Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kora wierzby

Wpływ kory wierzby na płodność, ciążę i laktację

Kora wierzby (Salicis cortex) jest substancją aktywną występującą w wielu produktach leczniczych stosowanych w medycynie. Ze względu na zawartość związków salicylowych, głównie w postaci glikozydów fenolowych (salicyny), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom w ciąży lub karmiącym, rozważającym stosowanie preparatów zawierających korę wierzby.¹

Ciąża i stosowanie kory wierzby

Kora wierzby zawiera związki salicylowe, które mogą przenikać przez łożysko, co stanowi potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu. W związku z tym preparaty zawierające tę substancję wymagają szczególnej ostrożności podczas ciąży.²

W przypadku preparatu Salicortex, zawierającego 330 mg kory wierzby w tabletce, nie jest zalecane stosowanie w pierwszym i drugim trymestrze ciąży. Natomiast w trzecim trymestrze ciąży stosowanie tego preparatu jest przeciwwskazane.³

Produkt Gastrovit TraviComplex, zawierający w swoim składzie wyciąg z kory wierzby (Salix spp.) jako jeden ze składników aktywnych, również nie powinien być stosowany w okresie ciąży. Oprócz obecności kory wierzby, dodatkowym czynnikiem ograniczającym jest zawartość etanolu (60-70% V/V), co stanowi dodatkowe przeciwwskazanie.⁴

Syrop Pyrosal, który w swoim składzie zawiera m.in. korę wierzby (Salix purpurea L., Salix daphnoides Vill., Salix fragilis L.) jako jeden z komponentów wyciągu złożonego, również nie powinien być stosowany w okresie ciąży.⁵

W przypadku Syropu z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja, który zawiera korę wierzby (Salix spp.), nie zaleca się stosowania u kobiet w ciąży, właśnie ze względu na obecność wyciągu z kory wierzby oraz zawartość etanolu. Wyjątkowo może być stosowany jedynie w sytuacjach, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla płodu.⁶

Laktacja a stosowanie preparatów z korą wierzby

Salicylany zawarte w korze wierzby przenikają do mleka matki, co może stanowić potencjalne ryzyko dla karmionego piersią niemowlęcia.⁷

W przypadku preparatu Salicortex (330 mg kory wierzby w tabletce) nie zaleca się stosowania podczas laktacji.⁸

Gastrovit TraviComplex, zawierający wyciąg z kory wierzby jako jeden ze składników, nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią zarówno ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa, jak i na zawartość etanolu.⁹

Pyrosal w postaci syropu, zawierający korę wierzby jako składnik wyciągu złożonego, jest przeciwwskazany do stosowania w okresie karmienia piersią.¹⁰

Podobnie jak w przypadku ciąży, Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja nie jest zalecany u kobiet w okresie karmienia piersią ze względu na zawartość kory wierzby i etanolu. Zastosowanie tego produktu w okresie laktacji jest możliwe tylko w sytuacji, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla dziecka.¹¹

Wpływ na płodność

Dane dotyczące wpływu kory wierzby na płodność są niezwykle ograniczone. W przypadku większości preparatów zawierających korę wierzby, producenci wskazują na brak wystarczających danych dotyczących wpływu na płodność.¹²

Dla preparatu Gastrovit TraviComplex, zawierającego wyciąg z kory wierzby, brak jest danych na temat wpływu na płodność.¹³

W przypadku syropu Pyrosal, który zawiera korę wierzby jako składnik wyciągu złożonego, również brak jest danych dotyczących wpływu na płodność.¹⁴

Rekomendacje dla lekarzy

Lekarz powinien przekazać kobietom w ciąży lub karmiącym piersią następujące informacje dotyczące stosowania preparatów zawierających korę wierzby:

• Preparaty zawierające korę wierzby generalnie nie są zalecane do stosowania w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, kiedy są przeciwwskazane.¹⁵
• Nie należy stosować preparatów z korą wierzby podczas karmienia piersią ze względu na przenikanie salicylanów do mleka matki.¹⁶
• Zawartość etanolu w niektórych preparatach z korą wierzby stanowi dodatkowe przeciwwskazanie do stosowania w ciąży i podczas laktacji.^{17 18}
• W wyjątkowych przypadkach, gdy potencjalna korzyść dla matki przeważa nad ryzykiem dla płodu lub niemowlęcia, lekarz może rozważyć zastosowanie preparatu z korą wierzby, dokładnie monitorując stan pacjentki i dziecka.¹⁹
• Brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu kory wierzby na płodność, co należy uwzględnić przy doradzaniu pacjentkom planującym ciążę.^{20 21}

Szczególna uwaga dla poszczególnych preparatów

Lekarz powinien zwrócić uwagę na różnice w składzie i zawartości substancji aktywnych w poszczególnych preparatach zawierających korę wierzby:

• Salicortex zawiera 330 mg kory wierzby w jednej tabletce, z zawartością nie mniej niż 20 mg glikozydów fenolowych w przeliczeniu na salicynę.²²
• Gastrovit TraviComplex zawiera wyciąg z kory wierzby jako jeden ze składników wyciągu złożonego, z wysoką zawartością etanolu (60-70% V/V).²³
• Pyrosal zawiera korę wierzby jako składnik wyciągu złożonego w proporcji 15% całkowitej masy wyciągu, z niższą zawartością etanolu (do 1% m/m).²⁴
• Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja zawiera korę wierzby w mniejszej proporcji (1,5 części w wyciągu złożonym), z zawartością etanolu nie więcej niż 5,1% (m/m).²⁵