Wskazania do stosowania
Fluorouracyl
Fluorouracyl jest cytostatykiem o szerokim spektrum zastosowań w onkologii, dostępnym w formie parenteralnej (roztwory do wstrzykiwań i infuzji) oraz miejscowej (kremy, roztwory na skórę). W terapii systemowej stosowany jest w leczeniu zaawansowanych nowotworów przewodu pokarmowego (rak jelita grubego z przerzutami, leczenie uzupełniające raka okrężnicy i odbytnicy, zaawansowany rak żołądka, trzustki i przełyku), raka piersi (zaawansowany, z przerzutami oraz leczenie uzupełniające pierwotnego, operacyjnego raka piersi) oraz raka płaskonabłonkowego głowy i szyi (nieoperacyjny, miejscowo zaawansowany, z przerzutami lub nawracający). Preparaty takie jak 5-Fluorouracil-Ebewe, Fluorouracil Accord i Fluorouracil medac stosowane są zarówno w monoterapii, jak i w schematach skojarzonych, pod nadzorem lekarza doświadczonego w terapii cytotoksycznej, najczęściej w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych.
Wskazania do stosowania fluorouracylu – wprowadzenie
Fluorouracyl jest substancją czynną o szerokim spektrum zastosowań w onkologii, zarówno w postaci preparatów parenteralnych (roztwory do wstrzykiwań i infuzji), jak i w postaciach do stosowania miejscowego (kremy, roztwory na skórę). Wskazania do stosowania tej substancji różnią się w zależności od drogi podania i postaci farmaceutycznej produktu leczniczego.1
Wskazania do stosowania fluorouracylu w leczeniu systemowym
Fluorouracyl podawany drogą parenteralną znajduje zastosowanie w leczeniu wielu typów nowotworów złośliwych, zarówno w monoterapii, jak i w schematach leczenia skojarzonego.2
Nowotwory układu pokarmowego
Fluorouracyl jest wskazany w leczeniu różnych nowotworów przewodu pokarmowego, w tym:3
- Rak jelita grubego z przerzutami
- Leczenie uzupełniające raka okrężnicy i odbytnicy
- Zaawansowany rak żołądka
- Zaawansowany rak trzustki
- Zaawansowany rak przełyku
4
Produkt leczniczy 5-Fluorouracil-Ebewe może być stosowany w terapii raka okrężnicy i odbytnicy, żołądka oraz trzustki, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi.5
Nowotwory piersi
Fluorouracil Accord jest wskazany w leczeniu raka piersi w następujących przypadkach:6
- Zaawansowany rak piersi lub rak piersi z przerzutami
- Leczenie uzupełniające pierwotnego, operacyjnego, inwazyjnego raka piersi
7
Podobnie, produkt Fluorouracil medac jest wskazany w leczeniu wspomagającym i paliatywnym raka piersi, samodzielnie lub w leczeniu skojarzonym.8
Nowotwory głowy i szyi
Fluorouracyl jest również wskazany w leczeniu nowotworów głowy i szyi, w tym:9
- Nieoperacyjny, miejscowo zaawansowany rak płaskonabłonkowy głowy i szyi u pacjentów wcześniej nieleczonych
- Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi z przerzutami lub miejscowo nawracający
10
Wskazania do stosowania fluorouracylu w leczeniu miejscowym
Rogowacenie słoneczne (starcze)
Fluorouracyl w postaci preparatów do stosowania miejscowego jest wskazany w leczeniu rogowacenia słonecznego (starczego) o różnym nasileniu:11
- Actikerall (fluorouracyl w połączeniu z kwasem salicylowym) jest wskazany w miejscowym leczeniu lekko wyczuwalnego dotykiem i (lub) umiarkowanie zgrubiałego hiperkeratotycznego rogowacenia słonecznego (starczego) stopnia I/II, u dorosłych pacjentów z prawidłową odpornością.12
- Tolak stosuje się w miejscowym leczeniu rogowacenia słonecznego bez oznak nadmiernego rogowacenia i przerostów (stopień 1 i 2 w skali Olsena) w obrębie twarzy, uszu i (lub) skóry głowy u osób dorosłych.13
- Efudix jest wskazany w leczeniu rogowacenia słonecznego i starczego.14
Nowotwory i stany przedrakowe skóry
Fluorouracyl w formie miejscowej (krem Efudix) jest również wskazany w leczeniu następujących zmian skórnych:15
- Rak podstawnokomórkowy skóry – postacie pojedyncze lub mnogie o lokalizacji trudno dostępnej do leczenia chirurgicznego (zalecane jest leczenie chirurgiczne, jeśli tylko jest możliwe)
