Przedawkowanie
Kora wierzby

Przedawkowanie kory wierzby

Kora wierzby (Salicis cortex) jest substancją czynną występującą w kilku produktach leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym, takich jak Gastrovit TraviComplex, Pyrosal, Salicortex oraz Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja. Mimo powszechnego stosowania tych preparatów, przypadki przedawkowania są niezwykle rzadkie i słabo udokumentowane w literaturze medycznej.^{1 2}

Potencjalne przyczyny przedawkowania

Przedawkowanie preparatów zawierających korę wierzby może wynikać z kilku czynników, przy czym należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość etanolu w niektórych postaciach farmaceutycznych. W przypadku produktu Gastrovit TraviComplex, gdzie kora wierzby stanowi jeden ze składników wyciągu złożonego, potencjalne objawy przedawkowania mogą być związane z wysoką zawartością etanolu w produkcie (60-70% V/V).³

Należy również uwzględnić, że niektóre preparaty zawierające korę wierzby, takie jak Salicortex, zawierają znaczące stężenie glikozydów fenolowych (nie mniej niż 20 mg w przeliczeniu na salicynę w jednej tabletce), które mogą potencjalnie wywoływać efekty toksyczne przy nadmiernym spożyciu.⁴

Objawy kliniczne przedawkowania

W charakterystykach produktów leczniczych zawierających korę wierzby brakuje szczegółowych opisów objawów przedawkowania, co wynika z faktu, że dotychczas nie zaobserwowano takich przypadków podczas stosowania preparatów takich jak syrop Pyrosal.⁵

Niemniej jednak, biorąc pod uwagę skład chemiczny kory wierzby i obecność związków salicylowych, można przewidywać, że objawy przedawkowania mogłyby przypominać objawy obserwowane przy przedawkowaniu kwasu acetylosalicylowego, choć prawdopodobnie o mniejszym nasileniu. Dodatkowo, w preparatach zawierających etanol, jak Gastrovit TraviComplex, intoksykacja etanolem może stanowić dodatkowy czynnik ryzyka i źródło objawów klinicznych.⁶

Czynniki ryzyka przedawkowania

Ryzyko przedawkowania może być zwiększone u pacjentów z chorobami wątroby lub nerek, które mogą upośledzać metabolizm i eliminację składników aktywnych kory wierzby. Osoby przyjmujące równocześnie inne leki o działaniu przeciwzapalnym lub przeciwbólowym, szczególnie z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, mogą być również bardziej narażone na działania niepożądane wynikające z interakcji farmakodynamicznych.

W przypadku produktów zawierających znaczne ilości etanolu, jak Gastrovit TraviComplex (60-70% V/V), szczególnie narażeni mogą być pacjenci z chorobami wątroby, alkoholicy oraz osoby przyjmujące leki wchodzące w interakcje z alkoholem.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Ze względu na brak udokumentowanych przypadków przedawkowania preparatów zawierających korę wierzby, nie opracowano specyficznych protokołów postępowania. W przypadku podejrzenia przedawkowania, zaleca się jednak stosowanie ogólnych zasad postępowania w zatruciach, obejmujących:

• Ocenę stanu klinicznego pacjenta
• Monitoring parametrów życiowych
• Rozważenie dekontaminacji przewodu pokarmowego w przypadku niedawnego spożycia
• Leczenie objawowe i podtrzymujące
• W przypadku preparatów o wysokiej zawartości etanolu – postępowanie jak w intoksykacji alkoholem etylowym

⁸

Tabela objawów przedawkowania kory wierzby

Ważna uwaga kliniczna: Mimo teoretycznych rozważań na temat potencjalnych objawów przedawkowania preparatów zawierających korę wierzby, należy podkreślić, że w dokumentacji medycznej wszystkich analizowanych produktów (Gastrovit TraviComplex, Pyrosal, Salicortex, Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja) nie odnotowano dotychczas przypadków przedawkowania.^{9 10 11 12}