Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Gonadotropina menopauzalna

Wpływ gonadotropiny menopauzalnej na płodność, ciążę i laktację

Gonadotropina menopauzalna (HMG) jest substancją biologicznie czynną uzyskiwaną z moczu kobiet po menopauzie, zawierającą ludzki hormon folikulotropowy (FSH) oraz hormon luteinizujący (LH). W celu zwiększenia całkowitej aktywności LH, do preparatów zawierających HMG dodawana jest ludzka gonadotropina kosmówkowa (hCG), pozyskiwana z moczu kobiet w ciąży. Produkty lecznicze zawierające gonadotropinę menopauzalną, takie jak Mensinorm Set, dostępne są w różnych dawkach (75 j.m., 150 j.m., 900 j.m.) w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.¹

Gonadotropina menopauzalna a ciąża

Produkty lecznicze zawierające gonadotropinę menopauzalną, w tym Mensinorm Set, są przeciwwskazane do stosowania w okresie ciąży. Lekarz musi jednoznacznie poinformować pacjentkę, że preparat nie może być podawany kobietom w ciąży z uwagi na jego działanie stymulujące czynność jajników, które jest zbędne i potencjalnie szkodliwe w okresie rozwoju płodu.²

W aktualnej dokumentacji medycznej brak jest doniesień o ryzyku działań teratogennych w wyniku kontrolowanej stymulacji jajników przy użyciu gonadotropin uzyskanych z moczu. Należy jednak podkreślić, że dotychczas zgromadzone dane epidemiologiczne w tym zakresie są ograniczone. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały potencjału teratogennego gonadotropiny menopauzalnej.³

Lekarz powinien szczegółowo wyjaśnić pacjentce planującej ciążę, że w przypadku skutecznego leczenia niepłodności preparatami zawierającymi gonadotropinę menopauzalną i potwierdzenia ciąży, należy natychmiast przerwać terapię. Wskazane jest również poinformowanie o konieczności wykonania testu ciążowego w przypadku opóźnienia miesiączki u pacjentek stosujących preparat w ramach leczenia niepłodności.

Gonadotropina menopauzalna a karmienie piersią

Preparaty zawierające gonadotropinę menopauzalną, w tym Mensinorm Set, są przeciwwskazane do stosowania w okresie laktacji. Lekarz musi wyraźnie poinformować pacjentkę o konieczności unikania stosowania tego typu leków podczas karmienia piersią.⁴

Przeciwwskazanie to wynika z fizjologicznych uwarunkowań okresu laktacji. W czasie karmienia piersią dochodzi do zwiększonego wydzielania prolaktyny, hormonu odpowiedzialnego za produkcję mleka. Podwyższony poziom prolaktyny może powodować osłabienie odpowiedzi jajników na stymulację gonadotropinami, co znacząco zmniejsza skuteczność terapii. Stosowanie gonadotropiny menopauzalnej w tym okresie byłoby zatem nieefektywne i niezasadne klinicznie.⁵

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że leczenie niepłodności przy użyciu gonadotropiny menopauzalnej należy rozpocząć dopiero po zakończeniu okresu karmienia piersią. Jest to istotne zarówno ze względu na skuteczność terapii, jak i komfort pacjentki oraz prawidłowy przebieg laktacji.

Wpływ na płodność

Gonadotropina menopauzalna jest stosowana właśnie w leczeniu niepłodności, dlatego jej wpływ na płodność jest korzystny w odpowiednich wskazaniach klinicznych. Preparaty zawierające tę substancję, jak Mensinorm Set, dostępne w dawkach 75 j.m., 150 j.m. oraz 900 j.m., są wykorzystywane w protokołach stymulacji jajeczkowania u kobiet z niepłodnością wynikającą z braku owulacji lub niewystarczającej funkcji jajników.⁶

Informacje, które lekarz musi przekazać pacjentce

Lekarz przepisujący preparaty zawierające gonadotropinę menopauzalną powinien przekazać pacjentce następujące kluczowe informacje:

• Produkty zawierające gonadotropinę menopauzalną (np. Mensinorm Set) są bezwzględnie przeciwwskazane do stosowania w okresie ciąży
• W przypadku podejrzenia ciąży podczas terapii należy natychmiast przerwać podawanie leku i skontaktować się z lekarzem
• Dotychczasowe dane nie wskazują na działanie teratogenne gonadotropin uzyskanych z moczu, jednak stosowanie w ciąży jest nieuzasadnione terapeutycznie
• Preparaty zawierające gonadotropinę menopauzalną są przeciwwskazane podczas karmienia piersią
• Wydzielanie prolaktyny w okresie laktacji znacząco osłabia odpowiedź jajników na stymulację gonadotropinami, co czyni terapię nieskuteczną
• Leczenie niepłodności powinno być rozpoczęte po zakończeniu okresu karmienia piersią

⁷

Lekarz powinien także wyjaśnić pacjentce, że skuteczność leczenia niepłodności z wykorzystaniem gonadotropiny menopauzalnej jest optymalnie monitorowana poprzez regularne badania ultrasonograficzne oraz oznaczenia poziomu estradiolu w surowicy. Takie monitorowanie pomaga nie tylko w ocenie efektywności terapii, ale również w zminimalizowaniu ryzyka wystąpienia zespołu hiperstymulacji jajników i ciąży mnogiej.

Bezpieczeństwo stosowania preparatów zawierających gonadotropinę menopauzalną

Preparaty zawierające gonadotropinę menopauzalną, takie jak Mensinorm Set, charakteryzują się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa w leczeniu niepłodności przy właściwym stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Lekarz powinien jednak dokładnie wyjaśnić pacjentce, że lek ten pod żadnym pozorem nie może być stosowany po uzyskaniu ciąży ani w okresie karmienia piersią.⁸

Pacjentka powinna być świadoma, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, kontrolowana stymulacja jajników gonadotropinami uzyskanymi z moczu nie wiąże się z podwyższonym ryzykiem wad wrodzonych u dzieci poczętych w wyniku takiego leczenia, jednak ze względów bezpieczeństwa podawanie tych preparatów należy przerwać natychmiast po potwierdzeniu ciąży.⁹