Wskazania do stosowania
Fluorouracyl

Fluorouracyl jest cytostatykiem o szerokim spektrum zastosowań w onkologii, dostępnym w formie parenteralnej (roztwory do wstrzykiwań i infuzji) oraz miejscowej (kremy, roztwory na skórę). W terapii systemowej stosowany jest w leczeniu zaawansowanych nowotworów przewodu pokarmowego (rak jelita grubego z przerzutami, leczenie uzupełniające raka okrężnicy i odbytnicy, zaawansowany rak żołądka, trzustki i przełyku), raka piersi (zaawansowany, z przerzutami oraz leczenie uzupełniające pierwotnego, operacyjnego raka piersi) oraz raka płaskonabłonkowego głowy i szyi (nieoperacyjny, miejscowo zaawansowany, z przerzutami lub nawracający). Preparaty takie jak 5-Fluorouracil-Ebewe, Fluorouracil Accord i Fluorouracil medac stosowane są zarówno w monoterapii, jak i w schematach skojarzonych, pod nadzorem lekarza doświadczonego w terapii cytotoksycznej, najczęściej w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych.

Wskazania do stosowania fluorouracylu – wprowadzenie

Fluorouracyl jest substancją czynną o szerokim spektrum zastosowań w onkologii, zarówno w postaci preparatów parenteralnych (roztwory do wstrzykiwań i infuzji), jak i w postaciach do stosowania miejscowego (kremy, roztwory na skórę). Wskazania do stosowania tej substancji różnią się w zależności od drogi podania i postaci farmaceutycznej produktu leczniczego.1

Wskazania do stosowania fluorouracylu w leczeniu systemowym

Fluorouracyl podawany drogą parenteralną znajduje zastosowanie w leczeniu wielu typów nowotworów złośliwych, zarówno w monoterapii, jak i w schematach leczenia skojarzonego.2

Nowotwory układu pokarmowego

Fluorouracyl jest wskazany w leczeniu różnych nowotworów przewodu pokarmowego, w tym:3

4

Produkt leczniczy 5-Fluorouracil-Ebewe może być stosowany w terapii raka okrężnicy i odbytnicy, żołądka oraz trzustki, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi.5

Nowotwory piersi

Fluorouracil Accord jest wskazany w leczeniu raka piersi w następujących przypadkach:6

7

Podobnie, produkt Fluorouracil medac jest wskazany w leczeniu wspomagającym i paliatywnym raka piersi, samodzielnie lub w leczeniu skojarzonym.8

Nowotwory głowy i szyi

Fluorouracyl jest również wskazany w leczeniu nowotworów głowy i szyi, w tym:9

  • Nieoperacyjny, miejscowo zaawansowany rak płaskonabłonkowy głowy i szyi u pacjentów wcześniej nieleczonych
  • Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi z przerzutami lub miejscowo nawracający

10

Wskazania do stosowania fluorouracylu w leczeniu miejscowym

Rogowacenie słoneczne (starcze)

Fluorouracyl w postaci preparatów do stosowania miejscowego jest wskazany w leczeniu rogowacenia słonecznego (starczego) o różnym nasileniu:11

  • Actikerall (fluorouracyl w połączeniu z kwasem salicylowym) jest wskazany w miejscowym leczeniu lekko wyczuwalnego dotykiem i (lub) umiarkowanie zgrubiałego hiperkeratotycznego rogowacenia słonecznego (starczego) stopnia I/II, u dorosłych pacjentów z prawidłową odpornością.12
  • Tolak stosuje się w miejscowym leczeniu rogowacenia słonecznego bez oznak nadmiernego rogowacenia i przerostów (stopień 1 i 2 w skali Olsena) w obrębie twarzy, uszu i (lub) skóry głowy u osób dorosłych.13
  • Efudix jest wskazany w leczeniu rogowacenia słonecznego i starczego.14

Nowotwory i stany przedrakowe skóry

Fluorouracyl w formie miejscowej (krem Efudix) jest również wskazany w leczeniu następujących zmian skórnych:15

  • Rak podstawnokomórkowy skóry – postacie pojedyncze lub mnogie o lokalizacji trudno dostępnej do leczenia chirurgicznego (zalecane jest leczenie chirurgiczne, jeśli tylko jest możliwe)
  • Choroba Bowena
  • Stany przedrakowe skóry