- Choroba Bowena
- Stany przedrakowe skóry
16
Brodawki skórne
Fluorouracyl w połączeniu z kwasem salicylowym w postaci roztworu na skórę jest również stosowany w leczeniu różnych typów brodawek:17
- Verrucutan jest wskazany w leczeniu brodawek zwykłych (szczególnie brodawki na obciążonych naciskiem miejscach na podeszwie stopy) oraz brodawek płaskich młodocianych na kończynach.18
- Verrumal jest wskazany w leczeniu brodawek zwykłych, brodawek płaskich (młodocianych) oraz brodawek stóp.19
Zestawienie wskazań do stosowania fluorouracylu w zależności od postaci farmaceutycznej
| Postać farmaceutyczna | Produkt leczniczy | Wskazania |
|---|---|---|
| Roztwór do wstrzykiwań i infuzji | 5-Fluorouracil-Ebewe | Monoterapia lub terapia skojarzona w leczeniu nowotworów złośliwych, szczególnie raka piersi, okrężnicy i odbytnicy, żołądka i trzustki |
| Fluorouracil Accord | – Rak jelita grubego z przerzutami – Leczenie uzupełniające raka okrężnicy i odbytnicy – Zaawansowany rak żołądka, trzustki, przełyku – Rak piersi zaawansowany lub z przerzutami – Leczenie uzupełniające pierwotnego, operacyjnego, inwazyjnego raka piersi – Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi (nieoperacyjny, zaawansowany, z przerzutami lub nawracający) |
|
| Fluorouracil medac | Leczenie wspomagające i paliatywne raka piersi i raka okrężnicy, samodzielnie lub w leczeniu skojarzonym | |
| Krem | Efudix | – Rogowacenie słoneczne i starcze – Rak podstawnokomórkowy skóry (pojedynczy lub mnogi) – Choroba Bowena – Stany przedrakowe skóry |
| Krem | Tolak | Rogowacenie słoneczne bez oznak nadmiernego rogowacenia i przerostów (stopień 1 i 2 w skali Olsena) w obrębie twarzy, uszu i/lub skóry głowy |
| Roztwór na skórę | Actikerall | Rogowacenie słoneczne (starcze) stopnia I/II |
| Verrucutan | Brodawki zwykłe (szczególnie na podeszwie stopy), brodawki płaskie młodocianych na kończynach | |
| Verrumal | Brodawki zwykłe, brodawki płaskie (młodocianych), brodawki stóp |
Warunki stosowania fluorouracylu
Warunki stosowania preparatów parenteralnych
Preparaty parenteralne fluorouracylu powinny być stosowane wyłącznie pod nadzorem lekarza posiadającego doświadczenie w stosowaniu leków cytotoksycznych, najczęściej w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych. Decyzja o włączeniu fluorouracylu powinna być podejmowana po analizie stanu klinicznego pacjenta, zaawansowania choroby nowotworowej oraz potencjalnych korzyści i ryzyka związanego z leczeniem.20 21
W przypadku leczenia systemowego, fluorouracyl może być stosowany w różnych schematach, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, zależnie od typu nowotworu, jego zaawansowania oraz stanu pacjenta.22
Warunki stosowania preparatów miejscowych
W przypadku miejscowego leczenia zmian skórnych, wybór odpowiedniego preparatu zawierającego fluorouracyl powinien uwzględniać rodzaj zmiany, jej lokalizację i nasilenie, a także preferencje pacjenta dotyczące formy aplikacji.23 24
Przy leczeniu rogowacenia słonecznego należy uwzględnić stopień zaawansowania zmian. Actikerall oraz Tolak są przeznaczone do leczenia zmian w stopniu I/II wg skali Olsena.25 26
W przypadku raka podstawnokomórkowego skóry, leczenie preparatem Efudix należy rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy zmiany są zlokalizowane w miejscach trudno dostępnych do leczenia chirurgicznego, przy czym zawsze należy pamiętać, że leczenie chirurgiczne jest preferowaną metodą terapii, jeśli tylko jest możliwe.27
W leczeniu brodawek skórnych, preparaty Verrucutan i Verrumal zawierające fluorouracyl w połączeniu z kwasem salicylowym, są szczególnie przydatne w terapii brodawek opornych na inne metody leczenia, zwłaszcza w przypadku brodawek umiejscowionych na podeszwach stóp oraz brodawek płaskich u młodzieży.28 29
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania