Przedawkowanie
Foskarnet

Foskarnet sodowy sześciowodny (Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed) w roztworze do infuzji o stężeniu 24 mg/ml może ulec przedawkowaniu, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, gdy dawkowanie nie jest odpowiednio modyfikowane. Najwyższe zgłoszone dawki stanowiły około 20-krotność zalecanej dawki, jednak nie zawsze skutkowały objawami toksyczności. Typowe objawy przedawkowania obejmują nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek, wzrost kreatyniny, oliguria, anuria), zaburzenia elektrolitowe (hipokalcemia, hipofosfatemia, hipomagnezemia, hipokaliemia) przy dawkach 2-5-krotnie przekraczających zalecane, a także zaburzenia neurologiczne (drgawki, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia świadomości) przy dawkach przekraczających 10-krotnie zalecane. Dodatkowo mogą wystąpić arytmie i niedociśnienie związane z zaburzeniami elektrolitowymi oraz nasilone objawy żołądkowo-jelitowe.

Przedawkowanie foskarnetu

Foskarnet sodowy sześciowodny (Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed), stosowany jako roztwór do infuzji o stężeniu 24 mg/ml, może w rzadkich przypadkach ulec przedawkowaniu w praktyce klinicznej. W literaturze medycznej odnotowano przypadki przedawkowania tej substancji, przy czym najwyższa zgłoszona dawka stanowiła około 20-krotność dawki zalecanej w standardowej terapii. 1

Przyczyny przedawkowania

Warto podkreślić, że część przypadków przedawkowania miała charakter względny, wynikający z braku odpowiedniej modyfikacji dawki u pacjentów z pogorszoną funkcją nerek. Foskarnet jest eliminowany głównie przez nerki, dlatego pacjenci z zaburzoną czynnością tych narządów są szczególnie narażeni na kumulację leku w organizmie, jeśli dawkowanie nie zostanie odpowiednio dostosowane do parametrów nerkowych. 2

Skutki kliniczne przedawkowania

Co istotne z klinicznego punktu widzenia, w literaturze medycznej opisano przypadki, w których przedawkowanie foskarnetu nie skutkowało żadnymi zauważalnymi następstwami klinicznymi. Sugeruje to, że w niektórych przypadkach organizm jest w stanie poradzić sobie z wyższymi dawkami substancji bez manifestacji objawów toksycznych. 3

Jednak należy podkreślić, że objawy zgłaszane w związku z przedawkowaniem foskarnetu sodowego sześciowodnego są zgodne z profilem działań niepożądanych tej substancji czynnej, który został dobrze poznany i opisany w charakterystyce produktu leczniczego. 4

Objawy przedawkowania

Na podstawie znanego profilu działań niepożądanych foskarnetu sodowego sześciowodnego, w przypadku przedawkowania można spodziewać się nasilenia typowych działań niepożądanych związanych z tą substancją. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy nefrotoksyczności, zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza dotyczące wapnia, fosforu i magnezu), a także zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego.

Objaw przedawkowania Opis Potencjalne dawki wywołujące
Zaburzenia nerkowe Ostra niewydolność nerek, wzrost stężenia kreatyniny w surowicy, oliguria, anuria Dawki przekraczające zalecane (zwłaszcza u pacjentów z istniejącą niewydolnością nerek)
Zaburzenia elektrolitowe Hipokalcemia, hipofosfatemia, hipomagnezemia, hipokaliemia Potencjalnie przy dawkach 2-5 razy przekraczających zalecane
Zaburzenia neurologiczne Drgawki, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia świadomości Najczęściej przy dawkach przekraczających 10-krotnie zalecane
Zaburzenia kardiologiczne Arytmie (związane z zaburzeniami elektrolitowymi), niedociśnienie Brak dokładnych danych, potencjalnie przy znacznym przedawkowaniu
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Nasilone nudności, wymioty, biegunka Przy różnych poziomach przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania przedawkowania foskarnetu sodowego sześciowodnego należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie postępowanie objawowe i podtrzymujące. Szczególnie istotne jest monitorowanie funkcji nerek oraz stężenia elektrolitów, zwłaszcza wapnia, fosforu i magnezu, które mogą ulec znacznym zaburzeniom.

W przypadkach ciężkiego przedawkowania hemodializa może stanowić skuteczną metodę zwiększenia eliminacji foskarnetu sodowego sześciowodnego z organizmu. Badania farmakokinetyczne wskazują, że zabieg hemodializy skutecznie usuwa foskarnet z krążenia i może być korzystną interwencją w klinicznie uzasadnionych przypadkach. 5

Profilaktyka przedawkowania

Aby zapobiec przypadkom przedawkowania foskarnetu, szczególnie tym o charakterze względnym, kluczowe znaczenie ma regularne monitorowanie funkcji nerek u wszystkich pacjentów otrzymujących ten lek. Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed (24 mg/ml, roztwór do infuzji) powinien być podawany z zachowaniem szczególnej ostrożności pacjentom z upośledzoną funkcją nerek, a dawkowanie powinno być odpowiednio modyfikowane według aktualnych parametrów nerkowych.

Należy również pamiętać, że każda butelka 250 ml produktu Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed zawiera 6000 mg foskarnetu sodowego sześciowodnego, co odpowiada 1375 mg (60 mmol) sodu. Ten aspekt ma szczególne znaczenie przy kalkulacji całkowitej dawki oraz przy stosowaniu u pacjentów wymagających kontroli podaży sodu.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl