Dawkowanie i sposób podawania
Difenhydramina
Difenhydramina, jako lek przeciwhistaminowy, jest dostępna w różnych formach farmaceutycznych, a dawkowanie zależy od postaci, wskazań oraz wieku pacjenta. Preparaty żelowe (Allefin 20 mg/g) stosuje się miejscowo 2-3 razy na dobę, krople do oczu (Betadrin 1 mg/ml) podaje się 1-2 krople co 6-8 godzin u dzieci powyżej 6 lat i dorosłych, natomiast krople do nosa (Betadrin WZF 1 mg/ml) stosuje się 1-3 krople co 4-6 godzin u osób powyżej 12 lat, z maksymalnym czasem stosowania 3-5 dni. Tabletki zawierające 50 mg difenhydraminy (Luminastil, Nodisen, Senolek) są przeznaczone dla dorosłych (≥18 lat) w dawce 1 tabletka na 20 minut przed snem, nie dłużej niż 7 dni. Preparaty złożone z paracetamolem i difenhydraminą (25 mg) stosuje się w leczeniu objawowym przeziębienia i grypy, z dawkowaniem dostosowanym do wieku: dorośli i młodzież ≥16 lat – 1-2 tabletki (maks. 50 mg difenhydraminy i 1000 mg paracetamolu) na dobę, dzieci 12-15 lat – 1 tabletka (25 mg difenhydraminy i 500 mg paracetamolu) na dobę, czas leczenia 5-7 dni. W preparacie Vicks AntiGrip Dzień i Noc stosuje się tabletki dzienne (paracetamol i pseudoefedryna) oraz nocne (paracetamol 500 mg i difenhydramina 25 mg), z maksymalnie 4 tabletkami na dobę i czasem leczenia do 4 dni.
U pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby i nerek zaleca się ostrożność, zwłaszcza przy stosowaniu preparatów zawierających paracetamol i difenhydraminę. W przypadku niewydolności nerek dawkę paracetamolu należy modyfikować w zależności od współczynnika filtracji kłębuszkowej (GFR): przy GFR 10-50 ml/min – 500 mg co 6 godzin, przy GFR <10 ml/min – 500 mg co 8 godzin, z maksymalną dobowa dawką paracetamolu 2000 mg w szczególnych sytuacjach klinicznych (np. masa ciała <50 kg, zaburzenia wątroby, przewlekły alkoholizm). Preparaty z difenhydraminą mają określone przeciwwskazania wiekowe: krople do oczu nie dla dzieci <6 lat, krople do nosa nie dla dzieci <12 lat, tabletki 50 mg nie dla osób <18 lat, a preparaty złożone dopuszczone są od 12 lub 15 lat w zależności od produktu. Należy zwrócić uwagę na ryzyko działań niepożądanych u osób starszych, w tym dezorientacji i paradoksalnego pobudzenia, oraz unikać stosowania leków przeciwhistaminowych o działaniu uspokajającym u pacjentów z dezorientacją.
Dawkowanie i sposób podawania difenhydraminy
Difenhydramina to substancja aktywna o działaniu przeciwhistaminowym stosowana w różnych postaciach farmaceutycznych w zależności od wskazań. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od postaci leku, wskazania oraz wieku pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania difenhydraminy w poszczególnych produktach leczniczych, które należy przekazać pacjentowi podczas wywiadu medycznego.1
Dawkowanie preparatów do stosowania miejscowego
Preparaty żelowe do stosowania na skórę zawierające difenhydraminę, takie jak Allefin (20 mg + 10 mg)/g w postaci żelu, należy aplikować bezpośrednio na zmienioną chorobowo skórę. Zaleca się naniesienie niewielkiej ilości żelu na zmienione miejsce i delikatne rozprowadzenie 2-3 razy na dobę, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.2
Krople do oczu zawierające difenhydraminę, jak Betadrin (1 mg + 0,33 mg)/ml, przeznaczone są do podawania do worka spojówkowego. U dorosłych i dzieci powyżej 6 lat zaleca się stosowanie 1-2 kropli do worka spojówkowego w razie potrzeby co 6-8 godzin. Ważne jest, aby nie stosować tego produktu dłużej niż przez 3 do 5 dni. Należy zwrócić szczególną uwagę, aby nie dotykać końcówki kroplomierza, co może prowadzić do zanieczyszczenia zawartości butelki.3
Krople do nosa zawierające difenhydraminę, takie jak Betadrin WZF (1 mg + 0,33 mg)/ml, stosuje się donosowo. U dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat zaleca się aplikację 1-3 kropli do każdego otworu nosowego, nie częściej niż co 4-6 godzin. Podobnie jak w przypadku kropli do oczu, nie należy stosować tego produktu dłużej niż przez 3 do 5 dni.4
Dawkowanie preparatów doustnych
Preparaty zawierające wyłącznie difenhydraminę
Preparaty zawierające wyłącznie difenhydraminę w dawce 50 mg (Luminastil, Nodisen, Senolek) są najczęściej stosowane w zaburzeniach snu i przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych. Zalecane dawkowanie to 1 tabletka lub kapsułka przyjmowana na 20 minut przed snem. Należy przestrzegać następujących zasad:5 6 7
- Nie przekraczać maksymalnej dobowej dawki: 1 tabletka/kapsułka na dobę
- Nie przyjmować dodatkowej dawki po przebudzeniu w nocy
- Okres leczenia powinien być jak najkrótszy (nie dłużej niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem)
8 9 10
U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) preparat należy stosować ostrożnie ze względu na większe ryzyko występowania działań niepożądanych.11 12 13
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza w przypadkach umiarkowanych do ciężkich zaburzeń funkcji tych narządów.14 15 16
Przeciwwskazania wiekowe: Preparatów zawierających wyłącznie difenhydraminę w dawce 50 mg nie należy podawać dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat.17 18 19
Preparaty skojarzone z paracetamolem
Produkty zawierające difenhydraminę (25 mg) w skojarzeniu z paracetamolem (500 mg), takie jak Apap Noc, Paracetamol + Difenhydramina Hasco Noc czy Vicks AntiGrip Noc, stosowane są w leczeniu objawowym przeziębienia i grypy z towarzyszącymi zaburzeniami snu.20 21
Dawkowanie różni się w zależności od wieku pacjenta:
- Dorośli i młodzież w wieku od 16 lat: 1 lub 2 tabletki na 30 minut przed snem (maksymalnie 2 tabletki w ciągu doby, co odpowiada 1000 mg paracetamolu i 50 mg difenhydraminy)
- Dzieci i młodzież w wieku 12-15 lat: 1 tabletka powlekana na dobę (500 mg paracetamolu i 25 mg difenhydraminy)
22
Czas leczenia powinien być ograniczony i nie przekraczać odpowiednio 5-7 dni bez konsultacji z lekarzem.23 24
W przypadku złożonych preparatów przeciwgrypowych, takich jak Vicks AntiGrip Dzień i Noc, dawkowanie jest bardziej złożone, ponieważ lek zawiera dwa rodzaje tabletek:
- Tabletki na dzień (żółte): zawierają paracetamol i pseudoefedrynę (bez difenhydraminy)
- Tabletki na noc (niebieskie): zawierają paracetamol (500 mg) i difenhydraminę (25 mg)
25
U dorosłych i młodzieży w wieku 15 lat i powyżej zaleca się łącznie cztery tabletki na dobę:
- W ciągu dnia: jedna żółta tabletka co 4-6 godzin (maksymalnie 3 tabletki dziennie)
