Przeciwwskazania stosowania
Akarboza

Przeciwwskazania stosowania akarbozy – wprowadzenie

Akarboza jest inhibitorem α-glukozydazy stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2, dostępnym na polskim rynku pod nazwami handlowymi Acarbose Aurovitas, Adeksa oraz Glucobay w dawkach 50 mg i 100 mg. Znajomość przeciwwskazań do stosowania akarbozy jest kluczowym elementem bezpiecznej farmakoterapii u pacjentów z cukrzycą. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie sytuacji, w których stosowanie akarbozy jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Nadwrażliwość na akarbozę lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku. Reakcje alergiczne na substancję czynną lub substancje pomocnicze mogą prowadzić do poważnych powikłań, dlatego należy dokładnie zebrać wywiad alergologiczny przed rozpoczęciem terapii.^{2 3 4}

Schorzenia przewodu pokarmowego jako przeciwwskazania

Przewlekłe choroby jelit z zaburzeniami trawienia i wchłaniania

Akarboza jest przeciwwskazana u pacjentów cierpiących na przewlekłe choroby jelit związane z wyraźnymi zaburzeniami procesów trawienia i wchłaniania. Mechanizm działania akarbozy, polegający na hamowaniu rozkładu węglowodanów w świetle jelita, może nasilać już istniejące zaburzenia wchłaniania i pogarszać stan kliniczny pacjenta.^{5 6 7}

Nieswoiste zapalenia jelit i owrzodzenia

Nieswoiste zapalenie jelit, owrzodzenie okrężnicy oraz stany predysponujące do niedrożności jelit są bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania akarbozy. U pacjentów z tymi schorzeniami akarboza może nasilać objawy i prowadzić do pogorszenia stanu klinicznego.^{8 9 10}

Niedrożność jelit i stany predysponujące

Nie należy stosować akarbozy u pacjentów z częściową niedrożnością jelit lub z predyspozycją do niedrożności jelit. Akarboza, poprzez zwiększenie fermentacji w jelicie grubym, może nasilać objawy niedrożności i prowadzić do poważnych powikłań.^{11 12 13}

Stany chorobowe związane ze zwiększonym gromadzeniem gazów jelitowych

Akarboza jest przeciwwskazana w stanach, które mogą się pogorszyć w wyniku zwiększonego nagromadzenia gazów jelitowych. Do tych stanów należą:^{14 15 16}

• Zespół Roemhelda – zespół sercowo-żołądkowy, w którym wzdęcie żołądka prowadzi do ucisku na serce i objawów sercowych
• Duże przepukliny – ze względu na ryzyko uwięźnięcia i nasilenie objawów pod wpływem zwiększonego ciśnienia wewnątrzbrzusznego
• Zwężenie jelita – akarboza może nasilać objawy obstrukcji
• Owrzodzenie jelita – zwiększone wytwarzanie gazów może prowadzić do pogorszenia stanu pacjenta

^{17 18}

Niewydolność narządów jako przeciwwskazanie

Ciężka niewydolność nerek

Stosowanie akarbozy jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, definiowaną jako klirens kreatyniny poniżej 25 ml/min. Mimo że akarboza jest minimalnie wchłaniana z przewodu pokarmowego, wydalanie jej metabolitów zachodzi głównie przez nerki, co przy znacznym upośledzeniu ich funkcji może prowadzić do kumulacji metabolitów w organizmie.<sup data-drug="Acarbose Aurovitas" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny 19 <sup data-drug="Adeksa" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny 20 <sup data-drug="Glucobay 100" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny 21

Ciężka niewydolność wątroby

Akarboza nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, w tym z marskością wątroby. Zaburzona funkcja wątroby może wpływać na metabolizm leku i zwiększać ryzyko działań niepożądanych.^{22 23 24}

Ciąża i karmienie piersią

Stosowanie akarbozy jest przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w tych okresach, a potencjalne ryzyko dla płodu lub noworodka przewyższa korzyści z leczenia.^{25 26 27}

Zestawienie przeciwwskazań do stosowania akarbozy

Wnioski kliniczne

Przed zaleceniem terapii akarbozą należy przeprowadzić dokładny wywiad ukierunkowany na wykrycie potencjalnych przeciwwskazań. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na schorzenia przewodu pokarmowego, funkcję nerek i wątroby oraz nadwrażliwość na składniki preparatu. U kobiet w wieku rozrodczym należy upewnić się, że nie są w ciąży ani nie planują karmienia piersią.<sup data-drug="Glucobay 50" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. […] Przewlekłe choroby jelit związane z wyraźnymi zaburzeniami trawienia i wchłaniania. […] Stany chorobowe, które mogą ulec pogorszeniu w wyniku zwiększonego gromadzenia się gazów w jelitach (np. zespół Roemhelda, duże przepukliny, niedrożność jelit, owrzodzenie jelit). […] Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny 28

W przypadku pacjentów z łagodnymi dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego lub łagodną niewydolnością nerek lub wątroby, konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka oraz ścisłe monitorowanie stanu klinicznego. W przypadku wystąpienia objawów mogących sugerować nasilenie choroby podstawowej podczas leczenia akarbozą, należy rozważyć natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.<sup data-drug="Acarbose Aurovitas" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. […] Przewlekła choroba jelit związana z wyraźnym zaburzeniem trawienia i wchłaniania. […] Nieswoiste zapalenie jelit, owrzodzenie okrężnicy, częściowa niedrożność jelit lub predyspozycja do niedrożności jelit. […] Stany, które mogą się pogorszyć w wyniku zwiększonego nagromadzenia gazów jelitowych (np. zespół Roemhelda, duże przepukliny, zwężenie i owrzodzenie jelita). […] Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny 29 <sup data-drug="Adeksa" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. […] Przewlekłe choroby jelit związane z wyraźnymi zaburzeniami trawienia i wchłaniania. […] Stany chorobowe, które mogą ulec pogorszeniu w wyniku zwiększonego gromadzenia się gazów w jelitach (np. zespół Roemhelda, duże przepukliny, niedrożność jelit, owrzodzenie jelit). […] Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny 30