Przeciwwskazania stosowania
Kwas gadoterynowy

Przeciwwskazania stosowania kwasu gadoterynowego

Kwas gadoterynowy to substancja czynna stosowana jako środek kontrastowy w diagnostyce obrazowej metodą rezonansu magnetycznego. Jest dostępny w różnych preparatach handlowych, takich jak Cyclolux, Cyclolux multidose, Dotagraf, Dotagraf multidose czy Gadoteric Acid Farmak. Wszystkie te preparaty zawierają kwas gadoterynowy w stężeniu 0,5 mmol/ml (279,32 mg/ml) w postaci roztworu do wstrzykiwań. ^{1 2 3}

Nadwrażliwość jako główne przeciwwskazanie

Głównym i bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania kwasu gadoterynowego jest nadwrażliwość na tę substancję czynną. Lekarz powinien odstąpić od podania środka kontrastowego zawierającego kwas gadoterynowy u pacjentów, u których występuje nadwrażliwość na samą substancję czynną lub inne składniki preparatu. ^{4 5}

Przeciwwskazaniem jest także nadwrażliwość na megluminę, która występuje w składzie preparatów z kwasem gadoterynowym jako kation tworzący sól z tą substancją. W charakterystykach produktów leczniczych Cyclolux, Cyclolux multidose, Dotagraf oraz Dotagraf multidose wyraźnie wskazano, że nadwrażliwość na megluminę stanowi przeciwwskazanie do zastosowania tych preparatów. ^{6 7}

Przeciwwskazania związane z nadwrażliwością krzyżową

Istotnym przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na jakikolwiek inny produkt leczniczy zawierający gadolin. W przypadku preparatów Cyclolux i Cyclolux multidose wyraźnie wskazano, że nadwrażliwość na inne środki kontrastowe zawierające gadolin stanowi przeciwwskazanie do zastosowania kwasu gadoterynowego. ^{8 9}

Jest to szczególnie istotne z uwagi na możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych pomiędzy różnymi środkami kontrastowymi zawierającymi związki gadolinu. Lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę na wywiad dotyczący wcześniejszych badań z użyciem środków kontrastowych i ewentualnych reakcji niepożądanych po ich zastosowaniu. ¹⁰

Przeciwwskazania związane z substancjami pomocniczymi

Kolejnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników pomocniczych zawartych w preparatach z kwasem gadoterynowym. W przypadku produktów Cyclolux, Cyclolux multidose, Dotagraf oraz Dotagraf multidose, w charakterystykach tych produktów leczniczych explicite wskazano, że nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 stanowi przeciwwskazanie do ich zastosowania. ^{11 12}

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi przy stosowaniu kwasu gadoterynowego

Przy kwalifikacji pacjenta do badania z użyciem środka kontrastowego zawierającego kwas gadoterynowy, lekarz powinien dokładnie przeanalizować wywiad alergologiczny pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych ekspozycji na środki kontrastowe zawierające gadolin. ¹³

Warto zauważyć, że wszystkie analizowane preparaty zawierające kwas gadoterynowy (Cyclolux, Cyclolux multidose, Dotagraf, Dotagraf multidose oraz Gadoteric Acid Farmak) mają identyczne stężenie substancji czynnej (0,5 mmol/ml, czyli 279,32 mg/ml) oraz podobne właściwości fizykochemiczne, takie jak osmolalność (1,35 Osm/kg H₂O w temperaturze 37°C), lepkość (1,8 mPas w temperaturze 37°C) oraz pH (6,5-8,0). ^{14 15}

Podsumowanie przeciwwskazań

Podsumowując, kwas gadoterynowy nie powinien być stosowany w następujących przypadkach:

• Nadwrażliwość na kwas gadoterynowy ¹⁶
• Nadwrażliwość na megluminę ¹⁷
• Nadwrażliwość na jakikolwiek inny produkt leczniczy zawierający gadolin ^{18 19}
• Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w danym preparacie ^{20 21}

Lekarz kwalifikujący pacjenta do badania z użyciem środka kontrastowego zawierającego kwas gadoterynowy powinien szczegółowo przeanalizować wywiad alergologiczny pacjenta oraz wcześniejsze ekspozycje na środki kontrastowe, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości. ²²