Przeciwwskazania stosowania leku Tetana

Szczepionka przeciw tężcowi Tetana (zawiesina do wstrzykiwań) zawiera nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml, adsorbowanego na wodorotlenku glinu. Przeciwwskazania do jej stosowania należy rozważyć w kontekście ryzyka zakażenia tężcem, zwłaszcza w przypadkach zranień.¹

Bezwzględne przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną (toksoid tężcowy) lub którąkolwiek substancję pomocniczą szczepionki stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jej podania.² Reakcje alergiczne na wcześniejsze dawki szczepionki również kwalifikują się do tej kategorii.

Poważnymi przeciwwskazaniami są również trombocytopenia lub zaburzenia neurologiczne, które wystąpiły po poprzedniej dawce szczepionki Tetana.³ W takich przypadkach ryzyko wystąpienia podobnych powikłań po kolejnej dawce znacząco wzrasta.

Czasowe przeciwwskazania

Istnieją stany kliniczne, które stanowią przeciwwskazania czasowe do podania szczepionki Tetana:

• Ostre stany chorobowe przebiegające z gorączką – szczepienie należy odroczyć do czasu ustąpienia objawów ostrej infekcji. Warto jednak zaznaczyć, że łagodne infekcje bez gorączki nie są przeciwwskazaniem do szczepienia.⁴
• Choroby przewlekłe w okresie zaostrzenia – w takich przypadkach szczepienie należy odłożyć do momentu ustąpienia zaostrzenia choroby podstawowej.⁵
• Podejrzenie infekcji (innej niż tężec) w okresie inkubacji – należy poczekać z podaniem szczepionki do momentu potwierdzenia lub wykluczenia infekcji.⁶

Postępowanie w przypadku zranień przy istniejących przeciwwskazaniach

W sytuacjach zranień u pacjentów z przeciwwskazaniami do szczepienia preparatem Tetana, lekarz powinien każdorazowo dokonać indywidualnej oceny korzyści i ryzyka związanego z podaniem szczepionki.⁷ Należy pamiętać, że w przypadku zranień z istniejącymi przeciwwskazaniami do szczepienia, rekomendowane jest niezwłoczne podanie immunoglobuliny przeciwtężcowej jako alternatywnej metody zapobiegania rozwojowi tężca.⁸

Ocena ryzyka i korzyści

Ze względu na potencjalnie śmiertelny charakter zakażenia tężcem, przeciwwskazania do stosowania szczepionki Tetana należy interpretować restrykcyjnie, szczególnie w sytuacjach ekspozycji na zakażenie.⁹ W przypadku zranień potencjalnie zanieczyszczonych materiałem zawierającym przetrwalniki Clostridium tetani, korzyści z podania szczepionki mogą przewyższać ryzyko związane z jej podaniem, nawet przy istniejących względnych przeciwwskazaniach.

W każdym przypadku decyzja o podaniu lub wstrzymaniu szczepienia powinna być poprzedzona dokładną analizą stanu klinicznego pacjenta i charakteru ekspozycji na zakażenie tężcem.¹⁰