- W ciągu nocy: jedna niebieska tabletka przed pójściem spać
26
Należy zwrócić szczególną uwagę, aby każdą tabletkę przyjmować wyłącznie w czasie dnia wskazanym na blistrze. Nie należy przyjmować niebieskich tabletek (zawierających difenhydraminę) w ciągu dnia. Leczenie nie powinno być prowadzone dłużej niż 4 dni bez konsultacji z lekarzem.27
Szczególne grupy pacjentów:
U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność, produktu nie powinny przyjmować osoby starsze z dezorientacją, ponieważ leki przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym mogą powodować dezorientację i paradoksalne pobudzenie.28
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek konieczna jest konsultacja lekarska przed przyjęciem leków zawierających difenhydraminę w połączeniu z paracetamolem.29
Tabela dawkowania difenhydraminy
| Produkt leczniczy | Postać | Dawka difenhydraminy | Grupa wiekowa | Dawkowanie | Maksymalna dawka dobowa | Maksymalny czas stosowania |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Allefin | Żel | 20 mg/g | Dorośli | Niewielka ilość żelu 2-3 razy na dobę | Nie określono | Nie określono |
| Betadrin | Krople do oczu | 1 mg/ml | Dorośli i dzieci >6 lat | 1-2 krople co 6-8 godzin | Nie określono | 3-5 dni |
| Betadrin WZF | Krople do nosa | 1 mg/ml | Dorośli i młodzież >12 lat | 1-3 krople do każdego otworu nosowego co 4-6 godzin | Nie określono | 3-5 dni |
| Luminastil, Nodisen, Senolek | Tabletki/kapsułki | 50 mg | Dorośli (≥18 lat) | 1 tabletka/kapsułka na 20 min przed snem | 50 mg (1 tabletka) | 7 dni |
| Apap Noc, Paracetamol + Difenhydramina Hasco Noc | Tabletki powlekane | 25 mg | Dorośli i młodzież ≥16 lat | 1-2 tabletki na 30 min przed snem | 50 mg (2 tabletki) | 5-7 dni |
| Apap Noc, Paracetamol + Difenhydramina Hasco Noc | Tabletki powlekane | 25 mg | Dzieci 12-15 lat | 1 tabletka na dobę | 25 mg (1 tabletka) | 5-7 dni |
| Vicks AntiGrip Noc | Tabletki powlekane (niebieskie) | 25 mg | Dorośli i młodzież ≥15 lat | 1 tabletka przed snem | 25 mg (1 tabletka) | 4 dni |
Modyfikacje dawkowania dla szczególnych grup pacjentów
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – W przypadku preparatów zawierających difenhydraminę w połączeniu z paracetamolem, u pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się modyfikację dawkowania paracetamolu w zależności od współczynnika filtracji kłębuszkowej:<sup data-drug="Vicks Antigrip Dzień i Noc" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Zaleca się, aby podczas podawania paracetamolu pacjentom z niewydolnością nerek zmniejszyć dawkę i zwiększyć minimalny odstęp pomiędzy kolejnymi podaniami do co najmniej 6 godzin. Osoby dorosłe: Współczynnik filtracji kłębuszkowej Dawka 10-50 ml/min: 500 mg co 6 godzin 30
- GFR 10-50 ml/min: 500 mg paracetamolu co 6 godzin
- GFR < 10 ml/min: 500 mg paracetamolu co 8 godzin
<sup data-drug="Vicks Antigrip Dzień i Noc" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Osoby dorosłe: Współczynnik filtracji kłębuszkowej Dawka 10-50 ml/min: 500 mg co 6 godzin 31
Maksymalna dzienna dawka paracetamolu w preparatach złożonych nie powinna przekraczać 2000 mg w następujących sytuacjach:32
- Dorośli lub młodzież ważący mniej niż 50 kg
- Zaburzenia czynności wątroby
- Przewlekły alkoholizm
- Odwodnienie
- Przewlekłe niedożywienie
33
Przeciwwskazania wiekowe
Ograniczenia wiekowe dla stosowania difenhydraminy różnią się w zależności od postaci leku i jego zawartości:34 35 36 37
- Krople do oczu (Betadrin): Przeciwwskazane u dzieci poniżej 6 lat
- Krople do nosa (Betadrin WZF): Przeciwwskazane u dzieci i młodzieży poniżej 12 lat
- Preparaty zawierające wyłącznie difenhydraminę 50 mg (Luminastil, Nodisen, Senolek): Przeciwwskazane u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat
- Preparaty złożone z paracetamolem (Apap Noc, Paracetamol + Difenhydramina Hasco Noc): Dopuszczone u dzieci od 12 lat, z modyfikacją dawki dla wieku 12-15 lat
- Vicks AntiGrip Dzień i Noc: Dopuszczony u młodzieży od 15 lat
38 39 40
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania