Działania niepożądane
Gonadotropina menopauzalna

Gonadotropina menopauzalna (HMG), będąca mieszaniną FSH i LH, stosowana w terapii niepłodności, może wywoływać liczne działania niepożądane, w tym łagodną postać zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS) z niewielkim powiększeniem jajników i bólem brzucha, występującą bardzo często (≥1/10). Ciężka postać OHSS jest rzadka, ale poważna, objawiająca się znacznym powiększeniem jajników, torbielami, wodobrzuszem, wysiękiem opłucnowym, hipowolemią, wstrząsem i zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi. Inne często zgłaszane objawy to ból głowy (bardzo często), zawroty głowy, wzdęcia brzucha (bardzo często), nudności, ból pleców, ból i reakcje w miejscu wstrzyknięcia oraz uderzenia gorąca. Reakcje miejscowe są częstsze przy podaniu domięśniowym niż podskórnym.

Działania niepożądane gonadotropiny menopauzalnej

Ludzka gonadotropina menopauzalna (HMG), będąca złożoną mieszaniną hormonów folikulotropowego (FSH) i luteinizującego (LH), wykorzystywana jest w leczeniu niepłodności. Jako substancja biologicznie aktywna, uzyskiwana z moczu kobiet po menopauzie (z dodatkiem ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej hCG dla zwiększenia aktywności LH), może wywoływać szereg działań niepożądanych, które należy uwzględnić w procesie terapeutycznym.1

Najczęściej obserwowane działania niepożądane

Podczas terapii produktem Mensinorm Set najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są łagodna postać zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS), której towarzyszy niewielkie powiększenie jajników oraz dolegliwości i ból w obrębie jamy brzusznej. Ciężka postać OHSS występuje rzadko – w badaniach klinicznych odnotowano tylko jeden taki przypadek. Pacjentki często zgłaszają również ból głowy, wzdęcia brzucha, nudności, zmęczenie, zawroty głowy oraz ból w miejscu wstrzyknięcia.2

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Poniżej przedstawiono klasyfikację działań niepożądanych obserwowanych u pacjentek leczonych gonadotropiną menopauzalną zgodnie z konwencją częstości występowania:3

  • Bardzo często (≥1/10): występują u więcej niż 1 na 10 pacjentek
  • Często (≥1/100 do <1/10): występują u 1 do 10 na 100 pacjentek
  • Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100): występują u 1 do 10 na 1000 pacjentek
  • Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000): występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentek
  • Bardzo rzadko (<1/10 000): występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentek
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

4

Niebezpieczne powikłania związane z gonadotropiną menopauzalną

Podczas stosowania ludzkiej gonadotropiny menopauzalnej mogą wystąpić poważne powikłania, które stanowią znaczące zagrożenie dla zdrowia, a w skrajnych przypadkach nawet życia pacjentek. Istotne powikłania obejmują:5

  • Ciężki zespół hiperstymulacji jajników (OHSS) – charakteryzujący się znacznym powiększeniem jajników, tworzeniem licznych torbieli, ostrym bólem brzucha, wodobrzuszem (gromadzeniem płynu w jamie otrzewnej), wysiękiem opłucnowym, hipowolemią (zmniejszoną objętością krwi krążącej), wstrząsem oraz zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi
  • Skręt jajnika – komplikacja występująca w przebiegu ciężkich przypadków OHSS
  • Pęknięcie torbieli jajnika – mogące prowadzić do krwotoku do jamy otrzewnej, w skrajnych przypadkach zakończonego zgonem pacjentki
  • Reakcje alergiczne – w tym reakcje uogólnione

6

Reakcje w miejscu podania

Podczas terapii gonadotropiną menopauzalną często występują reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból, zaczerwienienie, zasinienie, opuchlizna i/lub podrażnienie. Ważne jest, aby uwzględnić różnice w częstości występowania tych działań niepożądanych w zależności od drogi podania – są one częstsze przy podaniu domięśniowym w porównaniu do podania podskórnego.7

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia usystematyzowane zestawienie głównych działań niepożądanych (występujących u więcej niż 1% pacjentek) związanych ze stosowaniem gonadotropiny menopauzalnej w postaci produktu Mensinorm Set, z uwzględnieniem klasyfikacji według układów i narządów oraz częstości występowania:1%) występujące u kobiet leczonych produktem leczniczym Mensinorm Set w badaniach klinicznych według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. W obrębie każdej grupy częstości działania niepożądane są przedstawione od najcięższych do najlżejszych.”>8

Układ/narząd Częstość występowania Działanie niepożądane Charakterystyka
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Ból głowy Jeden z najczęstszych objawów, może wynikać z wpływu hormonów na naczynia mózgowe
Zaburzenia układu nerwowego Często Zawroty głowy Mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie pacjentki
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Wzdęcie brzucha Związane ze zmianami hormonalnymi i wpływem na perystaltykę jelit
Zaburzenia żołądka i jelit Często Ból lub dyskomfort brzucha, nudności Mogą być związane z rozwijającym się OHSS i powiększeniem jajników
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Często Ból pleców, uczucie ciężkości Może wynikać z powiększenia narządów miednicy mniejszej
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Często Zespół hiperstymulacji jajników, ból w miednicy, tkliwość piersi Bezpośredni efekt działania gonadotropin na tkanki docelowe
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Ból w miejscu wstrzyknięcia, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie, złe samopoczucie, pragnienie Związane zarówno z samym podaniem leku, jak i jego ogólnoustrojowym działaniem
Zaburzenia naczyniowe Często Uderzenia gorąca Spowodowane wpływem na układ naczyniowy i termoregulację

9

Monitoring bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

Kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii jest stały monitoring stosunku korzyści do ryzyka stosowania gonadotropiny menopauzalnej. Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych przez personel medyczny do odpowiednich instytucji nadzorujących, takich jak Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10

Podsumowanie bezpieczeństwa stosowania gonadotropiny menopauzalnej

Terapia gonadotropiną menopauzalną, choć skuteczna w leczeniu niepłodności, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to zespół hiperstymulacji jajników, skręt jajnika czy pęknięcie torbieli jajnika. Oprócz tych potencjalnie zagrażających życiu powikłań, pacjentki często doświadczają również mniej groźnych, ale uciążliwych objawów takich jak bóle głowy, nudności czy dolegliwości bólowe jamy brzusznej. Właściwy monitoring stanu pacjentki podczas terapii, szybka identyfikacja objawów niepożądanych oraz adekwatna interwencja są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa leczenia.11

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl