Wskazania do stosowania
Kwas gadoterynowy

Wskazania do stosowania kwasu gadoterynowego

Kwas gadoterynowy (występujący najczęściej w postaci soli z megluminą) jest substancją czynną środków kontrastowych stosowanych wyłącznie do celów diagnostycznych. Produkty lecznicze zawierające kwas gadoterynowy (Cyclolux, Cyclolux multidose, Dotagraf, Dotagraf multidose, Gadoteric Acid Farmak) są przeznaczone do wzmocnienia kontrastu radiologicznego podczas obrazowania metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Zasadniczym celem zastosowania tych preparatów jest uzyskanie lepszej wizualizacji i dokładniejszego określenia granic zmian patologicznych.¹²

Należy podkreślić, że preparaty zawierające kwas gadoterynowy powinny być stosowane wyłącznie w sytuacjach, gdy informacje diagnostyczne są niezbędne i nie można ich uzyskać przy pomocy badania MRI bez wzmocnienia kontrastowego.³⁴⁵

Wskazania w diagnostyce ośrodkowego układu nerwowego

Preparaty zawierające kwas gadoterynowy są wskazane do zastosowania w MRI ośrodkowego układu nerwowego (OUN) u dorosłych, dzieci i młodzieży (w wieku 0-18 lat). Wskazania te obejmują diagnozowanie zmian patologicznych w obrębie:⁶⁷

• Mózgu i mózgowia⁸⁹
• Kręgosłupa¹⁰¹¹
• Tkanek otaczających OUN¹²¹³

Zastosowanie kwasu gadoterynowego w diagnostyce OUN umożliwia w szczególności wykrycie:¹⁴

• Guzów mózgu i kręgosłupa
• Wypadnięcia krążka międzykręgowego
• Chorób zakaźnych OUN

Wskazania w diagnostyce MRI całego ciała

Kwas gadoterynowy jest również wskazany do zastosowania w MRI całego ciała u wszystkich grup wiekowych (dorośli, dzieci i młodzież w wieku 0-18 lat). Zastosowanie to obejmuje diagnostykę zmian patologicznych w następujących narządach i układach:¹⁵¹⁶

• Narządy jamy brzusznej:
  • Wątroba¹⁷¹⁸
  • Nerki¹⁹²⁰
  • Trzustka²¹²²
• Narządy miednicy:
  • Miednica²³²⁴
  • Macica²⁵
  • Jajniki²⁶
• Narządy klatki piersiowej:
  • Płuca²⁷²⁸
  • Serce²⁹³⁰
  • Piersi³¹³²
  • Narządy klatki piersiowej³³
• Układ mięśniowo-szkieletowy³⁴³⁵

Wskazania w angiografii MR

W przypadku osób dorosłych kwas gadoterynowy ma również zastosowanie w angiografii metodą rezonansu magnetycznego (angiografii MR). Wskazanie to obejmuje diagnostykę:³⁶³⁷

• Zmian patologicznych w tętnicach innych niż wieńcowe³⁸³⁹
• Zwężeń w tętnicach innych niż wieńcowe⁴⁰⁴¹

W przypadku preparatu Gadoteric Acid Farmak wskazanie do angiografii MR jest określone ogólnie, bez wyszczególnienia rodzaju zmian patologicznych.⁴²

Parametry fizykochemiczne preparatów kwasu gadoterynowego

Wszystkie omawiane preparaty zawierające kwas gadoterynowy posiadają identyczne parametry fizykochemiczne, co ma istotne znaczenie dla ich zastosowania klinicznego:⁴³⁴⁴

Produkty lecznicze zawierające kwas gadoterynowy występują jako roztwór do wstrzykiwań, który jest przezroczysty, bezbarwny lub w różnych odcieniach żółtego, wolny od widocznych cząstek.⁴⁵⁴⁶⁴⁷

Dostępne preparaty i ich dawkowanie

Kwas gadoterynowy jest dostępny w różnych preparatach i objętościach fiolek, co pozwala na dopasowanie odpowiedniej dawki do konkretnego wskazania i wagi pacjenta. Poniżej przedstawiono dostępne objętości preparatów:^48495051

Dostępne preparaty jednodawkowe

• 10 ml – zawiera 2793,2 mg kwasu gadoterynowego, co odpowiada 5 mmol
• 15 ml – zawiera 4189,8 mg kwasu gadoterynowego, co odpowiada 7,5 mmol
• 20 ml – zawiera 5586,4 mg kwasu gadoterynowego, co odpowiada 10 mmol

Dostępne preparaty wielodawkowe

• 60 ml – zawiera 16759,2 mg kwasu gadoterynowego, co odpowiada 30 mmol
• 100 ml – zawiera 27932 mg kwasu gadoterynowego, co odpowiada 50 mmol

Podsumowanie wskazań do stosowania kwasu gadoterynowego

Kwas gadoterynowy jako środek kontrastowy stosowany w badaniach MRI pozwala na znaczne zwiększenie wartości diagnostycznej tego badania w trzech głównych obszarach:⁵²⁵³⁵⁴

1. Diagnostyka OUN – uwidocznienie zmian patologicznych w mózgu, kręgosłupie i tkankach otaczających, w tym guzów, wypadniętych krążków międzykręgowych i zmian zapalnych.
2. Diagnostyka całego ciała – dokładna ocena zmian patologicznych w narządach jamy brzusznej (wątroba, nerki, trzustka), miednicy (w tym narządów rodnych), klatki piersiowej (płuca, serce, piersi) oraz układu mięśniowo-szkieletowego.
3. Angiografia MR – ocena zmian patologicznych i zwężeń w tętnicach (z wyjątkiem tętnic wieńcowych) u pacjentów dorosłych.

Preparaty kwasu gadoterynowego znajdują zastosowanie w diagnostyce pacjentów we wszystkich grupach wiekowych (dorośli, dzieci i młodzież w wieku 0-18 lat) w przypadku wskazań dotyczących OUN i całego ciała. Angiografia MR z użyciem kwasu gadoterynowego jest natomiast wskazana wyłącznie u osób dorosłych.⁵⁵⁵⁶⁵⁷

Należy pamiętać, że kwas gadoterynowy powinien być stosowany tylko wtedy, gdy informacje diagnostyczne są niezbędne, a nie można ich uzyskać przy pomocy badania MRI bez wzmocnienia kontrastowego.⁵⁸⁵⁹⁶⁰