16

Brodawki skórne

Fluorouracyl w połączeniu z kwasem salicylowym w postaci roztworu na skórę jest również stosowany w leczeniu różnych typów brodawek:17

  • Verrucutan jest wskazany w leczeniu brodawek zwykłych (szczególnie brodawki na obciążonych naciskiem miejscach na podeszwie stopy) oraz brodawek płaskich młodocianych na kończynach.18
  • Verrumal jest wskazany w leczeniu brodawek zwykłych, brodawek płaskich (młodocianych) oraz brodawek stóp.19

Zestawienie wskazań do stosowania fluorouracylu w zależności od postaci farmaceutycznej

Postać farmaceutyczna Produkt leczniczy Wskazania
Roztwór do wstrzykiwań i infuzji 5-Fluorouracil-Ebewe Monoterapia lub terapia skojarzona w leczeniu nowotworów złośliwych, szczególnie raka piersi, okrężnicy i odbytnicy, żołądka i trzustki
Fluorouracil Accord – Rak jelita grubego z przerzutami
– Leczenie uzupełniające raka okrężnicy i odbytnicy
– Zaawansowany rak żołądka, trzustki, przełyku
– Rak piersi zaawansowany lub z przerzutami
– Leczenie uzupełniające pierwotnego, operacyjnego, inwazyjnego raka piersi
– Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi (nieoperacyjny, zaawansowany, z przerzutami lub nawracający)
Fluorouracil medac Leczenie wspomagające i paliatywne raka piersi i raka okrężnicy, samodzielnie lub w leczeniu skojarzonym
Krem Efudix – Rogowacenie słoneczne i starcze
– Rak podstawnokomórkowy skóry (pojedynczy lub mnogi)
– Choroba Bowena
– Stany przedrakowe skóry
Krem Tolak Rogowacenie słoneczne bez oznak nadmiernego rogowacenia i przerostów (stopień 1 i 2 w skali Olsena) w obrębie twarzy, uszu i/lub skóry głowy
Roztwór na skórę Actikerall Rogowacenie słoneczne (starcze) stopnia I/II
Verrucutan Brodawki zwykłe (szczególnie na podeszwie stopy), brodawki płaskie młodocianych na kończynach
Verrumal Brodawki zwykłe, brodawki płaskie (młodocianych), brodawki stóp

Warunki stosowania fluorouracylu

Warunki stosowania preparatów parenteralnych

Preparaty parenteralne fluorouracylu powinny być stosowane wyłącznie pod nadzorem lekarza posiadającego doświadczenie w stosowaniu leków cytotoksycznych, najczęściej w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych. Decyzja o włączeniu fluorouracylu powinna być podejmowana po analizie stanu klinicznego pacjenta, zaawansowania choroby nowotworowej oraz potencjalnych korzyści i ryzyka związanego z leczeniem.20 21

W przypadku leczenia systemowego, fluorouracyl może być stosowany w różnych schematach, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, zależnie od typu nowotworu, jego zaawansowania oraz stanu pacjenta.22

Warunki stosowania preparatów miejscowych

W przypadku miejscowego leczenia zmian skórnych, wybór odpowiedniego preparatu zawierającego fluorouracyl powinien uwzględniać rodzaj zmiany, jej lokalizację i nasilenie, a także preferencje pacjenta dotyczące formy aplikacji.23 24

Przy leczeniu rogowacenia słonecznego należy uwzględnić stopień zaawansowania zmian. Actikerall oraz Tolak są przeznaczone do leczenia zmian w stopniu I/II wg skali Olsena.25 26

W przypadku raka podstawnokomórkowego skóry, leczenie preparatem Efudix należy rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy zmiany są zlokalizowane w miejscach trudno dostępnych do leczenia chirurgicznego, przy czym zawsze należy pamiętać, że leczenie chirurgiczne jest preferowaną metodą terapii, jeśli tylko jest możliwe.27

W leczeniu brodawek skórnych, preparaty Verrucutan i Verrumal zawierające fluorouracyl w połączeniu z kwasem salicylowym, są szczególnie przydatne w terapii brodawek opornych na inne metody leczenia, zwłaszcza w przypadku brodawek umiejscowionych na podeszwach stóp oraz brodawek płaskich u młodzieży.28 29

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl