Przedawkowanie
Diklofenak sodu

Przedawkowanie diklofenaku sodu

Przedawkowanie substancji czynnej diklofenak sodu jest zjawiskiem rzadkim przy aplikacji miejscowej, ze względu na bardzo ograniczone wchłanianie przezskórne tej substancji. Jednakże w przypadku niewłaściwego zastosowania produktu, jak na przykład przypadkowe spożycie, istnieje ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, charakterystycznych dla ogólnoustrojowego działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).¹

Ryzyko przedawkowania preparatów diklofenaku

W przypadku leku DIKY 4% (aerozol na skórę, roztwór zawierający 40 mg/g diklofenaku sodu), przedawkowanie po zastosowaniu zgodnym z zaleceniami jest bardzo mało prawdopodobne. Jednak istnieje potencjalne zagrożenie w przypadku przypadkowego spożycia produktu. Dla zobrazowania skali ryzyka – pojedyncza butelka o pojemności 15 ml zawiera około 500 mg diklofenaku sodu, co stanowi znaczącą dawkę tej substancji przy podaniu doustnym.²

Objawy przedawkowania

W przypadku przedawkowania diklofenaku sodu, zwłaszcza po przypadkowym spożyciu preparatów przeznaczonych do stosowania miejscowego, mogą wystąpić objawy charakterystyczne dla przedawkowania doustnych postaci NLPZ. Objawy te mogą rozwinąć się stosunkowo szybko po spożyciu i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.³

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przypadkowego spożycia preparatu DIKY 4% lub innego produktu zawierającego diklofenak sodu, należy zastosować standardowe procedury postępowania w zatruciach niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Szybkość działania ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia wchłaniania substancji czynnej.⁴

Podstawowe metody postępowania obejmują:

• Opróżnienie zawartości żołądka – szczególnie skuteczne gdy od spożycia minęło niewiele czasu
• Podanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania diklofenaku
• Monitorowanie podstawowych funkcji życiowych
• Leczenie objawowe i podtrzymujące ukierunkowane na konkretne układy dotknięte toksycznym działaniem leku

⁵

Szczegółowe zalecenia dotyczące dekontaminacji

W przypadku, gdy od momentu przypadkowego spożycia diklofenaku sodu nie upłynęło dużo czasu, opróżnienie zawartości żołądka poprzez wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka może znacząco zmniejszyć ilość wchłoniętej substancji czynnej. Następnie zaleca się podanie węgla aktywowanego, który poprzez adsorpcję substancji czynnej dodatkowo ograniczy jej wchłanianie z przewodu pokarmowego do krwiobiegu.⁶

Monitorowanie pacjenta

Po przedawkowaniu diklofenaku sodu konieczne jest ścisłe monitorowanie funkcji życiowych pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na parametry hemodynamiczne, czynność nerek i wątroby oraz równowagę wodno-elektrolitową. W zależności od nasilenia objawów, pacjent może wymagać hospitalizacji i intensywnego nadzoru medycznego.⁷

Należy pamiętać, że w przypadku produktu DIKY 4% oprócz diklofenaku sodu, preparat zawiera również substancje pomocnicze, które w przypadku znacznego przedawkowania mogą wywoływać dodatkowe działania niepożądane. Są to: glikol propylenowy (E1520) – 150 mg/g, lecytyna sojowa – 100 mg/g oraz etanol bezwodny – 33,3 mg/g.⁸