Interakcje
Indometacyna

Interakcje indometacyny z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Indometacyna, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wchodzi w liczne interakcje z wieloma grupami leków, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Charakter oraz nasilenie tych interakcji może się różnić w zależności od drogi podania leku (doustnie, miejscowo, do oka). Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie najważniejszych interakcji indometacyny, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów farmakodynamicznych i farmakokinetycznych.¹

Interakcje z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi

Niesteroidowe leki przeciwzapalne – jednoczesne stosowanie dwóch lub więcej NLPZ, w tym indometacyny, nie jest zalecane ze względu na znacząco zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego, bez jednoczesnego zwiększenia skuteczności terapeutycznej.²

Kwas acetylosalicylowy i inne pochodne – nie zaleca się jednoczesnego stosowania kwasu acetylosalicylowego z indometacyną, ponieważ nie zwiększa to skuteczności terapeutycznej, natomiast istotnie zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego. Dodatkowo, kwas acetylosalicylowy może powodować zmniejszenie stężenia indometacyny we krwi, co może obniżać jej skuteczność kliniczną.³

Diflunisal – jednoczesne stosowanie diflusalu z indometacyną powoduje znaczne (około 33%) zwiększenie stężenia indometacyny w osoczu i może prowadzić do poważnych krwawień z przewodu pokarmowego, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym. Z tego powodu należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania tych leków.^{4 5}

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi

Doustne leki przeciwzakrzepowe – jednoczesne stosowanie indometacyny z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryną) zwiększa ryzyko wystąpienia krwawień poprzez podwójny mechanizm: hamowanie czynności płytek krwi oraz niekorzystny wpływ na śluzówkę żołądka i dwunastnicy. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się prowadzenie ścisłej kontroli klinicznej i laboratoryjnej parametrów krzepnięcia krwi.^{6 7}

Heparyna – jednoczesne stosowanie indometacyny z heparyną zwiększa ryzyko krwawień poprzez hamowanie czynności płytek krwi oraz niekorzystny wpływ na śluzówkę przewodu pokarmowego. Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego podawania tych leków, zaleca się ścisłe monitorowanie kliniczne oraz laboratoryjne efektu przeciwzakrzepowego niefrakcjonowanej heparyny.⁸

Leki przeciwpłytkowe – u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwpłytkowe (np. klopidogrel) i indometacynę ryzyko wystąpienia krwawienia jest zwiększone. Indometacyna hamuje agregację płytek krwi, co w połączeniu z lekami przeciwpłytkowymi może dawać efekt addycyjny lub synergistyczny.⁹

Tyklopidyna – jednoczesne stosowanie indometacyny z tyklopidyną zwiększa ryzyko krwawień poprzez nasilenie działania przeciwagregacyjnego. Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego podawania tych leków, zaleca się ścisłe monitorowanie stanu klinicznego oraz parametrów laboratoryjnych, w tym czasu krwawienia.¹⁰

Pentoksyfilina – jednoczesne stosowanie indometacyny z pentoksyfiliną zwiększa ryzyko krwawienia. Zaleca się kontrolę kliniczną oraz częstsze kontrole czasu krwawienia.¹¹

Leki trombolityczne – jednoczesne stosowanie indometacyny z lekami trombolitycznymi zwiększa ryzyko krwawienia.¹²

Interakcje z lekami stosowanymi w chorobach układu sercowo-naczyniowego

Leki przeciwnadciśnieniowe – indometacyna może znacząco zmniejszać działanie przeciwnadciśnieniowe leków z różnych grup, w tym leków blokujących receptory beta-adrenergiczne, częściowo poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn. U pacjentów przyjmujących inhibitory konwertazy angiotensyny może dojść do hiperkaliemii w wyniku jednoczesnego stosowania z indometacyną. Należy zachować szczególną ostrożność stosując indometacynę u pacjentów przyjmujących leki alfa-adrenolityczne, beta-adrenolityczne, inhibitory konwertazy angiotensyny, antagonistów receptora angiotensyny II, hydralazynę lub nifedypinę.^{13 14}

Leki moczopędne – indometacyna może u niektórych pacjentów zmniejszać działanie moczopędne i zmniejszające ciśnienie krwi tiazydów i furosemidu oraz powodować blokadę indukowanego przez furosemid zwiększenia aktywności reninowej osocza. Leki moczopędne zwiększają ryzyko wystąpienia działania nefrotoksycznego NLPZ. U pacjentów odwodnionych może dojść do ostrej niewydolności nerek w wyniku zmniejszenia filtracji kłębuszkowej przez zahamowanie aktywności prostaglandyn rozszerzających naczynia.^{15 16}

Triamteren – stosowanie triamterenu jednocześnie z indometacyną może prowadzić do odwracalnej niewydolności nerek, dlatego należy unikać stosowania tych leków razem.¹⁷

Glikozydy nasercowe – indometacyna i inne NLPZ mogą zwiększać stężenie glikozydów nasercowych w surowicy, zmniejszać przesączanie kłębkowe oraz nasilać niewydolność serca.¹⁸

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi i przeciwnowotworowymi

Metotreksat – jednoczesne stosowanie indometacyny z metotreksatem może prowadzić do zwiększenia toksyczności hematologicznej metotreksatu poprzez zmniejszenie jego klirensu nerkowego. Stopień nasilenia interakcji zależy od dawki metotreksatu:

• W przypadku stosowania metotreksatu w dawce 15 mg na tydzień lub większej – znacząco zwiększa się ryzyko toksyczności hematologicznej i należy unikać jednoczesnego stosowania z indometacyną.
• W przypadku stosowania metotreksatu w dawce mniejszej niż 15 mg na tydzień – również następuje zwiększenie toksyczności hematologicznej metotreksatu, ale w mniejszym stopniu. Zalecane jest cotygodniowe badanie obrazu krwi w pierwszych tygodniach jednoczesnego stosowania oraz częstsze badania kontrolne u pacjentów z nawet niewielkim pogorszeniem czynności nerek oraz u pacjentów w podeszłym wieku.

^{19 20}

Cyklosporyna – jednoczesne stosowanie indometacyny z cyklosporyną zwiększa ryzyko toksycznego wpływu na nerki, prawdopodobnie poprzez zmniejszanie syntezy prostacyklin przez nerki. U pacjentów przyjmujących cyklosporynę indometacynę należy stosować ostrożnie, monitorując czynność nerek.^{21 22}

Takrolimus – w trakcie jednoczesnego stosowania takrolimusu z indometacyną zwiększa się ryzyko wystąpienia działania nefrotoksycznego.²³

Cyklofosfamid – należy zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego stosowania indometacyny i cyklofosfamidu, ponieważ może dojść do ostrego zatrucia wodnego.²⁴

Leki przeciwwirusowe – jednoczesne stosowanie zydowudyny i indometacyny zwiększa ryzyko wystąpienia toksycznego działania hematologicznego. Ryzyko wystąpienia działania toksycznego indometacyny zwiększa się w wyniku jednoczesnego podawania ritonawiru. W przypadku stosowania zalcytabiny i indometacyny mogą wystąpić zmiany w farmakodynamice tych leków.^{25 26}

Interakcje z innymi grupami leków

Lit – indometacyna, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może zwiększać stężenie litu w osoczu i zmniejszać jego klirens nerkowy, co może prowadzić do osiągnięcia stężenia toksycznego litu. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków niezbędne jest częstsze monitorowanie stężenia litu we krwi oraz odpowiednie dostosowanie dawkowania w okresie jednoczesnego stosowania leków i po przerwaniu stosowania indometacyny.^{27 28}

Kortykosteroidy – jednoczesne stosowanie kortykosteroidów z indometacyną zwiększa ryzyko występowania owrzodzeń oraz krwawień z przewodu pokarmowego. Stosowanie indometacyny z kortykosteroidami może pozwolić na zmniejszenie dawki tych ostatnich, jednak proces zmniejszania dawek należy prowadzić ostrożnie i pod ścisłą kontrolą lekarza. W przypadku podania indometacyny do oka, zaleca się szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z kortykosteroidami.^{29 30}

Leki przeciwbakteryjne – indometacyna i inne NLPZ mogą zwiększać ryzyko wystąpienia drgawek u pacjentów przyjmujących leki z grupy 4-chinolonów (fluorochinolony). U pacjentów leczonych cyprofloksacyną i indometacyną mogą wystąpić reakcje skórne oraz objawy neurotoksyczności.³¹

Probenecyd – probenecyd zmniejsza wydalanie indometacyny, zwiększając jej stężenie w osoczu. U pacjentów przyjmujących probenecyd dawki indometacyny należy zwiększać stopniowo, zachowując szczególną ostrożność.³²

Leki przeciwcukrzycowe – indometacyna i inne NLPZ mogą zwiększać siłę działania pochodnych sulfonylomocznika. W pojedynczych przypadkach jednoczesne stosowanie indometacyny i metforminy może spowodować wystąpienie kwasicy metabolicznej.³³

Leki przeciwpadaczkowe – indometacyna i inne NLPZ prawdopodobnie mogą zwiększać działanie fenytoiny.³⁴

Leki przeciwpsychotyczne – jednoczesne stosowanie indometacyny i haloperydolu może zwiększać senność.³⁵

Leki przeciwdepresyjne – jednoczesne stosowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) z indometacyną powoduje zwiększenie ryzyka występowania krwawień.³⁶

Leki zobojętniające kwas żołądkowy – sole, tlenki, wodorotlenki magnezu, aluminium i wapnia mogą zmniejszać absorpcję indometacyny podawanej doustnie. Leki zobojętniające kwas żołądkowy należy przyjmować co najmniej 2 godziny po podaniu indometacyny.³⁷

Leki zmniejszające napięcie mięśni szkieletowych – indometacyna może zmniejszać szybkość wydalania baklofenu i w ten sposób zwiększać jego działanie toksyczne.³⁸

Benzodiazepiny – w przypadku jednoczesnego stosowania diazepamu i indometacyny zwiększa się ryzyko wystąpienia zawrotów głowy.³⁹

Desmopresyna – indometacyna może zwiększać działanie przeciwdiuretyczne desmopresyny.^{40 41}

Kwas tiludronowy – indometacyna może zwiększać dostępność biologiczną bisfosfonianów.⁴²

Mifepryston – należy unikać stosowania indometacyny i innych NLPZ w okresie do 8-12 dni od użycia mifeprystonu.⁴³

Muromonab-CD3 – u pacjentów przyjmujących jednocześnie muromonab-CD3 i indometacynę ryzyko wystąpienia psychozy i encefalopatii jest zwiększone.⁴⁴

Leki rozszerzające naczynia – w przypadku jednoczesnego stosowania leków rozszerzających naczynia z indometacyną i innymi NLPZ ryzyko wystąpienia krwawień jest zwiększone.⁴⁵

Wewnątrzmaciczne środki antykoncepcyjne – istnieje ryzyko zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej przy jednoczesnym stosowaniu z indometacyną.⁴⁶

Specyficzne interakcje przy stosowaniu okulistycznym

W przypadku stosowania preparatów indometacyny do oczu (np. Indocollyre 0,1%) należy uwzględnić następujące specyficzne informacje dotyczące interakcji:

• W celu uniknięcia wypłukania produktu leczniczego należy zachować 15-minutowy odstęp między podawaniem innych leków okulistycznych a kroplami zawierającymi indometacynę.
• Zaleca się szczególną ostrożność i uwagę w przypadku stosowania kropli do oczu zawierających indometacynę z kortykosteroidami.
• Mimo że ilość indometacyny przenikająca do krążenia ogólnego jest niewielka, to w przypadku podania produktu leczniczego do oka mogą wystąpić interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi podawanymi ogólnie.

⁴⁷

Specyficzne interakcje przy stosowaniu miejscowym

W przypadku preparatów do stosowania miejscowego (np. Elmetacin) interakcje są zazwyczaj mniej istotne klinicznie:

• Po stosowaniu miejscowym indometacyny w zalecanej dawce i zgodnie z zaleceniami, nie są znane istotne interakcje.
• Pacjent powinien poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również tych, które wydawane są bez recepty.

⁴⁸

Wpływ indometacyny na wyniki badań laboratoryjnych

Indometacyna może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych w następujący sposób:

• Zwiększenie aktywności jednego lub większej ilości enzymów wątrobowych (istotne zwiększenie AlAT lub AspAT obserwowano u mniej niż 1% pacjentów przyjmujących NLPZ w trakcie badań klinicznych).
• Fałszywie ujemne wyniki próby deksametazonowej.

W przypadku utrzymywania się lub nasilania nieprawidłowości w zakresie enzymów wątrobowych, równoczesnego wystąpienia objawów świadczących o zaburzeniach czynności wątroby, czy objawów ogólnoustrojowych, takich jak eozynofilia i wysypka, należy przerwać leczenie indometacyną.⁴⁹

Interakcja indometacyny z alkoholem

Równoczesne stosowanie indometacyny i spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym krwawień z przewodu pokarmowego i owrzodzeń. Alkohol, podobnie jak indometacyna, działa drażniąco na błonę śluzową żołądka, co przy jednoczesnym stosowaniu z indometacyną stwarza efekt addycyjny zwiększający ryzyko uszkodzenia błony śluzowej. Dodatkowo, alkohol może nasilać działanie nefrotoksyczne indometacyny poprzez wpływ na przepływ nerkowy.

Pacjenci przyjmujący indometacynę powinni unikać spożywania alkoholu, szczególnie w większych ilościach, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia następujących działań niepożądanych:

• Zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego
• Zwiększone ryzyko uszkodzenia błony śluzowej żołądka i rozwoju choroby wrzodowej
• Nasilenie działania nefrotoksycznego indometacyny
• Zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony OUN, w tym zawroty głowy, senność, zaburzenia koordynacji
• Pogorszenie kontroli ciśnienia tętniczego u pacjentów z nadciśnieniem

W przypadku pacjentów przyjmujących indometacynę w postaci doustnej (np. Metindol Retard), ryzyko interakcji z alkoholem jest znacznie większe niż w przypadku pacjentów stosujących preparaty miejscowe (np. Elmetacin) lub okulistyczne (np. Indocollyre 0,1%), ze względu na wyższe stężenia ogólnoustrojowe leku. Niemniej jednak zaleca się ostrożność przy spożywaniu alkoholu niezależnie od drogi podania indometacyny.

Tabela interakcji indometacyny