Dawkowanie i sposób podawania
Ewerolimus

Ewerolimus jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym w transplantologii oraz onkologii, którego dawkowanie jest ściśle uzależnione od wskazania klinicznego oraz stanu pacjenta. W transplantologii dawki początkowe wynoszą 0,75 mg dwa razy na dobę po przeszczepieniu nerki i serca (w skojarzeniu z cyklosporyną) oraz 1,0 mg dwa razy na dobę po przeszczepieniu wątroby (w skojarzeniu z takrolimusem, podawane od około 4 tygodni po transplantacji). Dawkowanie wymaga monitorowania minimalnych stężeń leku w pełnej krwi, które powinny wynosić ≥3,0 ng/ml, aby zmniejszyć ryzyko ostrego odrzucania przeszczepu, z górną granicą terapeutyczną na poziomie 8 ng/ml. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawki należy dostosować zgodnie z klasą Childa-Pugha, np. w umiarkowanych zaburzeniach (klasa B) dawka po przeszczepieniu nerki i serca wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę, a po przeszczepieniu wątroby 0,5 mg dwa razy na dobę. U pacjentów z niewydolnością nerek modyfikacja dawkowania nie jest konieczna, natomiast u osób powyżej 65 lat nie obserwuje się istotnych różnic farmakokinetycznych wymagających zmiany dawki.

Dawkowanie i sposób podawania substancji ewerolimus

Ewerolimus jest substancją leczniczą stosowaną w transplantologii oraz w onkologii, której dawkowanie różni się znacząco w zależności od wskazania klinicznego. Prawidłowe dawkowanie ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka działań niepożądanych.1

Dawkowanie u pacjentów po transplantacji narządów

Leczenie ewerolimusem powinno być rozpoczynane i nadzorowane przez doświadczonych specjalistów w zakresie terapii immunosupresyjnej, którzy mają możliwość monitorowania stężenia leku we krwi pacjenta.2

W przypadku pacjentów po przeszczepieniu narządów, dawkowanie ewerolimusu jest zróżnicowane w zależności od rodzaju przeszczepionego narządu:

  • U pacjentów po przeszczepieniu nerki i serca zalecana początkowa dawka wynosi 0,75 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z cyklosporyną, podawana jak najszybciej po transplantacji3
  • U pacjentów po przeszczepieniu wątroby zalecana dawka wynosi 1,0 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z takrolimusem, przy czym pierwszą dawkę podaje się około 4 tygodnie po transplantacji4

Modyfikacja dawki ewerolimusu może być konieczna w zależności od uzyskanego stężenia we krwi, tolerancji leku, indywidualnej odpowiedzi na leczenie, zmiany jednocześnie stosowanych leków oraz stanu klinicznego pacjenta. Zmiany dawki powinny być wprowadzane w odstępach 4-5 dniowych.5

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów po transplantacji

Pacjenci rasy czarnej

U pacjentów rasy czarnej po przeszczepieniu nerki zaobserwowano większą częstość epizodów ostrego odrzucania przeszczepu potwierdzonego w biopsji w porównaniu z innymi grupami etnicznymi. Dostępne dane sugerują konieczność zastosowania większej dawki ewerolimusu, jednak obecnie nie ma wystarczających danych, aby sformułować szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania w tej grupie pacjentów.6

Dzieci i młodzież

Ewerolimusu nie należy stosować u dzieci i młodzieży po przeszczepieniu nerki lub wątroby. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności ewerolimusu u dzieci i młodzieży po przeszczepieniu serca.7

Pacjenci w podeszłym wieku (≥65 lat)

Doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania ewerolimusu u pacjentów w wieku powyżej 65 lat jest ograniczone. Nie zaobserwowano jednak istotnych różnic w farmakokinetyce ewerolimusu u pacjentów w wieku powyżej 65-70 lat, dlatego modyfikacja dawkowania nie jest konieczna.65 lat jest ograniczone. Mimo ograniczonych danych nie odnotowano istotnych różnic w farmakokinetyce ewerolimusu u pacjentów w wieku >65-70 lat.”>8

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek modyfikacja dawkowania nie jest konieczna.9

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy ściśle kontrolować minimalne stężenia ewerolimusu w pełnej krwi. Dawkowanie powinno być dostosowane w zależności od stopnia niewydolności wątroby:10

Stopień zaburzenia czynności wątroby Dawka po przeszczepieniu nerki i serca Dawka po przeszczepieniu wątroby
Prawidłowa czynność wątroby 0,75 mg dwa razy na dobę 1 mg dwa razy na dobę
Łagodne zaburzenia (klasa A w skali Childa-Pugha) 0,5 mg dwa razy na dobę 0,75 mg dwa razy na dobę
Umiarkowane zaburzenia (klasa B w skali Childa-Pugha) 0,5 mg dwa razy na dobę 0,5 mg dwa razy na dobę
Ciężkie zaburzenia (klasa C w skali Childa-Pugha) 0,25 mg dwa razy na dobę 0,5 mg dwa razy na dobę

