Właściwości farmakodynamiczne
Vincetan 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Vincetan

Winpocetyna, substancja czynna leku Vincetan (5 mg), należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psychostymulujących i nootropowych (kod ATC: N06BX18). Charakteryzuje się złożonym mechanizmem działania, który korzystnie wpływa na metabolizm mózgowy, przepływ krwi w mózgu oraz właściwości reologiczne krwi.¹

Działanie neuroprotekcyjne

Winpocetyna wykazuje działanie osłonowe na tkankę nerwową poprzez łagodzenie szkodliwego wpływu reakcji cytotoksycznych wywołanych przez aminokwasy. W zależności od stężenia blokuje kanały sodowe (Na+) i wapniowe (Ca+) oraz hamuje działanie receptorów NMDA i AMPA. Blokowanie kanału sodowego może być powiązane z działaniem neuroprotekcyjnym i przeciwdrgawkowym substancji. Dodatkowo winpocetyna nasila neuroprotekcyjne działanie adenozyny.²

Wpływ na metabolizm mózgowy

Winpocetyna wykazuje znaczący wpływ na metabolizm mózgowy poprzez szereg mechanizmów. Przede wszystkim zwiększa zużycie glukozy i tlenu przez tkankę mózgową, co prowadzi do zwiększenia tolerancji komórek mózgu na hipoksję (niedotlenienie). Ułatwia transport glukozy (która stanowi wyłączne źródło energii dla mózgu) przez barierę krew-mózg. Dodatkowo modyfikuje metabolizm glukozy, przekierowując go na bardziej efektywny tlenowy szlak przemian energetycznych.³

Na poziomie molekularnym winpocetyna wybiórczo hamuje działanie izoenzymu fosfodiesterazy cGMP-PDE zależnego od kompleksu Ca²⁺-kalmodulina. W wyniku tego działania zwiększa się stężenie cAMP i cGMP w mózgu, co prowadzi do zwiotczenia mięśni gładkich naczyń krwionośnych.⁴

Substancja zwiększa stężenie ATP (adenozytrifosforan) oraz stosunek ATP/AMP (adenozytrifosforan do adenozyno-5′-monofosforanu) w mózgu. Inicjuje intensywny metabolizm tlenowy glukozy w mózgu, zwiększa metabolizm neuroprzekaźników – noradrenaliny i serotoniny, pobudza układ noradrenergiczny oraz wykazuje działanie przeciwutleniające. Te mechanizmy w sumie przyczyniają się do ochronnego wpływu winpocetyny na tkankę mózgową.⁵

Wpływ na mikrokrążenie mózgowe

Winpocetyna wpływa korzystnie na mikrokrążenie mózgowe poprzez hamowanie agregacji płytek krwi oraz zmniejszanie patologicznie zwiększonej lepkości krwi. Zwiększa zdolność erytrocytów do odkształcania się, co ułatwia przepływ krwi przez małe naczynia krwionośne. Hamuje również wychwyt adenozyny przez erytrocyty, co jest istotne, ponieważ adenozyna jest jednym z najważniejszych regulatorów miejscowego przepływu krwi. Dzięki temu mechanizmowi zwiększa się ochronne działanie adenozyny na układ nerwowy.⁶

Dodatkowo winpocetyna ułatwia transport tlenu do tkanki mózgowej poprzez zmniejszenie powinowactwa tlenu do erytrocytów, co zwiększa dostępność tlenu dla komórek mózgowych.⁷

Wpływ na przepływ krwi przez naczynia mózgowe

Winpocetyna selektywnie zwiększa przepływ krwi przez naczynia mózgowe poprzez kilka mechanizmów. Zwiększa frakcję mózgową pojemności minutowej serca oraz zmniejsza opór naczyń mózgowych, nie wywołując przy tym zmian w parametrach krążenia układowego, takich jak ciśnienie krwi, pojemność minutowa serca, tętno czy całkowity opór obwodowy.⁸

Szczególnie istotną cechą winpocetyny jest fakt, że nie wywołuje ona tak zwanego efektu podkradania, czyli zjawiska polegającego na zmniejszeniu ukrwienia jednych obszarów mózgu kosztem innych. Przeciwnie, substancja ta selektywnie zwiększa perfuzję obszarów o zaburzonym ukrwieniu, nie powodując zmian w regionach o prawidłowym przepływie krwi. Ta właściwość stanowi istotną przewagę winpocetyny nad niektórymi innymi lekami wpływającymi na krążenie mózgowe.⁹