Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Doksylamina

Wpływ doksylaminy na ciążę

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania doksylaminy u kobiet w ciąży pochodzą z licznych badań epidemiologicznych. W szczególności dwie metaanalizy obejmujące ponad 168 000 pacjentek i 18 000 przypadków ekspozycji na skojarzenie doksylaminy i pirydoksyny w pierwszym trymestrze ciąży, wskazują na brak wpływu doksylaminy wodorobursztynianu na występowanie wad rozwojowych oraz toksyczności dla płodu i noworodka.¹

Badania epidemiologiczne produktów leczniczych zawierających doksylaminę nie wykazały działania teratogennego u ludzi. Duża ilość danych dotyczących stosowania doksylaminy u kobiet w ciąży wskazuje na brak wpływu na występowanie wad rozwojowych oraz toksyczności dla płodu i noworodka.^{2 3}

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży

Mimo generalnego braku działania teratogennego, zalecenia dotyczące stosowania doksylaminy w ciąży różnią się w zależności od produktu leczniczego:

• Produkty dedykowane specjalnie dla kobiet w ciąży (np. Bonjesta, Xonvea) są przeznaczone właśnie do stosowania w tej grupie pacjentek.^{4 5}
• W przypadku większości innych produktów zawierających doksylaminę (np. Senamina, Dorminox, Doxylamina Polpharma), zaleca się unikanie stosowania w okresie ciąży, chyba że potencjalna korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.^{6 7}
• Niektóre produkty (np. Doxylamine Biofarm, Noctis, Noctis Forte) zawierają przeciwwskazanie do stosowania w ciąży.^{8 9 10}

Doświadczenia z różnych okresów ciąży

Doświadczenia z zastosowaniem doksylaminy w drugim i trzecim trymestrze ciąży są ograniczone w porównaniu z danymi z pierwszego trymestru. W przypadku niektórych produktów leczniczych zawierających doksylaminę (np. Sonoxen, Noctis Noc) wskazuje się na niewystarczające doświadczenie w stosowaniu w drugim i trzecim trymestrze ciąży.^{11 12}

Niektóre charakterystyki produktów leczniczych (ChPL) wspominają o potencjalnym oddziaływaniu farmakologicznym na płód, chociaż nie ma jednoznacznych danych potwierdzających taki wpływ.^{13 14}

Wiadomo, że doksylamina może przenikać przez łożysko.¹⁵ W przypadku produktu Sentino wskazano na przenikanie leku do płodów myszy, ale badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego działania na płód w dawkach terapeutycznych.¹⁶

Karmienie piersią a stosowanie doksylaminy

Dostępne dane fizykochemiczne sugerują, że doksylamina przenika do mleka kobiecego.^{17 18} Masa cząsteczkowa doksylaminy wodorobursztynianu jest na tyle mała, że można spodziewać się przenikania substancji do mleka ludzkiego.^{19 20}

Potencjalne skutki dla dziecka karmionego piersią

U niemowląt karmionych piersią, które mogły być narażone na działanie doksylaminy wodorobursztynianu poprzez mleko ludzkie, zgłaszano następujące reakcje:^{21 22}

• pobudzenie
• drażliwość
• uspokojenie (sedacja)

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że niemowlęta z bezdechem lub innymi zespołami zaburzeń oddychania mogą być szczególnie wrażliwe na uspokajające działanie doksylaminy, co może prowadzić do nasilenia bezdechu lub zaburzeń oddychania.^{23 24}

W przypadku produktów zawierających oprócz doksylaminy również pirydoksyny chlorowodorek (Bonjesta, Xonvea), należy zaznaczyć, że pirydoksyny chlorowodorek i (lub) jego metabolity również są wydzielane do mleka ludzkiego. Jednocześnie nie ma doniesień o działaniach niepożądanych u niemowląt, które mogły być narażone na działanie pirydoksyny chlorowodorku poprzez mleko ludzkie.^{25 26}

