Właściwości farmakodynamiczne
Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Szczepionka Tetana, zawierająca ≥ 40 j.m. toksoidu tężcowego adsorbowanego na ≤ 0,7 mg Al³⁺ wodorotlenku glinu, jest stosowana w profilaktyce tężca u osób w różnym wieku. Toksoid tężcowy, inaktywowany formaldehydem, zachowuje właściwości antygenowe, co umożliwia indukcję swoistej odpowiedzi immunologicznej i powstanie pamięci immunologicznej. Pełny schemat szczepienia podstawowego, obejmujący co najmniej trzy dawki (w tym dawkę uzupełniającą), jest niezbędny do uzyskania skutecznej ochrony – pojedyncza dawka nie zapewnia odporności. Po 2-4 tygodniach od drugiej dawki lub trzeciej dawki DTP około 90% zaszczepionych osiąga uodpornienie, które jest jednak krótkotrwałe, natomiast dawka uzupełniająca zapewnia odporność trwającą 5-10 lat.

Właściwości farmakodynamiczne szczepionki Tetana

Szczepionka Tetana należy do grupy farmakoterapeutycznej toksoidów tężcowych (kod ATC: J07AM01) i jest stosowana w zapobieganiu tężcowi u osób w różnym wieku. Głównym składnikiem aktywnym szczepionki jest oczyszczony toksoid tężcowy, który został poddany procesowi inaktywacji przy użyciu formaldehydu, dzięki czemu zachowuje właściwości antygenowe, jednocześnie tracąc patogenność.1

Mechanizm działania

Toksoid tężcowy, mimo inaktywacji, zachowuje antygenowe właściwości naturalnej toksyny, dzięki czemu wywołuje odpowiedź ze strony układu immunologicznego. Działanie szczepionki polega na stymulacji organizmu do wytworzenia swoistych przeciwciał przeciwtężcowych oraz uruchomieniu mechanizmów odpowiedzialnych za powstanie pamięci immunologicznej. Proces ten jest wzmacniany przez adiuwancyjne działanie wodorotlenku glinu, na którym adsorbowany jest toksoid, co zwiększa efektywność szczepionki.2

Charakterystyka immunizacji

Proces nabywania odporności po podaniu szczepionki Tetana ma charakter stopniowy i wymaga schematu wielodawkowego. Należy zwrócić uwagę na następujące aspekty immunizacji:3

  • Pojedyncza dawka szczepionki nie zapewnia ochrony przed zachorowaniem na tężec
  • Po 2-4 tygodniach od podania drugiej dawki szczepionki lub szczepionek zawierających antygeny tężcowe (DT, Td) oraz po trzeciej dawce DTP w ramach szczepienia pierwotnego, około 90% zaszczepionych osób osiąga uodpornienie, które ma jednak charakter krótkotrwały
  • Dawka uzupełniająca (kończąca szczepienie podstawowe) zapewnia odporność trwającą od 5 do 10 lat
  • Kolejne dawki przypominające prowadzą do powstania długotrwałej ochrony przed zachorowaniem na tężec4

Skład i postać farmaceutyczna

Szczepionka Tetana dostępna jest w postaci zawiesiny do wstrzykiwań. Prezentuje się jako biała lub prawie biała, jednorodna zawiesina. Jedna dawka szczepionki (0,5 ml) zawiera toksoid tężcowy w ilości nie mniejszej niż 40 j.m., który jest adsorbowany na wodorotlenku glinu, uwodnionym, w ilości nie większej niż 0,7 mg Al³⁺.5

Zgodność z normami jakościowymi

Szczepionka Tetana spełnia rygorystyczne wymagania jakościowe określone w Farmakopei Europejskiej oraz standardy Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), co potwierdza jej bezpieczeństwo i skuteczność.6

Podsumowanie cech farmakodynamicznych

Szczepionka Tetana, zawierająca adsorbowany toksoid tężcowy, wywołuje specyficzną odpowiedź immunologiczną przeciwko toksynom wytwarzanym przez Clostridium tetani. Mechanizm działania opiera się na stymulacji układu odpornościowego do wytworzenia przeciwciał przeciwtężcowych, które są zdolne do neutralizacji toksyny tężcowej. Proces uodpornienia wymaga pełnego schematu szczepienia podstawowego i dawek przypominających w określonych odstępach czasu, co zapewnia długotrwałą ochronę przed zachorowaniem na tężec.7

Parametr Charakterystyka
Substancja czynna Toksoid tężcowy (≥ 40 j.m./0,5 ml)
Adiuwant Wodorotlenek glinu, uwodniony (≤ 0,7 mg Al³⁺)
Postać farmaceutyczna Zawiesina do wstrzykiwań (biała lub prawie biała)
Grupa farmakoterapeutyczna Toksoid tężcowy (kod ATC: J07AM01)
Czas do uzyskania odporności 2-4 tygodnie po drugiej dawce
Odsetek osób uodpornionych 90% po szczepieniu pierwotnym
Czas trwania odporności 5-10 lat po dawce uzupełniającej
Zgodność z normami Farmakopea Europejska i standardy WHO
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl