Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Hydroksyzyna

Wpływ hydroksyzyny na płodność, ciążę i laktację

Hydroksyzyna jest substancją czynną o działaniu przeciwhistaminowym, uspokajającym i przeciwlękowym, występującą w licznych preparatach leczniczych. Lekarze przepisujący leki zawierające hydroksyzynę muszą być świadomi jej wpływu na płodność, ciążę oraz laktację, a także powinni przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią pełne i dokładne informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji.¹

Wpływ na kobiety w wieku rozrodczym

Kobietom w wieku rozrodczym należy przekazać jednoznaczną informację o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii hydroksyzyną. Wynika to z potencjalnego ryzyka dla płodu w przypadku zajścia w ciążę w trakcie leczenia.^{2 3 4}

Stosowanie hydroksyzyny w ciąży

Hydroksyzyna jest przeciwwskazana do stosowania w okresie ciąży. Dane z badań przedklinicznych jednoznacznie wykazały toksyczny wpływ tej substancji na reprodukcję.^{5 6 7}

Istotnym mechanizmem potencjalnego szkodliwego działania jest fakt, że hydroksyzyna przenika przez barierę łożyskową, osiągając większe stężenie w organizmie płodu niż u matki.^{8 9 10}

Efekty niepożądane u noworodków

U noworodków, których matki otrzymywały hydroksyzynę w późnej ciąży i/lub podczas porodu, zaobserwowano szereg poważnych działań niepożądanych, które wystąpiły bezpośrednio lub w ciągu kilku godzin po urodzeniu. Do tych działań należą:

• Hipotonia (obniżone napięcie mięśniowe)
• Zaburzenia ruchowe, w tym zaburzenia pozapiramidowe
• Ruchy kloniczne
• Depresja ośrodkowego układu nerwowego (OUN)
• Niedotlenienie noworodka
• Zatrzymanie moczu

¹¹

Badania epidemiologiczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania hydroksyzyny w ciąży są ograniczone. Nie dysponujemy wystarczającą ilością danych, które pozwoliłyby na jednoznaczną ocenę ryzyka związanego z podawaniem hydroksyzyny w ciąży.^{12 13}

Dodatkowo, w jednym z badań stwierdzono związek między przyjmowaniem hydroksyzyny przez kobiety w ciąży a zaburzeniami czynności poznawczych u dzieci w wieku 5 lat.¹⁴

Stosowanie hydroksyzyny podczas laktacji

Stosowanie hydroksyzyny jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią. Cetyryzyna, która jest głównym metabolitem hydroksyzyny, przenika do mleka kobiecego.^{15 16}

Mimo że nie przeprowadzono standardowych badań dotyczących przenikania samej hydroksyzyny do mleka kobiecego, obserwowano ciężkie działania niepożądane u noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące hydroksyzynę.^{17 18}

W przypadku konieczności leczenia hydroksyzyną, karmienie piersią należy bezwzględnie przerwać.^{19 20 21}

Wpływ hydroksyzyny na płodność

Dane dotyczące wpływu hydroksyzyny na płodność u ludzi są ograniczone lub nie są dostępne.^{22 23 24}

Badania przeprowadzone na zwierzętach z zastosowaniem chlorowodorku hydroksyzyny nie wykazały jednak negatywnego wpływu na płodność.^{25 26 27}

Informacje, które lekarz musi przekazać pacjentkom

Informacje dla kobiet w wieku rozrodczym

Lekarz przepisujący hydroksyzynę kobiecie w wieku rozrodczym powinien przekazać następujące informacje:

• Konieczność stosowania skutecznej metody antykoncepcji podczas leczenia hydroksyzyną w celu zapobiegania zajściu w ciążę²⁸
• Potencjalne ryzyko dla płodu w przypadku zastosowania leku w ciąży
• Zalecenie natychmiastowego poinformowania lekarza w przypadku podejrzenia ciąży podczas terapii

Informacje dla kobiet w ciąży

W przypadku kobiet ciężarnych lekarz powinien przekazać następujące informacje:

• Hydroksyzyna jest przeciwwskazana w okresie ciąży²⁹
• Substancja przenika przez barierę łożyskową i osiąga u płodu wyższe stężenia niż u matki³⁰
• Istnieje ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych u noworodków
• Jeśli pacjentka zaszła w ciążę podczas stosowania hydroksyzyny, należy natychmiast przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem

Informacje dla kobiet karmiących piersią

Kobietom karmiącym piersią lekarz powinien przekazać następujące informacje:

• Hydroksyzyna jest przeciwwskazana podczas karmienia piersią³¹
• Główny metabolit hydroksyzyny (cetyryzyna) przenika do mleka kobiecego³²
• Obserwowano poważne działania niepożądane u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące hydroksyzynę³³
• W przypadku konieczności leczenia hydroksyzyną należy przerwać karmienie piersią³⁴

Podsumowanie kliniczne dla lekarzy

Hydroksyzyna jest substancją, która wymaga szczególnej ostrożności przy przepisywaniu jej kobietom w wieku rozrodczym, a także jest bezwzględnie przeciwwskazana u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Bezpieczeństwo płodu i noworodka powinno być priorytetem w procesie podejmowania decyzji terapeutycznych.

Lekarz przepisujący hydroksyzynę powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka związanego z jej stosowaniem, szczególnie u kobiet w wieku rozrodczym. W takich przypadkach konieczne jest upewnienie się, że pacjentka stosuje skuteczną metodę antykoncepcji.³⁵

Ze względu na brak wystarczających danych epidemiologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania hydroksyzyny w ciąży oraz udokumentowane przypadki poważnych działań niepożądanych u noworodków, substancja ta nie powinna być w żadnym wypadku stosowana u kobiet ciężarnych.³⁶

Podobnie, ze względu na przenikanie głównego metabolitu hydroksyzyny (cetyryzyny) do mleka kobiecego oraz obserwowane ciężkie działania niepożądane u karmionych piersią niemowląt, kobiety przyjmujące hydroksyzynę nie powinny karmić piersią. W przypadku konieczności leczenia hydroksyzyną, karmienie piersią należy przerwać.³⁷