Dawkowanie i sposób podawania
Kotrimoksazol

Dawkowanie i sposób podawania kotrimoksazolu

Kotrimoksazol (złożony z sulfametoksazolu i trimetoprimu) wymaga precyzyjnego dawkowania w zależności od rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz jego stanu klinicznego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania produktu leczniczego Trimesolphar, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, który zawiera 80 mg sulfametoksazolu i 16 mg trimetoprimu w każdym ml (czyli 96 mg kotrimoksazolu).¹

Dawkowanie standardowe w ostrych zakażeniach

W przypadku ostrych zakażeń, dawkowanie kotrimoksazolu należy dostosować do wieku i masy ciała pacjenta:²

• Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: 2 ampułki (10 ml) co 12 godzin, co odpowiada 800 mg sulfametoksazolu i 160 mg trimetoprimu na dawkę³
• Dzieci w wieku 12 lat i poniżej: zalecana dawka dobowa wynosi około 30 mg sulfametoksazolu i 6 mg trimetoprimu na kg masy ciała, podawana w 2 równych dawkach podzielonych⁴

Szczegółowy schemat dawkowania dla dzieci, który wymaga rozcieńczenia produktu przed podaniem:⁵

• Od 6 tygodni do 5 miesięcy życia: 1,25 ml co 12 godzin⁶
• Od 6 miesięcy życia do 5 lat: 2,5 ml co 12 godzin⁷
• Od 6 lat do 12 lat: 5 ml co 12 godzin⁸

Należy podkreślić, że w przypadku szczególnie ciężkich zakażeń we wszystkich grupach wiekowych, dawki można zwiększyć o 50%.⁹

Czas leczenia powinien być kontynuowany jeszcze przez 2 dni po ustąpieniu objawów choroby. W większości przypadków konieczne jest prowadzenie terapii przez co najmniej 5 dni.¹⁰

Dawkowanie u pacjentów szczególnych grup

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania w zależności od klirensu kreatyniny. Brak jest danych dotyczących dostosowania dawki u dzieci poniżej 12 lat z niewydolnością nerek.¹¹

W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się monitorowanie stężenia sulfametoksazolu w surowicy co 2-3 dni w próbkach pobranych po 12 godzinach od podania produktu Trimesolphar. Jeżeli całkowite stężenie sulfametoksazolu przekracza 150 mikrogramów/ml, należy przerwać leczenie do momentu zmniejszenia się stężenia do wartości poniżej 120 mikrogramów/ml.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Brak jest danych dotyczących dawkowania kotrimoksazolu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.¹³

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność podczas ustalania dawkowania, uwzględniając potencjalne zmiany w farmakokinetyce leku związane z wiekiem.¹⁴

Dawkowanie w specyficznych jednostkach chorobowych

Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii (PJP)

Leczenie: Dawka wynosi 100 mg sulfametoksazolu i 20 mg trimetoprimu na kg masy ciała na dobę, podawana w 2 lub więcej dawkach podzielonych. Gdy tylko będzie to możliwe, pacjentowi należy podać postać doustną leku i kontynuować leczenie w sumie przez 14 dni. Celem terapii jest osiągnięcie maksymalnego stężenia trimetoprimu w osoczu lub w surowicy większego lub równego 5 mikrogramów/ml (sprawdza się to u pacjenta po podaniu leku w infuzji w ciągu godziny).¹⁵

Profilaktyka: W profilaktyce PJP należy stosować zwykłe dawkowanie przez cały okres narażenia na ryzyko infekcji.¹⁶

Nokardioza

Nie ustalono standardowego dawkowania kotrimoksazolu w nokardiozie. U dorosłych stosowano od 6 do 8 tabletek na dobę przez okres do 3 miesięcy (jedna tabletka zawiera 400 mg sulfametoksazolu i 80 mg trimetoprimu).¹⁷

Toksoplazmoza

Nie ustalono odpowiedniego dawkowania w leczeniu lub profilaktyce toksoplazmozy. Decyzję dotyczącą dawkowania należy podejmować na podstawie doświadczenia klinicznego. W profilaktyce może być odpowiednie dawkowanie takie, jak w przypadku profilaktyki zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii.¹⁸

Sposób podawania

Trimesolphar jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji i jest przeznaczony wyłącznie do podawania dożylnego. Przed podaniem produkt należy obowiązkowo rozcieńczyć.¹⁹

Należy pamiętać, że Trimesolphar powinien być stosowany tylko w okresie, gdy:²⁰

• Pacjent nie może przyjmować leków doustnie
• Konieczne jest natychmiastowe wdrożenie leczenia
• Pacjent już otrzymuje dożylnie płyny i jednoczesne podanie leku jest wygodniejsze

Warto podkreślić, że podanie dożylne kotrimoksazolu, mimo że jest przydatne u pacjentów w ciężkim stanie, może nie przynosić większych korzyści terapeutycznych niż postaci doustne.²¹

Szczegółowa tabela dawkowania kotrimoksazolu

Poniższa tabela przedstawia podsumowanie szczegółowych informacji dotyczących dawkowania kotrimoksazolu (Trimesolphar) w różnych grupach wiekowych i w specyficznych jednostkach chorobowych:

Legenda: SMX – sulfametoksazol, TMP – trimetoprim, PJP – zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii

Informacje dodatkowe dla personelu medycznego

Podczas wywiadu medycznego z pacjentem, któremu planuje się podawanie kotrimoksazolu, należy szczególnie zwrócić uwagę na:²²

• Możliwość przyjmowania leków doustnie – formę dożylną należy stosować tylko gdy podanie doustne jest niemożliwe
• Funkcję nerek – konieczna może być modyfikacja dawkowania
• Wiek pacjenta – szczególna ostrożność u dzieci i pacjentów w podeszłym wieku
• Współistniejące choroby i stosowane leki – możliwe interakcje
• Ciężkość zakażenia – w ciężkich zakażeniach można zwiększyć dawkę o 50%

Należy pamiętać, że Trimesolphar w formie koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji zawiera w każdej ampułce 5 ml: 1,5 mmol (34,5 mg) sodu, 500 mg etanolu 96% oraz 2,1 g glikolu propylenowego, co może być istotne u niektórych grup pacjentów (np. z chorobami wątroby, padaczką, chorobami serca).²³