Działania niepożądane
Echinacea purpurea

Działania niepożądane Echinacea purpurea

Substancja czynna Echinacea purpurea (jeżówka purpurowa) stosowana w produktach leczniczych może wywoływać szereg działań niepożądanych, które należy wziąć pod uwagę podczas terapii. Jako składnik produktu leczniczego Esberitox N, Echinacea purpurea może przyczyniać się do występowania różnych reakcji niepożądanych o różnym nasileniu i częstotliwości.¹

Reakcje nadwrażliwości

Podczas stosowania preparatów zawierających Echinacea purpurea mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu. Obserwacje kliniczne potwierdzają, że pacjenci przyjmujący produkty z jeżówką mogą doświadczyć objawów takich jak:²

• Wysypka skórna
• Świąd
• Obrzęki twarzy
• Skrócenie oddechu
• Zawroty głowy
• Obniżenie ciśnienia krwi

³

U pacjentów szczególnie wrażliwych na składniki preparatu zawierającego Echinacea purpurea nie można wykluczyć ryzyka wystąpienia reakcji anafilaktycznej, włącznie z rozwojem wstrząsu anafilaktycznego, który stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.⁴

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Stosowanie produktów leczniczych zawierających Echinacea purpurea, takich jak Esberitox N, może wiązać się z występowaniem dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Wśród najczęściej raportowanych zaburzeń żołądkowo-jelitowych wymienia się:⁵

• Ból brzucha – manifestujący się jako dyskomfort lub dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej
• Wymioty – odruchowe, gwałtowne opróżnianie żołądka
• Biegunka – zwiększona częstotliwość wypróżnień o luźnej konsystencji

⁶

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Warto zaznaczyć, że w dostępnej dokumentacji medycznej produktu Esberitox N brakuje precyzyjnych danych dotyczących częstotliwości występowania opisanych powyżej działań niepożądanych. Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających Echinacea purpurea opiera się głównie na zgłaszaniu podejrzewanych działań niepożądanych po wprowadzeniu produktu do obrotu.⁷

Monitorowanie bezpieczeństwa

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania produktów zawierających Echinacea purpurea, istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać niepożądane działania za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.⁸

Tabela działań niepożądanych związanych z Echinacea purpurea

⁹

Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Specjalną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych podczas terapii produktami zawierającymi Echinacea purpurea. Wstrząs anafilaktyczny stanowi najpoważniejsze potencjalne zagrożenie, choć występuje rzadko i dotyczy głównie pacjentów ze szczególną wrażliwością na składniki preparatu.¹⁰

Symptomy zagrażającego wstrząsu anafilaktycznego obejmują:¹¹

• Nagły spadek ciśnienia tętniczego
• Nasilone trudności w oddychaniu
• Obrzęk twarzy, gardła i języka
• Pokrzywka lub rozległa wysypka
• Przyspieszona czynność serca
• Zawroty głowy i utrata przytomności

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, choć zazwyczaj nie stanowią bezpośredniego zagrożenia dla życia, mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, szczególnie w przypadku uporczywych wymiotów i biegunki. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby starsze czy z chorobami współistniejącymi.¹²

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia objawów sugerujących reakcję nadwrażliwości na Echinacea purpurea, konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku. W zależności od nasilenia objawów, pacjent może wymagać:¹³

1. Podania leków przeciwhistaminowych
2. Zastosowania kortykosteroidów
3. W ciężkich przypadkach – podania adrenaliny oraz intensywnej terapii

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe zazwyczaj ustępują po odstawieniu preparatu. W przypadku uporczywych dolegliwości może być konieczne zastosowanie leczenia objawowego, w tym leków przeciwwymiotnych, spazmolitycznych oraz uzupełnienia płynów i elektrolitów.¹⁴

Ze względu na brak dokładnych danych dotyczących częstotliwości występowania działań niepożądanych po zastosowaniu preparatów z Echinacea purpurea, każdy przypadek wystąpienia podejrzanych objawów u pacjenta powinien być dokładnie udokumentowany i zgłoszony odpowiednim organom nadzorującym bezpieczeństwo stosowania produktów leczniczych.¹⁵