Wpływ telmisartanu na płodność, ciążę i laktację

Leki z grupy antagonistów receptora angiotensyny II, do których należy telmisartan, wymagają szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w tych sytuacjach klinicznych.¹

Wpływ na ciążę

Stosowanie telmisartanu w ciąży podlega ścisłym ograniczeniom ze względu na potencjalne działanie niepożądane na płód i noworodka. Zalecenia różnią się w zależności od trymestru ciąży.²

Pierwszy trymestr ciąży

Stosowanie telmisartanu w pierwszym trymestrze ciąży nie jest zalecane. Mimo że dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka działania teratogennego antagonistów receptora angiotensyny II w pierwszym trymestrze nie są jednoznaczne, nie można wykluczyć nieznacznego zwiększenia ryzyka dla płodu. Sytuacja ta jest podobna do ryzyka obserwowanego podczas stosowania inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACE).³

Drugi i trzeci trymestr ciąży

Stosowanie telmisartanu w drugim i trzecim trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane. Udokumentowano, że narażenie płodu na działanie antagonistów receptora angiotensyny II w tym okresie może powodować szereg poważnych zaburzeń rozwojowych i funkcjonalnych:⁴

• Zaburzenia u płodu: pogorszenie czynności nerek, małowodzie (oligohydramnion), opóźnienie kostnienia czaszki
• Zaburzenia u noworodka: niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemia

Postępowanie u kobiet w ciąży

W przypadku kobiet planujących ciążę należy zastosować alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży. Jeśli pacjentka leczona telmisartanem zajdzie w ciążę, należy:⁵

1. Natychmiast przerwać leczenie telmisartanem
2. Wdrożyć alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym bezpieczeństwie stosowania w ciąży
3. Monitorować stan płodu i matki

W przypadku ekspozycji na telmisartan w II lub III trymestrze ciąży zaleca się:⁶

• Wykonanie badania ultrasonograficznego nerek i czaszki płodu
• Ścisłą obserwację noworodka po porodzie, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania ciśnienia tętniczego (ryzyko niedociśnienia)

Wpływ na laktację

Stosowanie telmisartanu w okresie karmienia piersią nie jest zalecane. Decyzja ta wynika z braku danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku podczas laktacji. Kobietom karmiącym piersią należy zaproponować alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w tym okresie.⁷

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku karmienia:⁸

• Noworodków
• Dzieci urodzonych przedwcześnie

W tych grupach pacjentów ryzyko potencjalnych działań niepożądanych leku może być szczególnie wysokie ze względu na niedojrzałość narządów i układów metabolizujących i wydalających leki.

Wpływ na płodność

Badania przedkliniczne nie wykazały wpływu telmisartanu na płodność zarówno u samców, jak i u samic. Oznacza to, że w świetle dostępnych danych eksperymentalnych lek nie powinien wpływać negatywnie na zdolności rozrodcze u ludzi.⁹

Dane z badań na zwierzętach

Warto zaznaczyć, że badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ telmisartanu na rozmnażanie. Te obserwacje są jednym z powodów szczególnej ostrożności w stosowaniu leku u kobiet w wieku rozrodczym.¹⁰

Informacje, które lekarz musi przekazać pacjentce

Lekarz prowadzący leczenie telmisartanem powinien szczegółowo poinformować pacjentkę w wieku rozrodczym o:

• Konieczności niezwłocznego poinformowania lekarza o planowanej lub stwierdzonej ciąży
• Bezwzględnej konieczności przerwania leczenia telmisartanem po stwierdzeniu ciąży
• Ryzyku związanym z ekspozycją płodu na lek, szczególnie w II i III trymestrze ciąży
• Konieczności omówienia kontynuacji leczenia nadciśnienia tętniczego w przypadku planowania ciąży
• Potrzebie zastosowania alternatywnych metod leczenia nadciśnienia w okresie karmienia piersią