Dalsze dostosowanie dawki należy przeprowadzać na podstawie kontrolowania terapeutycznych stężeń leku.11

Monitorowanie terapeutycznych stężeń leku

Zalecana jest rutynowa kontrola terapeutycznych stężeń ewerolimusu w pełnej krwi, ponieważ lek charakteryzuje się wąskim indeksem terapeutycznym. Zaleca się stosowanie odpowiednio czułych metod pomiaru podczas ustalania docelowych małych stężeń terapeutycznych.12

Analizy wykazały, że u pacjentów z minimalnym stężeniem ewerolimusu w pełnej krwi wynoszącym ≥3,0 ng/ml, rzadziej występowały potwierdzone w biopsji epizody ostrego odrzucania przeszczepionej nerki, serca lub wątroby w porównaniu z pacjentami ze stężeniem poniżej 3,0 ng/ml.<sup data-drug="Aderolio" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Na podstawie analizy zależności skuteczności i bezpieczeństwa od ekspozycji stwierdzono, że u pacjentów, u których minimalne stężenie ewerolimusu w pełnej krwi wynosiło ≥3,0 ng/ml, rzadziej występowały potwierdzone w biopsji epizody ostrego odrzucania przeszczepionej nerki, serca lub wątroby niż u pacjentów z minimalnym stężeniem 13

Zalecana górna granica stężeń terapeutycznych wynosi 8 ng/ml. Nie badano ekspozycji powyżej 12 ng/ml.12 ng/ml.”>14

Szczególnie ważne jest kontrolowanie stężenia ewerolimusu we krwi w następujących sytuacjach:15

  • U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
  • Przy jednoczesnym stosowaniu silnych induktorów lub inhibitorów CYP3A4
  • Podczas zmiany leczenia na inną postać farmaceutyczną
  • Po znacznym zmniejszeniu dawki cyklosporyny

Zaleca się, aby modyfikacja dawki ewerolimusu była oparta na minimalnym stężeniu leku mierzonym po upływie 4-5 dni od poprzedniej zmiany dawkowania. Należy pamiętać, że interakcja między cyklosporyną i ewerolimusem może spowodować, że przy znacząco zmniejszonej ekspozycji na cyklosporynę zmniejszy się również stężenie ewerolimusu.<sup data-drug="Aderolio" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Najlepiej, jeśli modyfikacja dawki produktu Aderolio dokonana jest na podstawie minimalnego stężenia leku mierzonego po ponad 4 – 5 dniach od poprzedniej zmiany dawkowania. Interakcja między cyklosporyną i ewerolimusem może spowodować, że przy znacząco zmniejszonej ekspozycji na cyklosporynę zmniejszy się stężenie ewerolimusu (np. minimalne stężenie 16

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się utrzymywanie minimalnego stężenia w górnych wartościach przedziału ekspozycji 3-8 ng/ml. Po rozpoczęciu leczenia lub po zmianie dawki należy kontrolować stężenie co 4 do 5 dni, aż do momentu uzyskania stabilnych minimalnych stężeń ewerolimusu w dwóch kolejnych oznaczeniach, gdyż wydłużony okres półtrwania ewerolimusu u tych pacjentów opóźnia czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego.17

Zalecane dawkowanie leków współistniejących w terapii skojarzonej

Cyklosporyna u pacjentów po przeszczepieniu nerki

Długotrwałe stosowanie ewerolimusu z pełnymi dawkami cyklosporyny nie jest zalecane. Zmniejszona ekspozycja na cyklosporynę poprawia czynność nerek u pacjentów po przeszczepieniu nerki leczonych ewerolimusem. Zaleca się rozpoczęcie zmniejszania ekspozycji na cyklosporynę natychmiast po transplantacji, zgodnie z poniższą tabelą docelowych zakresów stężeń minimalnych (C0) w pełnej krwi:18

Okres po transplantacji Docelowe stężenie C0 cyklosporyny (ng/ml)
Miesiąc 1. 100-200
Miesiące 2.-3. 75-150
Miesiące 4.-5. 50-100
Miesiące 6.-12. 25-50

Przed zmniejszeniem dawki cyklosporyny należy upewnić się, że minimalne stężenia ewerolimusu w pełnej krwi w stanie stacjonarnym wynoszą co najmniej 3 ng/ml.19

Dostępne są ograniczone dane dotyczące dawkowania ewerolimusu przy minimalnych stężeniach cyklosporyny poniżej 50 ng/ml lub stężeniach C2 poniżej 350 ng/ml w fazie terapii podtrzymującej. Jeśli pacjent nie toleruje zmniejszenia ekspozycji na cyklosporynę, należy ponownie rozważyć zasadność kontynuowania terapii ewerolimusem.20

Cyklosporyna u pacjentów po przeszczepieniu serca

U pacjentów po przeszczepieniu serca w fazie terapii podtrzymującej zaleca się zmniejszenie dawki cyklosporyny w celu poprawy czynności nerek. W przypadku postępujących zaburzeń czynności nerek lub gdy obliczony klirens kreatyniny wynosi poniżej 60 ml/min, konieczne jest dostosowanie schematu leczenia.<sup data-drug="Aderolio" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów po przeszczepieniu serca w fazie terapii podtrzymującej należy zmniejszać dawkę cyklosporyny w celu poprawy czynności nerek. Jeśli zaburzenia czynności nerek postępują lub jeśli obliczony klirens kreatyniny wynosi 21

Dawkę cyklosporyny u pacjentów po przeszczepieniu serca można ustalić na podstawie minimalnych stężeń cyklosporyny we krwi. Dostępne są ograniczone dane dotyczące dawkowania ewerolimusu przy minimalnych stężeniach cyklosporyny wynoszących 50-100 ng/ml po 12 miesiącach u pacjentów po przeszczepieniu serca.22

Przed zmniejszeniem dawki cyklosporyny należy upewnić się, że minimalne stężenia ewerolimusu w pełnej krwi w stanie stacjonarnym są równe lub większe niż 3 ng/ml.23

Takrolimus u pacjentów po przeszczepieniu wątroby

U pacjentów po przeszczepieniu wątroby należy zmniejszyć ekspozycję na takrolimus w celu zminimalizowania nefrotoksyczności związanej z inhibitorem kalcyneuryny. Zaleca się zmniejszenie dawki takrolimusu, począwszy od około 3 tygodni po rozpoczęciu leczenia skojarzonego z ewerolimusem, dążąc do uzyskania docelowego minimalnego stężenia takrolimusu we krwi (C0) wynoszącego 3-5 ng/ml.24

Należy pamiętać, że całkowite odstawienie takrolimusu wiązało się ze zwiększonym ryzykiem ostrego odrzucania przeszczepu w badaniach klinicznych. Nie oceniano w kontrolowanych badaniach klinicznych działania ewerolimusu w połączeniu z pełną dawką takrolimusu.25

Dawkowanie ewerolimusu w onkologii

W przypadku stosowania ewerolimusu w leczeniu chorób nowotworowych, leczenie powinien rozpoczynać i nadzorować lekarz z doświadczeniem w leczeniu przeciwnowotworowym.26

Dostępne są tabletki ewerolimusu o różnych mocach (2,5 mg, 5 mg i 10 mg), co umożliwia odpowiednie dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta.27 28

Zalecana dawka ewerolimusu w leczeniu onkologicznym wynosi 10 mg jeden raz na dobę. Leczenie należy kontynuować tak długo, jak obserwuje się korzyści kliniczne lub do czasu wystąpienia nieakceptowalnych objawów toksyczności.29 30

Jeśli pacjent pominie dawkę leku, nie powinien przyjmować dodatkowej dawki, lecz przyjąć następną tabletkę o ustalonej porze.31 32

Modyfikacja dawki ze względu na działania niepożądane w onkologii

W przypadku wystąpienia poważnych i/lub niemożliwych do zaakceptowania działań niepożądanych może zaistnieć konieczność modyfikacji dawki i/lub czasowego przerwania leczenia ewerolimusem. Przy działaniach niepożądanych 1. stopnia modyfikacja dawki zwykle nie jest konieczna.33 34

Jeżeli zmniejszenie dawki jest konieczne, zalecana dawka wynosi 5 mg na dobę i nie powinna być mniejsza niż 5 mg na dobę.35 36

Szczegółowe zalecenia dotyczące modyfikacji dawki w przypadku różnych działań niepożądanych obejmują:

  • Nieinfekcyjne zapalenie płuc: W zależności od stopnia ciężkości (2-4) może być konieczne przerwanie leczenia, zmniejszenie dawki lub zakończenie terapii37
  • Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej: Przy stopniu 2. zaleca się czasowe przerwanie leczenia do czasu złagodzenia objawów do ≤1. stopnia, a następnie wznowienie leczenia tą samą dawką; przy stopniu 3. należy czasowo przerwać leczenie, a następnie wznowić je dawką 5 mg/dobę; przy stopniu 4. należy przerwać leczenie38
  • Inne niehematologiczne objawy toksyczności (z wyłączeniem zaburzeń metabolicznych): Dla stopnia 2. modyfikacja dawki nie jest konieczna, jeśli objawy toksyczności są tolerowane; dla stopnia 3. zaleca się czasowe przerwanie leczenia do złagodzenia objawów, a następnie wznowienie terapii dawką 5 mg/dobę; dla stopnia 4. należy przerwać leczenie39
  • Zaburzenia metaboliczne (np. hiperglikemia, dyslipidemia): Dla stopnia 2. modyfikacja dawki nie jest konieczna; dla stopnia 3. zaleca się czasowe przerwanie leczenia, a następnie wznowienie dawką 5 mg/dobę; dla stopnia 4. należy przerwać leczenie40
  • Małopłytkowość: Przy stopniu 2. (<75, ≥50 x 10^9/l) zaleca się czasowe przerwanie leczenia do złagodzenia objawów do ≤1. stopnia (≥75 x 10^9/l), a następnie wznowienie tej samej dawki; przy stopniach 3. i 4. (<50 x 10^9/l) należy czasowo przerwać leczenie do złagodzenia objawów do ≤1. stopnia, a następnie wznowić leczenie dawką 5 mg/dobę<sup data-drug="Everolimus Sandoz" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Stopień 2. (<75, ≥50 x 109/l) Czasowo przerwać leczenie do czasu ustąpienia objawów do stopnia ≤1 (≥75 x 109/l). Ponownie rozpocząć leczenie stosując tę samą dawkę. Stopień 3. & 4. (41
  • Neutropenia: Przy stopniu 2. (≥1 x 10^9/l) modyfikacja dawki nie jest konieczna; przy stopniu 3. (<1, ≥0,5 x 10^9/l) zaleca się czasowe przerwanie leczenia do złagodzenia objawów do ≤2. stopnia (≥1 x 10^9/l), a następnie wznowienie tej samej dawki; przy stopniu 4. (<0,5 x 10^9/l) należy czasowo przerwać leczenie do złagodzenia objawów do ≤2. stopnia, a następnie wznowić leczenie dawką 5 mg/dobę<sup data-drug="Everolimus Sandoz" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Stopień 2. (≥1 x 109/l) Modyfikacja dawki nie jest konieczna. Stopień 3. (<1, ≥0,5 x 109/l) Czasowo przerwać leczenie do czasu ustąpienia objawów do stopnia ≤2 (≥1 x 109/l). Ponownie rozpocząć leczenie stosując tę samą dawkę. Stopień 4. (42
  • Gorączka neutropeniczna: Przy stopniu 3. zaleca się czasowe przerwanie leczenia do złagodzenia objawów do ≤2. stopnia (≥1,25 x 10^9/l) i ustąpienia gorączki, a następnie wznowienie leczenia dawką 5 mg/dobę; przy stopniu 4. należy przerwać leczenie43

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów w onkologii

Osoby w podeszłym wieku (≥65 lat)

U pacjentów w podeszłym wieku modyfikacja dawkowania nie jest konieczna.44 45

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek modyfikacja dawkowania nie jest konieczna.46 47

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Dawkowanie ewerolimusu należy dostosować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zgodnie z następującymi zaleceniami:48 49

  • Łagodne zaburzenia czynności wątroby (klasa A w skali Childa-Pugha) – zalecana dawka dobowa wynosi 7,5 mg
  • Umiarkowane zaburzenia czynności wątroby (klasa B w skali Childa-Pugha) – zalecana dawka dobowa wynosi 5 mg
  • Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C w skali Childa-Pugha) – ewerolimusu należy stosować tylko wtedy, gdy oczekiwane korzyści przewyższają ryzyko; w takim przypadku dawka nie powinna przekraczać 2,5 mg na dobę

Jeśli stan wątroby pacjenta (wg skali Childa-Pugha) ulegnie zmianie podczas leczenia, należy odpowiednio dostosować dawkowanie.50 51

Dzieci i młodzież

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności ewerolimusu u dzieci w wieku od 0 do 18 lat. Brak jest wystarczających danych klinicznych, dlatego nie zaleca się stosowania leku w tej grupie wiekowej.52 53

Sposób podawania

Ewerolimus jest przeznaczony do podawania doustnego. W zależności od wskazania, różni się sposób podawania leku:

Przy transplantacji narządów

Dobową dawkę ewerolimusu należy zawsze podawać doustnie w dwóch dawkach podzielonych, z posiłkiem lub niezależnie od posiłków, ale konsekwentnie w taki sam sposób. Ewerolimus należy przyjmować w tym samym czasie co cyklosporynę w postaci mikroemulsji lub takrolimus.54

Tabletki należy połykać w całości, bez rozkruszania, popijając szklanką wody. Dla pacjentów, którzy nie są w stanie połknąć całej tabletki, dostępne są również tabletki do sporządzania zawiesiny.55

W onkologii

Ewerolimus należy podawać doustnie raz na dobę, o tej samej porze dnia, konsekwentnie albo z posiłkiem, albo bez posiłku. Tabletki należy połykać w całości, popijając szklanką wody. Tabletek nie należy żuć ani rozkruszać.56 57

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl