Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Flutykazon

Wpływ flutykazonu na płodność

Dane dotyczące wpływu flutykazonu propionianu na płodność u ludzi są ograniczone. Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały jednak wpływu salmeterolu lub flutykazonu propionianu na płodność samców i samic.¹ Ta informacja jest spójna we wszystkich charakterystykach produktów leczniczych zawierających flutykazon, zarówno w produktach stosowanych w inhalacji, jak i miejscowo na skórę czy donosowo.²

W przypadku produktów zawierających flutykazon propionian w połączeniu z azelastyny chlorowodorkiem (np. Dymista, Allerduo) w charakterystykach produktu leczniczego również wskazuje się na ograniczone dane dotyczące wpływu na płodność.³ Informacja ta odsyła do dalszych badań przedklinicznych opisanych w punkcie 5.3 charakterystyki produktu leczniczego.

W przypadku miejscowo stosowanych kortykosteroidów, takich jak Cutivate, także brakuje danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi.⁴

Wpływ flutykazonu na ciążę

Bezpieczeństwo stosowania preparatów wziewnych

Dane dotyczące stosowania flutykazonu propionianu u kobiet w ciąży różnią się w zależności od liczby dostępnych obserwacji klinicznych i mogą być opisywane jako:

• Umiarkowana liczba danych (300-1000 przypadków) – jak w przypadku produktu AirFluSal⁵
• Ograniczona liczba danych (300-1000 przypadków) – jak w przypadku produktu AirFluSal Forspiro⁶
• Duża liczba danych (ponad 1000 kobiet w ciąży) – jak w przypadku produktu Aurodisc⁷

⁸

Niezależnie od liczby dostępnych danych, wszystkie charakterystyki produktów leczniczych zawierających flutykazon wskazują, że nie stwierdzono zwiększonego ryzyka wad rozwojowych lub szkodliwego działania na płód i noworodka.

Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały działania niepożądane typowe dla glikokortykosteroidów, w tym potencjalną szkodliwość na rozrodczość, jedynie po znacznej ekspozycji ogólnoustrojowej.⁹ Działania te obejmowały wady rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia i wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu.¹⁰ Istnieje jednak bardzo niewielkie ryzyko wystąpienia takich zaburzeń u płodu ludzkiego, zwłaszcza gdy lek podawany jest drogą wziewną, ponieważ powoduje to minimalną ekspozycję ogólnoustrojową.

Zasady stosowania flutykazonu u kobiet w ciąży

Stosowanie produktów zawierających flutykazon u kobiet w ciąży należy ograniczyć do przypadków, gdy w opinii lekarza oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.¹¹ U kobiet w ciąży należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę flutykazonu propionianu zapewniającą odpowiednią kontrolę objawów astmy.¹²

W przypadku produktów stosowanych miejscowo (na skórę) charakterystyka produktu leczniczego Cutivate również wskazuje, że stosowanie flutykazonu propionianu podczas ciąży powinno być rozważane tylko wtedy, gdy spodziewane korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu i należy go stosować z minimalną częstością przez możliwie najkrótszy czas.¹³

Dla produktów zawierających flutykazon propionian w połączeniu z azelastyny chlorowodorkiem (stosowanych donosowo) istnieją jedynie ograniczone dane, dlatego produkty te należy stosować w okresie ciąży tylko w przypadku, gdy potencjalne korzyści uzasadniają potencjalne ryzyko dla płodu.¹⁴

Badania epidemiologiczne

Wyniki retrospektywnego badania epidemiologicznego nie wskazują na zwiększone ryzyko ciężkich wrodzonych uszkodzeń płodu podczas stosowania flutykazonu propionianu w trakcie pierwszego trymestru ciąży, w porównaniu do innych wziewnych kortykosteroidów.¹⁵

Wpływ flutykazonu na karmienie piersią

Przenikanie do mleka

W odniesieniu do przenikania flutykazonu propionianu do mleka kobiecego, w większości charakterystyk produktów leczniczych zawierających tę substancję wskazano, że nie wiadomo, czy flutykazon propionian lub jego metabolity przenikają do mleka kobiecego.¹⁶

Badania na zwierzętach wykazały, że flutykazon propionian oraz jego metabolity przenikają do mleka samic szczurów w okresie laktacji.¹⁷ Po podskórnym podaniu flutykazonu propionianu karmiącym samicom szczurów laboratoryjnych zaobserwowano pojawienie się leku w mleku, gdy stężenie leku w osoczu było mierzalne.¹⁸

Jednak u pacjentów stosujących flutykazon propionian wziewnie lub donosowo w zalecanych dawkach stężenia leku w osoczu są prawdopodobnie bardzo małe, co sugeruje, że ilość leku, która mogłaby przeniknąć do mleka, również byłaby minimalna.¹⁹

Zalecenia dotyczące stosowania podczas karmienia piersią

Dla produktów stosowanych wziewnie w leczeniu astmy, charakterystyki produktów leczniczych wskazują, że nie można wykluczyć ryzyka dla noworodków oraz niemowląt karmionych piersią.²⁰ Zaleca się podjęcie decyzji, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać leczenie produktem zawierającym flutykazon, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka wynikające z karmienia piersią oraz korzyści dla matki wynikające z leczenia.²¹

W przypadku produktów stosowanych miejscowo na skórę, charakterystyka produktu leczniczego Cutivate wskazuje, że bezpieczeństwo stosowania miejscowych kortykosteroidów podczas karmienia piersią nie zostało określone.²² Zaleca się, aby w okresie karmienia piersią nie stosować produktu leczniczego Cutivate na pierś, aby zapobiec przypadkowemu spożyciu flutykazonu propionianu przez noworodka.²³

Dla produktów zawierających flutykazon propionian w połączeniu z azelastyny chlorowodorkiem, charakterystyki produktów leczniczych wskazują, że nie wiadomo, czy podawany donosowo azelastyny chlorowodorek i jego metabolity lub flutykazonu propionian i jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego.²⁴ Dlatego produkty te można stosować w okresie karmienia piersią tylko wtedy, gdy możliwe korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla noworodka lub niemowlęcia.²⁵

Szczegółowe informacje dla lekarza

Lekarz przepisujący flutykazon kobietom w ciąży lub karmiącym piersią powinien przekazać następujące informacje:

Podsumowanie stosowania w ciąży

• Dane kliniczne z zastosowania flutykazonu propionianu u kobiet w ciąży nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych płodu²⁶
• Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na rozrodczość, ale dotyczyło to znacznie wyższych dawek niż stosowane u ludzi²⁷
• Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę flutykazonu propionianu zapewniającą odpowiednią kontrolę objawów astmy²⁸
• Korzyści z leczenia dla matki muszą przewyższać potencjalne ryzyko dla płodu²⁹

³⁰

Podsumowanie stosowania podczas karmienia piersią

• Nie wiadomo, czy flutykazon propionian przenika do mleka kobiecego³¹
• U pacjentów stosujących flutykazon propionian wziewnie lub donosowo w zalecanych dawkach stężenia leku w osoczu są prawdopodobnie bardzo małe³²
• Należy podjąć decyzję czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać leczenie flutykazonem, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka i matki³³
• W przypadku miejscowego stosowania na skórę, nie należy aplikować produktu na piersi, aby zapobiec przypadkowemu spożyciu leku przez noworodka³⁴

³⁵

Informacje o badaniach na modelach zwierzęcych

Podawanie kortykosteroidów ciężarnym samicom zwierząt powodowało nieprawidłowości w rozwoju płodu, takie jak:

• Rozszczep podniebienia³⁶
• Wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu³⁷

³⁸

Jednak istnieje bardzo niewielkie ryzyko wystąpienia takich zaburzeń u płodu ludzkiego, zwłaszcza gdy lek podawany jest miejscowo (na skórę), donosowo lub wziewnie, gdyż powoduje to minimalną ekspozycję ogólnoustrojową.³⁹

Badania wykazały, że flutykazon propionian oraz jego metabolity przenikają do mleka samic szczurów w okresie laktacji, gdy stężenie leku w osoczu po podaniu podskórnym było mierzalne.⁴⁰

Rekomendacje dla kobiet w ciąży

W przypadku kobiet w ciąży stosujących flutykazon lekarz powinien poinformować pacjentkę, że:

• Dotychczasowe dane nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych u płodu⁴¹
• Aby zminimalizować potencjalne ryzyko, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę flutykazonu⁴²
• Korzyści z leczenia astmy u matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu⁴³
• Nie należy przerywać leczenia astmy podczas ciąży bez konsultacji z lekarzem, gdyż może to stanowić większe zagrożenie dla zdrowia matki i płodu niż stosowanie leku⁴⁴

Rekomendacje dla kobiet karmiących piersią

W przypadku kobiet karmiących piersią stosujących flutykazon lekarz powinien poinformować pacjentkę, że:

• Nie wiadomo, czy flutykazon przenika do mleka kobiecego, ale ekspozycja ogólnoustrojowa przy podaniu wziewnym lub donosowym jest minimalna⁴⁵
• Należy rozważyć, czy korzyści z leczenia dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka⁴⁶
• W przypadku preparatów stosowanych miejscowo na skórę, nie należy nakładać ich na piersi⁴⁷
• W przypadku konieczności stosowania dużych dawek lub stosowania na dużych powierzchniach skóry, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią na czas terapii⁴⁸

Lekarz powinien dokonać indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, aby ustalić, czy korzyści z karmienia piersią dla dziecka przewyższają korzyści wynikające z leczenia dla matki, czy też konieczne jest przerwanie karmienia piersią lub przerwanie leczenia preparatem zawierającym flutykazon.⁴⁹