Dawkowanie i sposób podawania
Kwas walproinowy

Dawkowanie i sposób podawania kwasu walproinowego

Kwas walproinowy jest substancją czynną stosowaną w leczeniu padaczki oraz epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Dostępny jest w różnych postaciach farmaceutycznych o przedłużonym uwalnianiu, co pozwala na elastyczne dopasowanie dawkowania do potrzeb pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania tej substancji w zależności od wskazań, wieku pacjenta oraz innych czynników istotnych podczas terapii.¹²

Ogólne zasady dawkowania

Dawka dobowa kwasu walproinowego powinna być ustalana indywidualnie, w zależności od wieku i masy ciała pacjenta. Należy również uwzględnić indywidualną wrażliwość na walproinian. Podstawą ustalenia optymalnej dawki powinna być zawsze skuteczność kliniczna. Oznaczenie stężenia leku w surowicy ma znaczenie pomocnicze i powinno być wykonywane w przypadku niedostatecznej kontroli napadów drgawkowych lub podejrzenia wystąpienia działań niepożądanych.³⁴

Za stężenia skuteczne walproinianu w surowicy uznaje się:⁵⁶⁷

• 300 – 700 μmol/litr
• 40 – 100 mg/l
• 60 – 100 mikrogramów/ml

⁸⁹¹⁰

Dawkowanie w padaczce

Rozpoczynanie leczenia

Rozpoczynając leczenie produktami zawierającymi kwas walproinowy jako jedynym lekiem przeciwpadaczkowym, dawkę należy zwiększać stopniowo co 2-3 dni, tak aby po tygodniu osiągnąć średnią zalecaną dawkę.¹¹¹²

W przypadku wprowadzania kwasu walproinowego u pacjentów już leczonych innymi lekami przeciwpadaczkowymi, należy stopniowo zwiększać dawkę, aż do osiągnięcia średniej zalecanej dawki w ciągu 2 tygodni. Następnie należy zmniejszyć dawkę pozostałych leków w stopniu zapewniającym optymalną kontrolę napadów drgawkowych lub ewentualnie zaprzestać ich stosowania.¹³¹⁴

W razie konieczności dołączenia do terapii innych leków przeciwdrgawkowych, należy wprowadzać je stopniowo.¹⁵¹⁶

Podczas zmiany leku z postaci konwencjonalnych tabletek na postacie o przedłużonym uwalnianiu, zaleca się utrzymanie takiej samej dawki dobowej.¹⁷¹⁸

Dawki w monoterapii

Początkowa dawka dobowa wynosi zwykle 5 do 15 mg/kg masy ciała i powinna być zwiększana stopniowo co 2-3 dni po 5 mg/kg masy ciała do osiągnięcia dawki optymalnej.¹⁹²⁰²¹

Zwykle dawka dobowa wynosi 20 do 30 mg/kg masy ciała podawana w jednej lub w dwóch dawkach podzielonych.²²²³²⁴

W razie konieczności dawka dobowa może być nawet większa niż 50 mg/kg masy ciała pod warunkiem prowadzenia ścisłej kontroli klinicznej stanu pacjenta.²⁵²⁶

Dawkowanie w różnych grupach wiekowych

Dzieci o masie ciała powyżej 17 kg: Przeciętna dawka to 30 mg/kg masy ciała na dobę.²⁷²⁸

Dorośli: Przeciętna dawka to 20 do 30 mg/kg masy ciała na dobę.²⁹³⁰

Pacjenci w podeszłym wieku: Farmakokinetyka leku może zmieniać się w stopniu nie mającym istotnego znaczenia klinicznego. Dawkowanie powinno być uzależnione od wyników terapii (kontrola napadów drgawkowych).³¹³²

³³

Ograniczenia wiekowe i wagowe

Postać leku w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (np. Depakine Chrono) może być stosowana u dzieci o masie ciała powyżej 17 kg, pod warunkiem możliwości połknięcia tabletki. Ta postać produktu nie jest odpowiednia dla dzieci poniżej 6 lat (ryzyko zadławienia).³⁴

Postać granulatu o przedłużonym uwalnianiu (np. Depakine Chronosphere) może być stosowana u wszystkich pacjentów, a zwłaszcza u dzieci (w przypadku możliwości połknięcia przez dziecko płynnego pożywienia), u dorosłych z trudnościami połykania oraz u pacjentów w podeszłym wieku.³⁵

Dawkowanie w epizodach maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Dawkowanie u dorosłych w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Dawkę dobową powinien ustalić i sprawdzać indywidualnie lekarz prowadzący. Zalecana początkowa dawka dobowa wynosi 750 mg.³⁶³⁷³⁸

W badaniach klinicznych uzyskano zadowalający profil bezpieczeństwa po zastosowaniu dawki początkowej wynoszącej 20 mg walproinianu/kg masy ciała. Postacie leku o przedłużonym uwalnianiu można podawać raz lub dwa razy dziennie.³⁹⁴⁰⁴¹

Dawkę należy zwiększać tak szybko, jak to możliwe, do uzyskania najniższego stężenia terapeutycznego zapewniającego pożądany efekt kliniczny. Aby ustalić najniższą skuteczną dawkę dla konkretnego pacjenta, dawkę dobową należy dostosować do odpowiedzi klinicznej.⁴²⁴³

Średnia dawka dobowa wynosi zazwyczaj od 1000 do 2000 mg walproinianu. Pacjenci otrzymujący dawki dobowe przekraczające 45 mg/kg masy ciała powinni pozostawać pod ścisłą obserwacją.⁴⁴⁴⁵⁴⁶

Kontynuacja leczenia epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej powinna być dostosowywana indywidualnie tak, aby pacjent przyjmował najniższą skuteczną dawkę.⁴⁷⁴⁸⁴⁹

Dawkowanie u dzieci i młodzieży w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Skuteczność stosowania kwasu walproinowego u dzieci w wieku poniżej 18 lat w leczeniu epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej nie została ustalona.⁵⁰⁵¹⁵²

Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów

Dziewczęta i kobiety w wieku rozrodczym

Leczenie produktami zawierającymi kwas walproinowy powinien rozpoczynać i nadzorować wyłącznie lekarz specjalizujący się w leczeniu padaczki lub choroby afektywnej dwubiegunowej. Walproinianu nie należy stosować u dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym, chyba że inne metody leczenia są nieskuteczne lub nie są tolerowane.⁵³⁵⁴

Walproinian jest przepisywany i wydawany zgodnie z warunkami programu zapobiegania ciąży podczas stosowania walproinianu.⁵⁵⁵⁶⁵⁷

Podczas regularnych kontroli lekarskich należy każdorazowo starannie rozważyć korzyści i ryzyko prowadzonej terapii. Walproinian najlepiej przepisywać w monoterapii oraz w najmniejszej skutecznej dawce i, jeśli to możliwe, w postaci o przedłużonym uwalnianiu. Dawkę dobową należy podzielić na co najmniej dwie dawki pojedyncze.⁵⁸⁵⁹

Mężczyźni

Zaleca się, aby stosowanie produktów leczniczych z kwasem walproinowym było rozpoczynane i nadzorowane przez specjalistę doświadczonego w leczeniu padaczki lub choroby afektywnej dwubiegunowej.⁶⁰⁶¹⁶²

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek może być konieczne zmniejszenie dawki leku, a u pacjentów poddawanych hemodializie – zwiększenie dawki. Walproinian podlega hemodializie. Dawkowanie należy zmodyfikować na podstawie obserwacji klinicznej pacjenta.⁶³⁶⁴⁶⁵

Sposób podawania

Tabletki o przedłużonym uwalnianiu (Depakine Chrono, ValproLEK)

Tabletki (lub w razie potrzeby ich połowy) należy popijać szklanką zwykłej wody (nie należy stosować napojów gazowanych) i połykać bez rozgryzania. Jeśli na początku lub w trakcie leczenia wystąpią objawy podrażnienia przewodu pokarmowego, tabletki należy przyjmować podczas lub po posiłku.⁶⁶

Granulat o przedłużonym uwalnianiu (Depakine Chronosphere)

Produkt podaje się doustnie. Depakine Chronosphere nie ma smaku i należy go podawać wsypując do pokarmów papkowatych (jogurt, mus owocowy, twarożek itp.) lub napojów (soki owocowe) chłodnych lub przechowywanych w temperaturze pokojowej.⁶⁷

Produktu Depakine Chronosphere nie należy podawać z ciepłymi ani gorącymi pokarmami czy napojami (zupa, kawa, herbata itd.).⁶⁸

W razie potrzeby, zawartość saszetki można także podać bezpośrednio do jamy ustnej, a następnie należy przepłukać usta niewielką ilością chłodnego napoju.⁶⁹

Produkt Depakine Chronosphere nie może być podawany w butelce do karmienia smoczkiem, ponieważ mikrogranulki mogą zatykać otwór smoczka.⁷⁰

W przypadku podawania produktu Depakine Chronosphere z płynami, zaleca się przepłukać szklankę niewielką ilością wody i wypić, ponieważ mikrogranulki mogą pozostawać przyklejone do ścianek szklanki.⁷¹

Przygotowany do podania lek musi być zażyty natychmiast, nie należy go żuć. Nie należy zostawiać leku do późniejszego zażycia.⁷²

Informacje dodatkowe

W związku z długotrwałym procesem uwalniania oraz charakterem substancji pomocniczych zawartych w postaciach o przedłużonym uwalnianiu, obojętna matryca nie jest wchłaniana przez układ pokarmowy, ale jest wydalana z kałem po uwolnieniu substancji czynnych.⁷³⁷⁴