Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
17-maślan hydrokortyzonu

17-maślan hydrokortyzonu (Hydrocortisoni butyras) jest kortykosteroidem stosowanym miejscowo, którego bezpieczeństwo w okresie ciąży wymaga szczególnej ostrożności. Badania przedkliniczne na ciężarnych samicach zwierząt wykazały, że miejscowe aplikacje dużych dawek mogą prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych płodu, takich jak rozszczep podniebienia oraz zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego, skutkujące niższą masą urodzeniową. W produktach leczniczych zawierających 17-maślan hydrokortyzonu, np. Locoid i Locoid Lipocream w stężeniu 1 mg/g, nie odnotowano innych istotnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa, jednak zaleca się unikanie stosowania na dużych powierzchniach ciała u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania 17-maślanu hydrokortyzonu

17-maślan hydrokortyzonu (Hydrocortisoni butyras) jest substancją czynną należącą do grupy kortykosteroidów stosowanych miejscowo. Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji są ograniczone, jednak dostępne informacje dostarczają istotnych wskazówek dotyczących potencjalnych zagrożeń związanych z jej stosowaniem, szczególnie w kontekście wpływu na rozwój płodu.1

Wpływ na rozwój płodu w badaniach na zwierzętach

Badania przeprowadzone na ciężarnych samicach zwierząt wykazały, że miejscowe stosowanie dużych dawek kortykosteroidów, w tym 17-maślanu hydrokortyzonu, może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych u płodu. Główne obserwowane nieprawidłowości obejmują:2

  • Rozszczep podniebienia – zaburzenie embriologiczne polegające na nieprawidłowym rozwoju struktur podniebienia
  • Zahamowanie wzrostu wewnątrz macicy – prowadzące do niższej masy urodzeniowej i potencjalnych problemów rozwojowych

3

Dodatkowe dane przedkliniczne

W dostępnej literaturze medycznej i charakterystykach produktów leczniczych zawierających 17-maślan hydrokortyzonu (takich jak Locoid i Locoid Lipocream w stężeniu 1 mg/g) nie odnotowano innych istotnych klinicznie danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji.4 5

Dane z badań toksykologicznych

W kontekście szerszych badań dermatologicznych, 17-maślan hydrokortyzonu (w stężeniu 20 mikrogramów/cm² lub 16 mikrogramów/płatek) jest również stosowany jako składnik plastrów do testów prowokacyjnych (TRUE Test 36). Dane z badań przedklinicznych przeprowadzonych dla tego produktu nie wskazują na szczególne ryzyko działania toksycznego związanego z zawartymi w nim alergenami, w tym z 17-maślanem hydrokortyzonu.6

Potencjalne działanie rakotwórcze

Warto zaznaczyć, że w badaniach na zwierzętach wykazano, iż niektóre alergeny testowane w kontekście diagnostyki dermatologicznej mogą wykazywać działanie rakotwórcze. Jednak biorąc pod uwagę wielkość stosowanych dawek, czas ekspozycji i inne przypadki ekspozycji na te same alergeny, uważa się, że obserwacje te nie stanowią dodatkowego istotnego ryzyka w praktyce klinicznej w odniesieniu do 17-maślanu hydrokortyzonu.7

Implikacje kliniczne wyników przedklinicznych

Dane przedkliniczne wskazują, że 17-maślan hydrokortyzonu powinien być stosowany ze szczególną ostrożnością u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży i na dużych powierzchniach ciała, ze względu na potencjalny wpływ na rozwój płodu. Choć dane te pochodzą z badań na zwierzętach, gdzie stosowano duże dawki kortykosteroidów, stanowią one istotną wskazówkę do zachowania ostrożności w praktyce klinicznej.8 9

Dawki stosowane w badaniach diagnostycznych

W kontekście diagnostycznym, 17-maślan hydrokortyzonu jest stosowany w plastrach do testów prowokacyjnych w dawce 20 mikrogramów/cm² (co odpowiada 16 mikrogramom/płatek). W tej dawce, zgodnie z danymi przedklinicznymi, substancja nie stanowi istotnego ryzyka toksycznego.10 11

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl