Interakcje
Foskarnet
Foskarnet sodowy sześciowodny wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, głównie ze względu na nefrotoksyczność oraz wpływ na gospodarkę elektrolitową, zwłaszcza stężenie jonów wapnia w surowicy. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie foskarnetu z lekami nefrotoksycznymi, takimi jak aminoglikozydy, amfoterycyna B, cyklosporyna A, acyklowir, metotreksat i takrolimus, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek. Ponadto, kojarzenie z dożylną pentamidyną może prowadzić do nasilonych zaburzeń czynności nerek oraz objawowej hipokalcemii manifestującej się objawami Trousseau i Chvostka. Interakcje z inhibitorami proteazy HIV (rytonawir, sakwinawir) również wiążą się z ryzykiem nieprawidłowej czynności nerek, co wymaga ostrożności i monitorowania. Nie stwierdzono natomiast interakcji farmakokinetycznych z lekami przeciwwirusowymi takimi jak zydowudyna (AZT), gancyklowir, didanozyna (ddI), zalcytabina (ddC) oraz probenecydem.
- Interakcje foskarnetu z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami nefrotoksycznymi
- Interakcje z lekami wpływającymi na stężenie wapnia
- Interakcje z lekami przeciwwirusowymi
- Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT
- Interakcje z alkoholem
- Interakcje farmaceutyczne
- Tabela interakcji foskarnetu z innymi produktami leczniczymi
Interakcje foskarnetu z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Foskarnet (w postaci sześciowodnej soli sodowej) może wchodzić w istotne interakcje z wieloma lekami, przede wszystkim ze względu na jego potencjał do zaburzania czynności nerek oraz wpływ na gospodarkę elektrolitową, zwłaszcza na stężenie jonów wapnia w surowicy.1
Interakcje z lekami nefrotoksycznymi
Przy stosowaniu foskarnetu w skojarzeniu z innymi lekami wykazującymi działanie nefrotoksyczne istnieje ryzyko wystąpienia toksyczności addycyjnej. Dotyczy to zwłaszcza następujących leków:2
- Aminoglikozydy – antybiotyki stosowane głównie w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-ujemne
- Amfoterycyna B – lek przeciwgrzybiczy stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych
- Cyklosporyna A – lek immunosupresyjny stosowany po przeszczepach narządów i w chorobach autoimmunologicznych
- Acyklowir – lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu zakażeń herpeswirusami
- Metotreksat – lek cytotoksyczny stosowany w chorobach nowotworowych i autoimmunologicznych
- Takrolimus – lek immunosupresyjny stosowany po przeszczepach narządów
3
Interakcje z lekami wpływającymi na stężenie wapnia
Ze względu na zdolność foskarnetu do obniżania stężenia jonów wapnia w surowicy, zalecana jest szczególna ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi substancjami czynnymi, które wpływają na gospodarkę wapniową. Szczególną uwagę należy zwrócić na pentamidynę podawaną dożylnie.4
W praktyce klinicznej podczas jednoczesnego leczenia foskarnetem i pentamidyną podawaną dożylnie obserwowano zaburzenia czynności nerek oraz objawową hipokalcemię, manifestującą się występowaniem objawów Trousseau (skurcz mięśni przedramienia i dłoni wywołany uciskiem na tętnicę ramienną) i Chvostka (skurcz mięśni twarzy wywołany opukiwaniem nerwu twarzowego).5
Interakcje z lekami przeciwwirusowymi
Nieprawidłową czynność nerek zgłaszano podczas stosowania foskarnetu sodowego sześciowodnego w skojarzeniu z inhibitorami proteazy HIV – rytonawirem i/lub sakwinawirem.6
Nie stwierdzono natomiast interakcji farmakokinetycznych z następującymi lekami przeciwwirusowymi:7
- Zydowudyna (AZT) – nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy stosowany w leczeniu zakażeń HIV
- Gancyklowir – lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu zakażeń wirusem cytomegalii (CMV)
- Didanozyna (ddI) – nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy stosowany w leczeniu zakażeń HIV
- Zalcytabina (ddC) – nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy stosowany w leczeniu zakażeń HIV
- Probenecyd – lek zwiększający stężenie niektórych antybiotyków i leków przeciwwirusowych w surowicy
8
Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT
Ze względu na możliwe zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i wystąpienia zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, należy unikać stosowania produktu Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, szczególnie z następujących grup:9
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA – np. chinidyna
- Leki przeciwarytmiczne klasy III – np. amiodaron, sotalol
- Neuroleptyki – leki przeciwpsychotyczne stosowane w zaburzeniach psychicznych
10
W przypadku konieczności równoczesnego podawania foskarnetu i leków wydłużających odstęp QT należy ściśle monitorować pracę serca pacjenta.11
Interakcje z alkoholem
Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego nie zawarto szczegółowych informacji dotyczących interakcji foskarnetu z alkoholem, należy wziąć pod uwagę potencjalne ryzyko. Alkohol może nasilać działanie nefrotoksyczne foskarnetu, ponieważ sam w sobie może zaburzać funkcje nerek, szczególnie przy regularnym i intensywnym spożyciu. Ponadto, alkohol może wpływać na gospodarkę elektrolitową organizmu, co w połączeniu z podobnym działaniem foskarnetu może zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń jonowych, zwłaszcza hipokalcemii.
Ze względu na możliwe działanie alkoholu na układ sercowo-naczyniowy oraz potencjalne ryzyko wydłużenia odstępu QT związane ze stosowaniem foskarnetu, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii tym lekiem.
Interakcje farmaceutyczne
Istnieją również interakcje farmaceutyczne (niezgodności podczas infuzji) związane ze stosowaniem foskarnetu, które opisano szczegółowo w punkcie 6.2 charakterystyki produktu leczniczego.12
Tabela interakcji foskarnetu z innymi produktami leczniczymi
| Grupa leków / Substancja czynna | Opis interakcji | Poziom ważności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|
| Leki nefrotoksyczne (aminoglikozydy, amfoterycyna B, cyklosporyna A, acyklowir, metotreksat, takrolimus) | Addycyjne działanie nefrotoksyczne, zwiększone ryzyko uszkodzenia nerek | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania, jeśli to możliwe. W przypadku konieczności łączenia ściśle monitorować funkcję nerek |
| Pentamidyna (i.v.) | Nasilone zaburzenia czynności nerek i objawowa hipokalcemia (objawy Trousseau i Chvostka) | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania; jeśli konieczne – ścisłe monitorowanie funkcji nerek i stężenia wapnia w surowicy |
| Inhibitory proteazy HIV (rytonawir, sakwinawir) | Nieprawidłowa czynność nerek | Średni | Ścisłe monitorowanie funkcji nerek podczas terapii skojarzonej |
| Leki wydłużające odstęp QT (klasa IA: chinidyna; klasa III: amiodaron, sotalol; neuroleptyki) | Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu typu torsade de pointes | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania. W przypadku konieczności – ścisłe monitorowanie pracy serca |
| Inne leki wpływające na stężenie wapnia | Potencjalne nasilenie hipokalcemii | Średni | Monitorowanie stężenia wapnia w surowicy, rozważenie suplementacji |
| Alkohol | Potencjalne nasilenie nefrotoksyczności i zaburzeń elektrolitowych | Średni | Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii foskarnetem |
| Zydowudyna (AZT), gancyklowir, didanozyna (ddI), zalcytabina (ddC), probenecyd | Brak interakcji farmakokinetycznych | Niski | Można stosować jednocześnie z zachowaniem standardowych środków ostrożności |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania