Dawkowanie i sposób podawania
Furosemid

Dawkowanie i sposób podawania furosemidu

Furosemid to silny lek moczopędny z grupy diuretyków pętlowych, stosowany w leczeniu obrzęków różnego pochodzenia, nadciśnienia tętniczego oraz stanów ostrych, takich jak obrzęk płuc. Dawkowanie furosemidu powinno być zawsze indywidualnie dostosowane, w zależności od choroby podstawowej pacjenta i jego reakcji na leczenie. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę, która pozwala osiągnąć zamierzony efekt terapeutyczny.¹²

Dawkowanie doustne u dorosłych

W leczeniu obrzęków pochodzenia sercowego, wątrobowego lub nerkowego, zalecana początkowa dawka doustna wynosi 20-80 mg na dobę. W przypadku obrzęków opornych na leczenie, dawka może być stopniowo zwiększana w zależności od uzyskanej odpowiedzi. Przy obrzękach pochodzenia sercowego, dawkę dobową należy podawać w dwóch lub trzech dawkach podzielonych.³

W nadciśnieniu tętniczym zwykła dawka podtrzymująca wynosi od 20 mg do 40 mg na dobę. Furosemid można stosować samodzielnie lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi. W przypadku nadciśnienia tętniczego związanego z przewlekłą niewydolnością nerek może być konieczna większa dawka.⁴

W przypadku obrzęków pochodzenia wątrobowego, furosemid jest stosowany jako uzupełnienie leczenia antagonistami aldosteronu, gdy monoterapia tymi lekami jest niewystarczająca. Aby uniknąć powikłań, takich jak niedociśnienie ortostatyczne czy zaburzenia elektrolitowe i kwasowo-zasadowe, dawkę należy zwiększać ostrożnie, dążąc do stopniowej utraty płynów. Dla dorosłych oznacza to dawkę, która prowadzi do utraty około 0,5 kg masy ciała dziennie.⁵

U pacjentów z zespołem nerczycowym dawkowanie musi być szczególnie ostrożne ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.⁶

W przypadku obrzęków pochodzenia nerkowego, odpowiedź natriuretyczna na furosemid zależy od wielu czynników, w tym od ciężkości niewydolności nerek i równowagi sodowej, dlatego dawkę należy dostosowywać ostrożnie. U dorosłych oznacza to dawkę, która może prowadzić do utraty około 2 kg masy ciała (około 280 mmol Na+) dziennie.⁷

Zazwyczaj zalecana maksymalna dawka dobowa furosemidu po podaniu doustnym wynosi 1500 mg, jednak zastosowanie takiej dawki zależy od indywidualnej reakcji pacjenta.⁸

Dawkowanie przy podawaniu pozajelitowym u dorosłych

Pozajelitowe podawanie furosemidu jest wskazane tylko w przypadkach, gdy podanie doustne jest niemożliwe lub nieskuteczne (np. u pacjentów ze słabym wchłanianiem jelitowym) lub gdy wymagane jest szybkie działanie leku.⁹

W przypadku obrzęków i/lub wodobrzusza spowodowanych chorobami serca lub wątroby, dawka początkowa wynosi 20-40 mg furosemidu podawana dożylnie. W przypadku obrzęków trudno ustępujących, dawkę tę można powtarzać w odpowiednich odstępach czasu, aż do uzyskania diurezy.¹⁰¹¹

Przy obrzękach spowodowanych zaburzeniami czynności nerek, dawka początkowa wynosi również 20-40 mg furosemidu dożylnie, którą można powtarzać w razie potrzeby. U pacjentów z zespołem nerczycowym, dawkę należy ustalać ostrożnie ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych.¹²

W przypadku obrzęku płuc (np. w ostrej niewydolności serca), furosemid stosuje się w połączeniu z innymi środkami terapeutycznymi. Dawka początkowa wynosi 20-40 mg furosemidu dożylnie. Jeśli po 30-60 minutach nie obserwuje się zwiększenia diurezy, należy powtórzyć leczenie, w razie konieczności podwajając dawkę.¹³¹⁴

W przełomie nadciśnieniowym zalecana dawka wynosi 20-40 mg furosemidu, podawana łącznie z innymi środkami terapeutycznymi.¹⁵¹⁶

U pacjentów dorosłych maksymalna dawka dobowa furosemidu nie powinna przekraczać 1500 mg.¹⁷¹⁸

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U dzieci dawkowanie furosemidu należy zmniejszyć w zależności od masy ciała. Zalecana dawka doustna wynosi 2 mg/kg mc. do maksymalnie 6 mg/kg mc. (maksymalnie 40 mg na dobę). Jeśli uzyskana diureza nie jest wystarczająca po podaniu dawki początkowej, dawkę można zwiększyć o 1 lub 2 mg/kg mc., nie wcześniej niż po 6 do 8 godzinach od podania poprzedniej dawki.¹⁹²⁰

Dożylne podanie furosemidu dzieciom i młodzieży w wieku poniżej 15 lat zalecane jest tylko w wyjątkowych przypadkach. Średnia dawka dobowa przy podaniu pozajelitowym wynosi 0,5 mg furosemidu/kg masy ciała. W wyjątkowych sytuacjach można podać do 1 mg furosemidu/kg masy ciała na dobę dożylnie.²¹²²

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku furosemid jest wolniej eliminowany z organizmu, dlatego zwykle zalecana dawka początkowa wynosi 20 mg na dobę, stopniowo zwiększana do uzyskania pożądanej odpowiedzi. U tych pacjentów występuje zwiększone ryzyko hiperkaliemii, szczególnie gdy współistnieją inne choroby zwiększające ekspozycję organizmu na lek, jak niewydolność wątroby.²³²⁴²⁵

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodną niewydolnością nerek zaleca się okresową kontrolę stężenia potasu w surowicy.²⁶

W przypadku umiarkowanej niewydolności nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min) również konieczna jest okresowa kontrola stężenia potasu w surowicy.²⁷

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (stężenie kreatyniny w surowicy >5 mg/dl), szybkość wstrzyknięcia dożylnego furosemidu nie powinna przekraczać 2,5 mg na minutę.^{5 mg/dl) szybkość wstrzykiwania nie powinna być większa niż 0,25 mL roztworu na minutę (co odpowiada 2,5 mg furosemidu na minutę).”>285 mg/dl) nie zaleca się stosowania infuzji o szybkości większej niż 2,5 mg na minutę.”>29}

U pacjentów dializowanych zwykle doustna dawka podtrzymująca wynosi od 250 mg do 1500 mg na dobę.³⁰

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

U chorych z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby, zaleca się częste i regularne kontrole stężenia potasu w surowicy, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, z powodu zwiększonej ekspozycji organizmu na lek.³¹

Sposób podawania

Furosemid może być podawany doustnie, dożylnie lub domięśniowo.

Podanie doustne: Tabletki należy przyjmować na czczo, popijając dużą ilością płynu. Produkt Furosemid Medreg najlepiej przyjmować rano.³²

Podanie dożylne: Furosemid należy podawać dożylnie w powolnym wstrzyknięciu. Szybkość wstrzyknięcia nie powinna przekraczać 4 mg na minutę. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (stężenie kreatyniny w surowicy >5 mg/dl), szybkość wstrzykiwania nie powinna być większa niż 2,5 mg na minutę.^{5 mg/dl) szybkość wstrzykiwania nie powinna być większa niż 0,25 mL roztworu na minutę (co odpowiada 2,5 mg furosemidu na minutę).”>33}

W przypadkach, gdy wymagane jest zwiększenie dawki do 250 mg furosemidu, dawkę należy podać za pomocą pompy infuzyjnej. W razie konieczności roztwór można rozcieńczyć.³⁴

Podanie domięśniowe: Zasadniczo furosemid podaje się dożylnie. W wyjątkowych przypadkach, gdy nie jest możliwe podanie doustne ani dożylne, furosemid można podawać domięśniowo, ale nie w stanach ostrych (np. nie w obrzęku płuc) i nie w większych dawkach.³⁵

Aby osiągnąć optymalną skuteczność i zahamować reakcje wyrównawcze, preferowany jest ciągły wlew furosemidu zamiast wielokrotnego podawania we wstrzyknięciu.³⁶³⁷

Szczegółowa tabela dawkowania furosemidu

Zalecenia specjalne dotyczące dawkowania

W przypadku jednoczesnego stosowania słabych lub umiarkowanych inhibitorów CYP3A4, np. amiodaronu, diltiazemu i werapamilu, dawkę należy dostosować ze względu na możliwe interakcje. W trakcie leczenia należy okresowo kontrolować stężenie potasu w surowicy, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz u osób w podeszłym wieku.³⁸

Należy zwrócić uwagę, aby pH używanego do infuzji roztworu mieściło się w zakresie od słabo zasadowego do obojętnego (pH nie niższe niż 7). Nie wolno stosować roztworów kwaśnych, ponieważ może to doprowadzić do wytrącenia się substancji czynnej.³⁹

Furosemidu nie powinno się podawać z innymi lekami w tej samej strzykawce.⁴⁰

Czas stosowania furosemidu zależy od charakteru i nasilenia choroby.⁴¹

Monitorowanie w trakcie leczenia furosemidem

Podczas stosowania furosemidu w dużych dawkach lub przez dłuższy czas konieczna jest regularna kontrola:

• Stężenia elektrolitów w surowicy (zwłaszcza potasu, sodu, wapnia)
• Równowagi kwasowo-zasadowej
• Stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy
• Masy ciała pacjenta (jej zmniejszenie spowodowane nasiloną diurezą nie powinno być większe niż 1 kg/dobę)

⁴²⁴³

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, nieprawidłowym stężeniem elektrolitów, w podeszłym wieku oraz podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami mogącymi wpływać na stężenie elektrolitów, monitorowanie powinno być prowadzone częściej.⁴⁴