Właściwości farmakokinetyczne leku Xylodont 2% z adrenaliną

Produkt leczniczy Xylodont 2% z adrenaliną zawiera jako substancje czynne lidokainy chlorowodorek oraz adrenalinę w postaci winianu. Dostępny jest w trzech różnych stężeniach adrenaliny (1:100 000, 1:80 000 i 1:50 000), przy zachowaniu stałego stężenia lidokainy wynoszącego 2% (20 mg/ml). Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tego preparatu ze szczególnym uwzględnieniem metabolizmu, dystrybucji i eliminacji substancji czynnej.¹

Metabolizm lidokainy

Lidokaina podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu. Proces ten charakteryzuje się szybkim przebiegiem, co ma istotne znaczenie dla profilu bezpieczeństwa leku, szczególnie przy zabiegach stomatologicznych. W wątrobie lidokaina jest przekształcana do dwóch głównych metabolitów: monoetyloglicynoksylidydu oraz glicynoksylidydu. Procesy te są realizowane głównie przez enzymy mikrosomalnego układu cytochromu P450, co należy uwzględnić przy jednoczesnym stosowaniu innych leków metabolizowanych tą drogą.²

Eliminacja leku i jego metabolitów

Po metabolizacji wątrobowej, zarówno powstałe metabolity, jak i frakcja lidokainy w postaci niezmienionej są wydalane z organizmu głównie drogą nerkową. Wydalanie zachodzi z moczem, co stanowi istotną informację kliniczną przy planowaniu znieczulenia u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Skuteczne usuwanie leku i jego metabolitów z organizmu zapobiega kumulacji substancji czynnej i potencjalnym działaniom niepożądanym związanym z przedłużonym działaniem leku.³

Wiązanie z białkami osocza

Ważnym aspektem farmakokinetyki lidokainy jest jej zdolność do wiązania się z białkami surowicy krwi. Stopień tego wiązania wynosi od 60% do 80% i jest zależny od stężenia lidokainy we krwi. Parametr ten został określony dla zakresu stężeń od 1 do 4 μg/ml. Wysoki stopień wiązania z białkami osocza wpływa na objętość dystrybucji leku oraz frakcję wolną, farmakologicznie aktywną substancji czynnej. Ma to szczególne znaczenie kliniczne u pacjentów z hipoalbuminemią lub w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków silnie wiążących się z białkami, gdzie może dojść do kompetycji o miejsca wiązania.⁴

Okres półtrwania

Po podaniu dożylnym lidokainy w postaci bolusa, jej okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 1,5-2 godzin. Jest to istotny parametr określający czas, po którym stężenie leku we krwi zmniejsza się o połowę. Parametr ten ma znaczenie przy planowaniu częstości podawania kolejnych dawek leku oraz przewidywaniu czasu, po którym lek zostanie w znacznym stopniu wyeliminowany z organizmu. Należy zauważyć, że w przypadku preparatu Xylodont 2% z adrenaliną droga podania jest inna niż dożylna (roztwór do wstrzykiwań do użytku stomatologicznego), co może modyfikować rzeczywistą farmakokinetykę leku.⁵

Wpływ adrenaliny na farmakokinetykę

Xylodont 2% zawiera adrenalinę w różnych stężeniach (1:100 000, 1:80 000 lub 1:50 000), co odpowiada 0,01 mg/ml, 0,0125 mg/ml lub 0,02 mg/ml. Dodatek adrenaliny, będącej substancją o działaniu obkurczającym naczynia, ma istotny wpływ na farmakokinetykę lidokainy. Obkurczenie naczyń w miejscu podania powoduje:

• Spowolnienie wchłaniania lidokainy do krwiobiegu, co zmniejsza ryzyko osiągnięcia toksycznych stężeń ogólnoustrojowych
• Przedłużenie czasu działania znieczulającego poprzez utrzymywanie wyższego stężenia leku w miejscu podania
• Zmniejszenie krwawienia w miejscu zabiegu, co poprawia warunki operacyjne

Skład jakościowy i ilościowy preparatu Xylodont 2% z adrenaliną wskazuje, że 1 wkład (1,8 ml roztworu) zawiera 36 mg lidokainy chlorowodorku oraz odpowiednio 0,018 mg, 0,0225 mg lub 0,036 mg adrenaliny, w zależności od wariantu produktu.⁶

Porównanie właściwości farmakokinetycznych w zależności od stężenia adrenaliny

* Relatywna skala porównawcza, gdzie większa liczba + oznacza silniejszy efekt

Należy zaznaczyć, że niezależnie od stężenia adrenaliny, podstawowe parametry farmakokinetyczne lidokainy, takie jak metabolizm wątrobowy, wydalanie przez nerki czy wiązanie z białkami osocza, pozostają niezmienione. Zmianie ulega przede wszystkim szybkość wchłaniania lidokainy z miejsca podania, co przekłada się na czas trwania znieczulenia oraz profil bezpieczeństwa leku.⁷