Interakcje
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B

Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg), stosowany w szczepionkach takich jak Engerix B i Euvax B, jest produkowany metodą rekombinacji DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae. Szczepionki te mogą być podawane jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami (np. BCG, przeciwko Haemophilus influenzae typ b, WZW typu A, poliomyelitis, MMR, błonicy, tężcowi, krztuścowi) pod warunkiem aplikacji w różne miejsca ciała z użyciem oddzielnych igieł i strzykawek. Jednoczesne podanie Engerix B ze szczepionką przeciw HPV (Cervarix) nie wpływa istotnie na wskaźniki seroprotekcji, choć obserwuje się nieznaczne obniżenie średnich geometrycznych stężeń przeciwciał anty-HBs; poziom ochrony pozostaje wysoki (≥ 10 mIU/ml u 97,9% osób). Równoczesne podanie szczepionki i standardowej dawki immunoglobuliny przeciw WZW B (HBIg) w różne miejsca ciała nie obniża poziomu przeciwciał anty-HBs, co potwierdza brak negatywnego wpływu na odpowiedź immunologiczną.

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) jest składnikiem aktywnym szczepionek przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, uzyskiwanym z wykorzystaniem technologii rekombinacji DNA w hodowlach komórek drożdży (Saccharomyces cerevisiae). Jako składnik szczepionek, wchodzi w interakcje z innymi produktami leczniczymi i substancjami, które należy brać pod uwagę podczas planowania terapii.12

Jednoczesne podanie z innymi szczepionkami

Produkty lecznicze zawierające antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B, takie jak Engerix B i Euvax B, mogą być podawane jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami. Engerix B może być podawany równocześnie ze szczepionkami: BCG, przeciwko Haemophilus influenzae typ b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce, błonicy, tężcowi i krztuścowi.3

Podobnie szczepionka Euvax B może być podawana jednocześnie ze szczepionkami przeciw gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, śwince, odrze, różyczce oraz poliomyelitis.4

Należy jednak zwrócić uwagę, że w przypadku jednoczesnego podawania różnych szczepionek, należy podawać je w różne miejsca ciała, używając oddzielnych strzykawek i igieł.56

Interakcje z szczepionkami przeciwko HPV

Szczepionka Engerix B może być podawana jednocześnie ze szczepionką przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (Human Papillomavirus – HPV). Badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podanie szczepionki Engerix B ze szczepionką Cervarix (szczepionka przeciw HPV) nie wpływa istotnie klinicznie na wytwarzanie przeciwciał przeciw antygenom wirusa HPV.7

Istotna jest jednak obserwacja, że w przypadku jednoczesnego podania tych szczepionek, średnie geometryczne stężeń przeciwciał anty-HBs były mniejsze. Znaczenie kliniczne tej obserwacji nie jest znane, gdyż nie miało to wpływu na wskaźniki seroprotekcji, które pozostały na wysokim poziomie. Po jednoczesnym zastosowaniu dwóch szczepionek, stężenie anty-HBs ≥ 10 mIU/ml osiągnęło 97,9% osób, a w przypadku podania tylko szczepionki Engerix B – 100% osób.8

Interakcje z immunoglobulinami

Równoczesne podanie szczepionki zawierającej antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) i standardowej dawki immunoglobuliny przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBIg) w różne miejsca ciała nie powoduje uzyskania niższego poziomu przeciwciał anty-HBs. W przypadku Engerix B, równoczesne podanie szczepionki i standardowej dawki HBIg w różne miejsca ciała nie wpływa na uzyskanie odpowiednich poziomów przeciwciał anty-HBs.9

Podobnie szczepionkę Euvax B można podawać jednocześnie z immunoglobuliną przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B, ale konieczne jest podanie ich w różne miejsca ciała.10

Wymienność szczepionek zawierających HBsAg

Szczepionkę Engerix B można stosować w celu dokończenia cyklu szczepienia podstawowego, w którym użyto zarówno szczepionkę zawierającą antygen uzyskany z osocza, jak też inną szczepionkę otrzymaną na drodze inżynierii genetycznej. Ponadto Engerix B również może być dawką przypominającą u osób, u których szczepienie podstawowe wykonano szczepionką zawierającą antygen uzyskany z osocza, jak też u tych osób, które otrzymały inną szczepionkę uzyskaną drogą inżynierii genetycznej.11

Interakcje u pacjentów z upośledzonym układem immunologicznym

Należy mieć na uwadze, że u pacjentów otrzymujących leczenie immunosupresyjne lub pacjentów z niedoborem odporności może nie zostać uzyskana wystarczająca odpowiedź immunologiczna na szczepionkę zawierającą antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B. W takich przypadkach należy rozważyć modyfikację schematu szczepienia lub zastosowanie dodatkowych dawek.12

Interakcje z alkoholem

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem. Jednakże, opierając się na wiedzy farmakologicznej i immunologicznej, należy podkreślić, że alkohol może mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie układu immunologicznego, co potencjalnie może osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienie.

Z klinicznego punktu widzenia, zaleca się unikanie spożywania alkoholu w okresie okołoszczepiennym, szczególnie w dużych ilościach, ze względu na możliwy wpływ na skuteczność immunizacji. Ponadto, alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane po szczepieniu, takie jak osłabienie, senność czy ból głowy.

U pacjentów z chorobami wątroby, którzy szczególnie wymagają szczepienia przeciwko WZW typu B, równoczesne spożywanie alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę i wpływać niekorzystnie na jej funkcje, co może przełożyć się na zmniejszoną skuteczność szczepienia.

Tabela interakcji anygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B

Produkt leczniczy/substancja Rodzaj interakcji Opis interakcji Poziom istotności Zalecenia kliniczne
Szczepionki: BCG, przeciwko Haemophilus influenzae typ b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce, błonicy, tężcowi i krztuścowi Farmakokinetyczna/farmakodynamiczna Brak istotnych interakcji przy jednoczesnym podaniu Niski Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała, używając oddzielnych strzykawek i igieł
Szczepionki przeciw HPV (np. Cervarix) Farmakodynamiczna Możliwe nieznacznie niższe średnie geometryczne stężeń przeciwciał anty-HBs, ale bez istotnego wpływu na wskaźniki seroprotekcji Niski Można podawać jednocześnie; brak istotnego wpływu klinicznego
Immunoglobulina przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBIg) Farmakodynamiczna Brak negatywnego wpływu na poziom przeciwciał anty-HBs przy jednoczesnym podaniu Niski Należy podawać w różne miejsca ciała
Inne szczepionki przeciw WZW B (zarówno z antygenem uzyskanym z osocza, jak i rekombinowanym) Farmakodynamiczna Wymienność szczepionek – możliwość dokończenia cyklu szczepienia podstawowego lub podania dawki przypominającej Niski Można stosować zamiennie w cyklu szczepienia
Leki immunosupresyjne Farmakodynamiczna Możliwe obniżenie odpowiedzi immunologicznej na szczepionkę Wysoki Może być konieczna modyfikacja schematu szczepienia lub zastosowanie dodatkowych dawek
Alkohol Farmakodynamiczna Teoretycznie możliwe obniżenie odpowiedzi immunologicznej na szczepionkę oraz nasilenie działań niepożądanych Średni Zaleca się unikanie spożywania alkoholu w okresie okołoszczepiennym, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby

Tabela przedstawia najważniejsze interakcje anygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B z innymi produktami leczniczymi i substancjami, z uwzględnieniem poziomu istotności klinicznej oraz praktycznych zaleceń. Poziom istotności określa potencjalne ryzyko i znaczenie kliniczne danej interakcji, co pomaga w podejmowaniu decyzji terapeutycznych.1314

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl