Działania niepożądane
Sunitinib Vipharm 12,5 mg

Działania niepożądane sunitynibu

Sunitynib, dostępny w postaci kapsułek twardych (Sunitinib Vipharm) o mocy 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, wykazuje szereg działań niepożądanych, które mogą pojawić się podczas terapii. Profil bezpieczeństwa leku jest istotnym elementem, który należy uwzględnić podczas podejmowania decyzji terapeutycznych u pacjentów z nowotworami, w których wskazany jest sunitynib.¹

Najcięższe działania niepożądane

Do najcięższych działań niepożądanych związanych z terapią sunitynibem należą stany kliniczne potencjalnie zagrażające życiu, takie jak: niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnego rodzaju krwotoki (w tym krwotok z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, guza, układu moczowego oraz krwotok mózgowy). Istotne jest, że niektóre z tych powikłań prowadziły do zgonu pacjentów.²

Wśród działań niepożądanych prowadzących do zgonu, które miały związek ze stosowaniem sunitynibu, odnotowano również inne poważne stany, takie jak: niewydolność wielonarządowa, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, krwotok do jamy otrzewnowej, niewydolność nadnerczy, odma opłucnowa, wstrząs lub nagły zgon.³

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej raportowane działania niepożądane o dowolnym stopniu nasilenia, które wystąpiły u pacjentów w badaniach rejestracyjnych z rakiem nerkowokomórkowym (RCC), nowotworem podścieliskowym przewodu pokarmowego (GIST) i nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET), obejmowały:⁴

• Zmniejszenie apetytu – objaw często obserwowany w trakcie terapii przeciwnowotworowej
• Zaburzenia smaku – dysgeuzja wpływająca na jakość życia pacjentów
• Nadciśnienie tętnicze – wymaga regularnego monitorowania ciśnienia krwi
• Uczucie zmęczenia – znacząco obniżające funkcjonowanie chorych
• Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym:
  • Biegunka
  • Nudności
  • Zapalenie jamy ustnej
  • Niestrawność
  • Wymioty
• Przebarwienia skórne – charakterystyczny objaw terapii sunitynibem
• Erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa – zespół ręka-stopa, manifestujący się bolesnym zaczerwienieniem i złuszczaniem skóry dłoni i podeszew stóp

Istotne jest, że nasilenie wymienionych objawów może ulegać zmniejszeniu wraz z kontynuacją leczenia. Warto również zaznaczyć, że w trakcie terapii sunitynibem może rozwinąć się niedoczynność tarczycy, co wymaga odpowiedniego monitorowania funkcji tego gruczołu.⁵

Zaburzenia hematologiczne

Wśród najczęściej występujących działań niepożądanych sunitynibu znajdują się zaburzenia hematologiczne, które obejmują:⁶

• Neutropenia – zmniejszenie liczby neutrofili we krwi, zwiększające ryzyko infekcji
• Małopłytkowość – obniżenie liczby płytek krwi, prowadzące do zwiększonej tendencji do krwawień
• Niedokrwistość – zmniejszenie liczby erytrocytów lub stężenia hemoglobiny, skutkujące osłabieniem i zmęczeniem

Zakres zakażeń podczas terapii

Ze względu na immunosupresyjne działanie sunitynibu, pacjenci poddani tej terapii są narażeni na zwiększone ryzyko rozwoju różnorodnych zakażeń, które zgodnie z danymi z badań klinicznych obejmują:⁷

• Zakażenia wirusowe – często występujące podczas terapii
• Zakażenia układu oddechowego – mogące prowadzić do poważnych powikłań, szczególnie u pacjentów z osłabioną odpornością
• Ropnie – lokalne zakażenia z tworzeniem zbiorników ropy
• Zakażenia grzybicze – szczególnie kandydoza jamy ustnej przy zapaleniu śluzówki
• Zakażenia dróg moczowych – wymagające szybkiej interwencji terapeutycznej
• Zakażenia skóry – mogące nasilać inne skórne działania niepożądane
• Posocznica – zagrażające życiu zakażenie ogólnoustrojowe

Do rzadziej występujących, ale poważnych zakażeń należą:⁸

• Martwicze zapalenie powięzi – ciężka infekcja tkanek miękkich wymagająca natychmiastowego leczenia chirurgicznego i antybiotykoterapii
• Zakażenia bakteryjne – różnorodne infekcje bakteryjne o zmiennej lokalizacji i ciężkości

Tabela działań niepożądanych sunitynibu

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane przez pacjentów z GIST, MRCC i pNET w danych zbiorczych obejmujących 7115 pacjentów, uwzględniając częstość występowania oraz stopień ciężkości według kryteriów NCICTCAE. Dane te zostały uzupełnione o działania niepożądane stwierdzone w badaniach klinicznych po dopuszczeniu produktu do obrotu.⁹

* Gwiazdką oznaczono działania niepożądane mogące zagrażać życiu lub prowadzące do zgonu

Wnioski kliniczne

Sunitynib, jako lek stosowany w terapii przeciwnowotworowej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, od względnie łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych, poprzez zaburzenia hematologiczne, aż po ciężkie, zagrażające życiu powikłania, takie jak niewydolność serca czy perforacja przewodu pokarmowego. Ocena stosunku korzyści do ryzyka powinna być dokonywana indywidualnie dla każdego pacjenta, z uwzględnieniem jego stanu klinicznego, chorób współistniejących oraz potencjalnych interakcji lekowych.¹⁰

Konieczne jest dokładne monitorowanie pacjentów podczas terapii, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów hematologicznych, funkcji nerek, wątroby oraz układu sercowo-naczyniowego. Istotna jest również edukacja pacjenta odnośnie możliwych objawów niepożądanych i konieczności niezwłocznego zgłaszania ich lekarzowi prowadzącemu.¹¹