Właściwości farmakokinetyczne leku VALIMAR

Poniższy artykuł przedstawia szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych metforminy chlorowodorku zawartej w produkcie leczniczym VALIMAR 750 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Analiza obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej z organizmu, wraz z uwzględnieniem szczególnych grup pacjentów.¹

Wchłanianie

Po jednorazowym doustnym podaniu dawki 1500 mg produktu VALIMAR 750 mg, średnie maksymalne stężenie (Cmax) metforminy w osoczu osiąga wartość 1193 ng/ml i występuje średnio po około 5 godzinach od momentu przyjęcia leku. Należy zauważyć, że okres do osiągnięcia stężenia maksymalnego może wahać się w zakresie od 4 do 12 godzin, co świadczy o przedłużonym uwalnianiu substancji czynnej.²

Badania biorównoważności wykazały, że VALIMAR 750 mg w dawce 1500 mg jest biorównoważny z dawką 1500 mg produktu VALIMAR w dawce 500 mg pod względem parametrów farmakokinetycznych Cmax i AUC (powierzchnia pod krzywą), zarówno u zdrowych ochotników na czczo, jak i po posiłku.³

Istotną właściwością metforminy w postaci o przedłużonym uwalnianiu jest brak proporcjonalnego zwiększenia parametrów Cmax i AUC w stosunku do podawanej dawki w stanie stacjonarnym, podobnie jak ma to miejsce w przypadku produktu o natychmiastowym uwalnianiu. Wartość AUC po jednorazowym podaniu doustnym 2000 mg metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest zbliżona do wartości obserwowanej po podaniu dawki 1000 mg metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu przyjmowanych dwa razy na dobę.⁴

Zmienność wewnątrzosobnicza parametrów farmakokinetycznych (Cmax i AUC) metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do zmienności wewnątrzosobniczej obserwowanej przy stosowaniu metforminy chlorowodorku w tabletkach o natychmiastowym uwalnianiu.⁵

Warto podkreślić, że przyjmowanie tabletek o przedłużonym uwalnianiu na czczo powoduje zmniejszenie wartości AUC o 30%, nie wpływając jednocześnie na wartości Cmax i Tmax (czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego). W przeciwieństwie do tego, spożywanie posiłku równocześnie z przyjęciem produktu o przedłużonym uwalnianiu nie wpływa na wchłanianie metforminy.⁶

Kolejną istotną właściwością farmakokinetyczną jest brak kumulacji produktu po wielokrotnym podawaniu metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, nawet przy stosowaniu dawek sięgających 2000 mg.⁷

Dystrybucja

Metformina charakteryzuje się niewielkim stopniem wiązania z białkami osocza. Substancja czynna przenika do erytrocytów, które stanowią prawdopodobnie drugi kompartment dystrybucji leku. Maksymalne stężenie metforminy we krwi jest niższe niż w osoczu i występuje w przybliżeniu w tym samym czasie. Średnia objętość dystrybucji (Vd) metforminy mieści się w szerokim zakresie od 63 do 276 litrów.⁸

Metabolizm

Metformina nie podlega procesom metabolicznym w organizmie człowieka. Jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej. Dotychczasowe badania nie pozwoliły na zidentyfikowanie żadnych metabolitów metforminy u ludzi.⁹

Eliminacja

Klirens nerkowy metforminy przekracza wartość 400 ml/min, co wskazuje na złożony mechanizm eliminacji obejmujący zarówno przesączanie kłębuszkowe, jak i wydzielanie kanalikowe. Po podaniu doustnym rzeczywisty okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji (t1/2) wynosi około 6,5 godziny.¹⁰

W przypadku zaburzenia czynności nerek obserwuje się zmniejszenie klirensu nerkowego proporcjonalnie do klirensu kreatyniny. To z kolei prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania leku i w konsekwencji do zwiększenia stężenia metforminy w osoczu.¹¹

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Dane dotyczące farmakokinetyki metforminy u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są ograniczone i nie pozwalają na wiarygodne oszacowanie ogólnoustrojowej ekspozycji na metforminę w tej grupie w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. Z tego względu, u pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się rozważenie dostosowania dawki w oparciu o skuteczność kliniczną i/lub tolerancję leku.¹²