Zwiększona wrażliwość niemowląt

Należy podkreślić, że noworodki i niemowlęta mogą być bardziej wrażliwe na działanie leków przeciwhistaminowych, w tym doksylaminy, oraz bardziej podatne na reakcje paradoksalne takie jak:^{27 28}

• drażliwość
• pobudzenie
• rozdrażnienie

Zalecenia dotyczące stosowania w okresie karmienia piersią

Ze względu na potencjalne ryzyko dla noworodków i niemowląt, w większości przypadków produkty zawierające doksylaminę są przeciwwskazane w okresie karmienia piersią (np. Dorminox, Doxylamina Polpharma, Doksylamina Geiser, Doxylamine Biofarm, Noctis, Noctis Forte, Noctis Noc, Sentino, SENTINO Forte, Senamina, Senamina Forte, Sonoxen, Sonoxen FORTE).^{29 30 31}

W przypadku produktów zawierających kombinację doksylaminy wodorobursztynianu i pirydoksyny chlorowodorku (Bonjesta, Xonvea), nie zaleca się stosowania podczas karmienia piersią, ale nie jest to przeciwwskazanie bezwzględne. Zaleca się podjęcie decyzji czy przerwać karmienie piersią czy przerwać leczenie tym produktem leczniczym, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.^{32 33}

Wpływ doksylaminy na płodność

Dla większości produktów leczniczych zawierających doksylaminę brak jest dostępnych danych dotyczących potencjalnego oddziaływania substancji na płodność u ludzi.^{34 35}

Badania prowadzone na zwierzętach nie wykazały wpływu na płodność nawet przy dawkach o wiele większych niż zalecane w praktyce klinicznej.^{36 37 38}

W przypadku produktów Noctis i Noctis Forte wskazano, że nie wykonano badań dotyczących wpływu doksylaminy na płodność.^{39 40}

Obowiązki lekarza podczas informowania pacjentki

Informacje dla kobiet w ciąży

Lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży następujące informacje:

• Dane z badań epidemiologicznych (w tym metaanalizy obejmujące ponad 168 000 pacjentek) nie wykazały działania teratogennego doksylaminy u ludzi.⁴¹
• Brak jest dowodów na toksyczne działanie doksylaminy na płód i noworodka.⁴²
• Produkt może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu (z wyjątkiem produktów specjalnie dedykowanych ciężarnym, takich jak Bonjesta i Xonvea, oraz produktów z przeciwwskazaniem w ciąży).⁴³
• Doświadczenie w stosowaniu doksylaminy w drugim i trzecim trymestrze ciąży jest bardziej ograniczone niż w pierwszym trymestrze.⁴⁴

Informacje dla kobiet karmiących piersią

Lekarz powinien przekazać kobiecie karmiącej piersią następujące informacje:

• Doksylamina przenika do mleka kobiecego.⁴⁵
• U niemowląt narażonych na działanie doksylaminy poprzez mleko matki obserwowano pobudzenie, drażliwość i uspokojenie.⁴⁶
• Noworodki mogą być bardziej wrażliwe na działanie leków przeciwhistaminowych i bardziej podatne na reakcje paradoksalne.⁴⁷
• Niemowlęta z bezdechem lub innymi zaburzeniami oddychania są szczególnie narażone na działanie uspokajające doksylaminy, co może prowadzić do nasilenia tych zaburzeń.⁴⁸
• Większość produktów zawierających doksylaminę jest przeciwwskazana w okresie karmienia piersią.⁴⁹
• W przypadku produktów łączonych (doksylamina z pirydoksyną) należy rozważyć przerwanie karmienia piersią lub terapii, biorąc pod uwagę korzyści karmienia dla dziecka i korzyści leczenia dla matki.⁵⁰

Informacje dotyczące płodności

W przypadku pytań dotyczących wpływu doksylaminy na płodność, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że:

• Brak jest danych dotyczących wpływu doksylaminy na płodność u ludzi.⁵¹
• Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, nawet przy dawkach znacznie przekraczających dawki stosowane klinicznie.⁵²