Właściwości farmakodynamiczne desloratadyny

Desloratadyna, zawarta w preparacie Teslor 5 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych działających jako antagoniści receptora H₁ (kod ATC: R06A X27). Jest to substancja o selektywnym działaniu wobec obwodowych receptorów histaminowych H₁, charakteryzująca się długotrwałym działaniem, jednocześnie pozbawiona efektu uspokajającego.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania desloratadyny polega na selektywnym blokowaniu obwodowych receptorów histaminowych H₁ po podaniu doustnym. Istotną cechą tej substancji jest brak przenikania do ośrodkowego układu nerwowego, co wyjaśnia brak efektu sedatywnego.²

Działanie przeciwalergiczne w badaniach in vitro

W badaniach laboratoryjnych in vitro desloratadyna wykazała istotne właściwości przeciwalergiczne, które obejmują:

• Hamowanie uwalniania cytokin prozapalnych takich jak IL-4, IL-6, IL-8 i IL-13 z ludzkich komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych
• Hamowanie ekspresji adhezyjnej cząsteczki selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka

Należy jednak zaznaczyć, że kliniczne znaczenie tych obserwacji wymaga dalszych badań potwierdzających.³

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Bezpieczeństwo kardiologiczne

Liczne badania kliniczne potwierdzają bezpieczeństwo kardiologiczne desloratadyny:

• W badaniu z użyciem zwielokrotnionej dawki do 20 mg na dobę przez 14 dni nie stwierdzono statystycznie lub klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia
• Przy zastosowaniu dawki 45 mg na dobę (9-krotnie wyższej od zalecanych 5 mg) przez 10 dni nie zaobserwowano wydłużenia odstępu QTc w zapisie EKG
• W badaniach interakcji przy jednoczesnym stosowaniu ketokonazolu i erytromycyny nie odnotowano klinicznie istotnych zmian stężenia desloratadyny w osoczu

⁴

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Desloratadyna charakteryzuje się minimalnym wpływem na ośrodkowy układ nerwowy, co potwierdzają następujące obserwacje kliniczne:

• Substancja nie przenika łatwo do ośrodkowego układu nerwowego
• Przy standardowej dawce 5 mg na dobę częstość występowania senności była porównywalna do placebo
• Dawka 7,5 mg raz na dobę nie wykazała wpływu na sprawność psychoruchową pacjentów
• Badania z zastosowaniem pojedynczej dawki 5 mg nie wpłynęły na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na subiektywnie odczuwaną senność

⁵

Interakcje z alkoholem

W przeprowadzonych farmakologicznych badaniach klinicznych jednoczesne stosowanie desloratadyny z alkoholem:

• Nie nasilało zaburzeń sprawności psychoruchowej wywoływanych przez alkohol
• Nie zwiększało senności
• Nie powodowało istotnych różnic w wynikach testów sprawności psychoruchowej w porównaniu do grupy otrzymującej placebo

⁶

Skuteczność w schorzeniach alergicznych

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa

Desloratadyna wykazuje wysoką skuteczność w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym:

• Kichania
• Świądu i wydzieliny z nosa
• Świądu, łzawienia i zaczerwienienia oczu
• Świądu podniebienia

Działanie przeciwalergiczne utrzymuje się przez pełne 24 godziny od podania.⁷

W klasyfikacji alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa wyróżnia się następujące formy:

• Ze względu na sezonowość: sezonowe i całoroczne
• Ze względu na czas trwania objawów:
  • Okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub przez okres krótszy niż 4 tygodnie
  • Przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują przez 4 lub więcej dni w tygodniu i przez okres dłuższy niż 4 tygodnie

⁸

Badania kliniczne potwierdziły, że desloratadyna skutecznie łagodzi objawy sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, co wykazano przy pomocy specjalistycznego kwestionariusza oceniającego jakość życia w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę zaobserwowano w zakresie realnych problemów dnia codziennego oraz aktywności ograniczanej przez objawy alergii.⁹

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna

W badaniach klinicznych oceniono skuteczność desloratadyny w leczeniu przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, którą uznano za modelowy przykład chorób o charakterze pokrzywkowym ze względu na:

• Podobną patofizjologię leżącą u podłoża tych stanów, niezależnie od etiologii
• Możliwość łatwiejszej kwalifikacji prospektywnej pacjentów z przewlekłymi objawami

Ponieważ uwalnianie histaminy jest kluczowym czynnikiem patogenetycznym we wszystkich rodzajach pokrzywek, desloratadyna powinna wykazywać skuteczność również w innych typach pokrzywek, zgodnie z zaleceniami klinicznymi.¹⁰

Przeprowadzono dwa kontrolowane placebo, sześciotygodniowe badania kliniczne z udziałem pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, które wykazały, że desloratadyna:

• Skutecznie łagodziła świąd
• Zmniejszała rozmiar zmian pokrzywkowych
• Redukowała liczbę zmian pokrzywkowych

Efekt terapeutyczny występował szybko – przed podaniem drugiej dawki leku, a działanie utrzymywało się przez pełny 24-godzinny odstęp między kolejnymi dawkami. Warto zaznaczyć, że zgodnie z praktyką w badaniach leków przeciwhistaminowych u pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, wykluczono niewielką grupę pacjentów nieodpowiadających na leczenie przeciwhistaminowe.¹¹

Skuteczność terapeutyczna desloratadyny w leczeniu pokrzywki została potwierdzona następującymi danymi:

• Złagodzenie świądu o ponad 50% zaobserwowano u 55% pacjentów leczonych desloratadyną, w porównaniu do zaledwie 19% pacjentów otrzymujących placebo
• Leczenie desloratadyną znacząco zmniejszało wpływ choroby na sen i codzienne funkcjonowanie pacjentów, co zostało ocenione przy użyciu czteropunktowej skali

¹²

Skuteczność u dzieci i młodzieży

W przeprowadzonych badaniach klinicznych z udziałem młodzieży w wieku od 12 do 17 lat nie wykazano jednoznacznie skuteczności produktu leczniczego Teslor w postaci tabletek.¹³ Oznacza to, że wyniki tych badań nie dostarczyły wystarczających dowodów na jednoznaczną skuteczność preparatu w tej grupie wiekowej, co należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.