Należy zwrócić uwagę, że niektóre preparaty, ze względu na zawartą w nich stałą dawkę substancji czynnej, nie są zalecane dla dzieci poniżej określonego wieku. Na przykład, Axonalgin (1000 mg) nie jest zalecany u pacjentów poniżej 15 lat, a Scopolan compositum nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 10 lat.1011

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku, pacjenci osłabieni i pacjenci z obniżonym klirensem kreatyniny: U tych grup pacjentów zaleca się zmniejszenie dawki ze względu na możliwość wydłużenia czasu eliminacji produktów metabolizmu metamizolu z organizmu.12131415

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek: U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek szybkość eliminacji metabolitów metamizolu jest zmniejszona, dlatego należy unikać wielokrotnego podawania dużych dawek. Przy krótkotrwałym stosowaniu zmniejszenie dawki nie jest konieczne. Brak jest wystarczających doświadczeń dotyczących długotrwałego stosowania metamizolu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek.16171819

Czas stosowania

Czas trwania leczenia zależy od rodzaju i nasilenia objawów. W przypadku długotrwałego stosowania metamizolu sodowego konieczne jest regularne wykonywanie badań morfologii krwi, w tym morfologii z rozmazem.2021

Preparaty zawierające metamizol sodowy są zwykle przeznaczone do krótkotrwałego stosowania. Na przykład, Benlek nie powinien być stosowany dłużej niż 3 dni.22 Podobnie w przypadku Scopolan compositum, należy poinformować pacjenta, że jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 3 dni od rozpoczęcia leczenia lub nasilają się mimo stosowania leku, powinien przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem.23

Sposób podawania

Podanie doustne: Tabletki zawierające metamizol sodowy należy przyjmować popijając dostateczną ilością płynu (np. szklanką wody).2425 W przypadku preparatu Benlek zaleca się stosowanie podczas lub bezpośrednio po posiłkach.26

Krople doustne: W przypadku preparatu Pyralgin w postaci kropli doustnych, zaleca się przyjmowanie kropli z wodą (około połowy szklanki wody).27

Podanie pozajelitowe: W przypadku preparatu Pyreoxing (roztwór do wstrzykiwań), metamizol sodowy może być podawany dożylnie lub domięśniowo. Podanie pozajelitowe wiąże się z wyższym ryzykiem reakcji anafilaktycznych/anafilaktoidalnych, dlatego zalecane jest tylko wtedy, gdy podanie doustne nie jest właściwe (np. w przypadku wymiotów, zaburzeń połykania). Nie wolno podawać pozajelitowo pacjentom z niedociśnieniem lub niestabilnym stanem hemodynamicznym.28

Przy podawaniu dożylnym wstrzyknięcie należy wykonywać bardzo powoli (nie więcej niż 1 ml/500 mg metamizolu na minutę), aby zminimalizować ryzyko reakcji hipotensyjnej. Pacjent powinien znajdować się w pozycji leżącej i być pod ścisłym nadzorem lekarza. Należy przerwać wstrzykiwanie w przypadku wystąpienia pierwszych objawów reakcji anafilaktycznej lub anafilaktoidalnej.29

Szczegółowe tabele dawkowania metamizolu sodowego

Poniższe tabele przedstawiają szczegółowe informacje na temat dawkowania metamizolu sodowego u różnych grup pacjentów, w zależności od wieku, masy ciała oraz postaci farmaceutycznej.

Tabela dawkowania dla dorosłych i młodzieży

Preparat Dawka pojedyncza Maksymalna dawka dobowa Odstęp między dawkami Grupa pacjentów
Axonalgin (tabletki 1000 mg) 500-1000 mg (1/2-1 tabletki) 4000 mg (4 tabletki) 6-8 godzin Dorośli i młodzież ≥15 lat (>53 kg)
Benlek (tabletki 500 mg) 500-1000 mg (1-2 tabletki) 3000 mg (6 tabletek) 6-8 godzin Dorośli
Pyralgin (krople 500 mg/ml) 500-1000 mg (20-40 kropli) 4000 mg (160 kropli) 6-8 godzin Dorośli i młodzież ≥15 lat (>53 kg)
Pyreoxing (roztwór do wstrzykiwań 500 mg/ml) 500-1000 mg (1-2 ml) 4000 mg (8 ml)* 6-8 godzin Dorośli i młodzież ≥15 lat (>53 kg)
Scopolan compositum (tabletki 250 mg metamizolu) 250-500 mg (1-2 tabletki) 1500 mg (6 tabletek) w zależności od nasilenia bólu Dorośli i młodzież >14 lat

53kg) można podawać maksymalnie do 1000 mg metamizolu w dawce pojedynczej, przyjmowanej do 4 razy na dobę, w odstępach co 6–8 godzin, co odpowiada maksymalnej dawce dobowej 4000 mg.”>303153 kg) można podać maksymalnie 1000 mg w dawce pojedynczej. W zależności od maksymalnej dawki dobowej pojedynczą dawkę można przyjmować nie częściej niż 4 razy na dobę w odstępach wynoszących 6-8 godzin.”>32 53 kg, wiek ≥ 15 lat: Dawka pojedyncza 1,0-2,0 ml (500-1000 mg), Maksymalna dawka dobowa 4,0-8,0 ml (2000-4000 mg) * W razie potrzeby dawkę pojedynczą można zwiększyć do 5 ml (co odpowiada 2500 mg metamizolu), a dawkę dobową — do 10 ml (co odpowiada 5000 mg metamizolu).”>3334

* W razie potrzeby dawkę pojedynczą Pyreoxingu można zwiększyć do 5 ml (2500 mg), a dawkę dobową do 10 ml (5000 mg).

Tabela dawkowania dla dzieci i młodzieży (Pyralgin, krople doustne)

Masa ciała (kg) Wiek Dawka pojedyncza w kroplach Dawka pojedyncza w mg Maksymalna dawka dobowa w kroplach Maksymalna dawka dobowa w mg
< 9 < 12 miesięcy 1–5 25–125 4–20 100–500
9–15 1–3 lata 3–10 75–250 12–40 300–1000
16–23 4–6 lat 5–15 125–375 20–60 500–1500
24–30 7–9 lat 8–20 200–500 32–80 800–2000
31–45 10–12 lat 10–30 250–750 40–120 1000–3000
46–53 13–14 lat 15–35 375–875 60–140 1500–3500
≥ 53 ≥ 15 lat 20–40 500–1000 80–160 2000–4000

<sup data-drug="Pyralgin" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="W tabeli poniżej podano zalecane dawki pojedyncze oraz maksymalne dawki dobowe zależne od masy ciała lub wieku: Masa ciała kg miesiące/lata krople mg krople mg < 9 35

Tabela dawkowania dla dzieci w przypadku gorączki (Pyralgin, krople doustne)

Masa ciała (kg) Wiek Dawka w kroplach Dawka w mg
< 9 < 12 miesięcy 1–3 25–75
9–15 1–3 lata 4–6 100–150
16–23 4–6 lat 6–9 150–225
24–30 7–9 lat 10–12 250–300
31–45 10–12 lat 13–18 325–450
46–53 13–14 lat 18–21 450–525

<sup data-drug="Pyralgin" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="W przypadku gorączki u dzieci zwykle wystarcza dawka produktu leczniczego Pyralgin wynosząca 10 mg na kilogram masy ciała (patrz tabela poniżej): Masa ciała kg miesiące/lata krople mg < 9 36

Tabela dawkowania dla dzieci i młodzieży (Pyreoxing, roztwór do wstrzykiwań)

Masa ciała (kg) Wiek Dawka pojedyncza w ml Dawka pojedyncza w mg Maksymalna dawka dobowa w ml Maksymalna dawka dobowa w mg
5-8 3–11 miesięcy 0,1-0,2 50-100 0,4-0,8 200-400
9-15 Od 1 roku do 3 lat 0,2-0,5 100-250 0,8-2,0 400-1000
16-23 4–6 lat 0,3-0,8 150-400 1,2-3,2 600-1600
24-30 7–9 lat 0,4-1,0 200-500 1,6-4,0 800-2000
31-45 10–12 lat 0,5-1,4 250-700 2,0-5,6 1000-2800
46-53 13–14 lat 0,8-1,8 400-900 3,2-7,2 1600-3600
> 53 ≥ 15 lat 1,0-2,0 500-1000 4,0-8,0 2000-4000

53 kg, wiek ≥ 15 lat: Dawka pojedyncza 1,0-2,0 ml (500-1000 mg), Maksymalna dawka dobowa 4,0-8,0 ml (2000-4000 mg)”>37

Czas działania i rozpoczęcie efektu terapeutycznego

Wyraźnego działania terapeutycznego metamizolu sodowego należy spodziewać się po 30-60 minutach od podania doustnego.383940 W przypadku podania pozajelitowego (dożylnego lub domięśniowego), początek działania można zaobserwować już po około 30 minutach.41

Monitorowanie podczas leczenia

W przypadku długotrwałego stosowania metamizolu sodowego konieczne jest regularne wykonywanie badań morfologii krwi, w tym morfologii z rozmazem, w celu monitorowania ewentualnych działań niepożądanych.4243

Należy zaznaczyć, że metamizol sodowy generalnie nie jest zalecany do długotrwałego stosowania. Dla przykładu, Benlek powinien być stosowany nie dłużej niż 3 dni44, a Pyreoxing nie jest odpowiedni do długoterminowego stosowania (przez wiele miesięcy) ze względu na potencjalne działania niepożądane.45

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl