Przedawkowanie
Sulfasalazin Krka 500 mg

Przedawkowanie sulfasalazyny, szczególnie w dawkach powyżej 25 g, może prowadzić do poważnych objawów toksycznych, w tym methemoglobinemii, sulfhemoglobinemii, agranulocytozy oraz uszkodzenia nerek manifestującego się krystalurią, krwiomoczem, skąpomoczem lub bezmoczem. W literaturze opisano przypadek śmiertelnego zatrucia po przyjęciu 43 g sulfasalazyny w ciągu 24 godzin, gdzie przyczyną zgonu były sulfhemoglobinemia i methemoglobinemia. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty, mogą pojawić się już przy dawkach powyżej 10 g. Ponadto, przedawkowanie może wywołać reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywkę, zapalenie wielonerwowe oraz zaburzenia hematologiczne i metaboliczne, a także objawy neurologiczne, takie jak zaburzenia świadomości i drgawki.

Przedawkowanie Sulfasalazyny

Przedawkowanie sulfasalazyny może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Dostępne dane kliniczne wskazują, że u osoby dorosłej przyjęcie 25 g sulfasalazyny spowodowało objawy łagodnego zatrucia, nawet po wcześniejszym zastosowaniu płukania żołądka. 1

Należy zaznaczyć, że w przypadku przedawkowania sulfasalazyny obserwuje się objawy charakterystyczne dla całej grupy sulfonamidów. Odnotowano, że jednorazowe przyjęcie doustne dużych ilości preparatu może w rzadkich przypadkach prowadzić do ciężkiego zatrucia. W literaturze opisano przypadek śmiertelnego zatrucia u osoby dorosłej po przyjęciu 43 g sulfasalazyny w ciągu 24 godzin, gdzie przyczyną zgonu była sulfhemoglobinemia i methemoglobinemia. 2

Istotne jest również zwrócenie uwagi na możliwość wystąpienia objawów alergicznych oraz ryzyko żółtaczki jąder podkorowych u noworodków w przypadku przedawkowania sulfasalazyny przez kobiety w ciąży. 3

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie produktu leczniczego Sulfasalazin Krka może manifestować się szerokim spektrum objawów, które można podzielić na kilka głównych kategorii. Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą szczegółowy opis objawów przedawkowania tego leku. 4

Kategoria objawów Objawy kliniczne Opis Dawka toksyczna
Objawy z przewodu pokarmowego Nudności, wymioty Typowe wczesne objawy zatrucia, mogą pojawić się nawet przy mniejszych dawkach Mogą wystąpić już przy dawkach powyżej 10 g
Objawy z układu moczowego Krystaluria Obecność kryształów sulfasalazyny lub jej metabolitów w moczu Obserwowane przy dawkach powyżej 15-20 g
Krwiomocz Obecność krwi w moczu, spowodowana uszkodzeniem nerek
Skąpomocz Zmniejszenie objętości wydalanego moczu
Bezmocz Całkowite ustanie wydalania moczu, może prowadzić do niewydolności nerek
Zaburzenia hematologiczne Methemoglobinemia Obecność methemoglobiny we krwi powodująca zaburzenia transportu tlenu Notowane przy dawkach >25 g; dawka śmiertelna: 43 g w ciągu 24h
Sulfhemoglobinemia Obecność sulfhemoglobiny we krwi, forma hemoglobiny nieodwracalnie zmieniona przez siarczany
Sinica Niebieskawe zabarwienie skóry i błon śluzowych spowodowane niedotlenieniem Może wystąpić przy znacznej methemoglobinemii
Agranulocytoza Drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów we krwi, może prowadzić do zgonu Może wystąpić jako reakcja nadwrażliwości
Zaburzenia metaboliczne Hipoglikemia Obniżony poziom glukozy we krwi Brak danych o konkretnych dawkach
Objawy wątrobowe Uszkodzenie funkcji wątroby, może objawiać się podwyższonymi enzymami wątrobowymi
Reakcje nadwrażliwości Pokrzywka Zmiany skórne o charakterze bąbli pokrzywkowych Mogą wystąpić nawet przy dawkach terapeutycznych jako reakcja idiosynkratyczna
Zapalenie wielonerwowe Uszkodzenie wielu nerwów obwodowych
Zmiany w morfologii krwi Różne zaburzenia składu krwi obwodowej
Objawy neurologiczne Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, objawy dotyczące mózgu Mogą obejmować zaburzenia świadomości, drgawki, zaburzenia koordynacji ruchowej Brak danych o konkretnych dawkach

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania sulfasalazyny powinno być kompleksowe i obejmować następujące działania: 5

  1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego:
    • Płukanie żołądka we wczesnym stadium zatrucia
    • Podanie węgla aktywowanego w celu zahamowania wchłaniania leku
  2. Nawodnienie i utrzymanie funkcji nerek:
    • Dożylne podanie dużej ilości płynów dla zapewnienia ciągłej, zwiększonej diurezy
    • Alkalizacja moczu poprzez dożylne podanie wodorowęglanu sodu
    • Monitorowanie funkcji nerek ze względu na ryzysko skąpomoczu i bezmoczu
    • W przypadku bezmoczu konieczne może być zastosowanie dializy
  3. Leczenie methemoglobinemii:
    • U pacjentów ze znaczną methemoglobinemią (objawiającą się sinicą) należy podać metylotioninę (błękit metylenowy) w dawce 1-2 mg/kg masy ciała, w powolnym wlewie dożylnym
  4. Leczenie sulfhemoglobinemii:
    • W przypadkach ciężkiej sulfhemoglobinemii można zastosować wymienne przetoczenie krwi
  5. Leczenie objawowe:
    • Monitorowanie i korekta zaburzeń elektrolitowych
    • Kontrola parametrów życiowych
    • Leczenie objawów ze strony poszczególnych układów w zależności od ich nasilenia

Warto podkreślić, że w przypadku przedawkowania sulfasalazyny kluczowe znaczenie ma szybka interwencja medyczna i wielokierunkowe podejście terapeutyczne. Ze względu na potencjalnie śmiertelne powikłania, takie jak agranulocytoza czy ciężka methemoglobinemia i sulfhemoglobinemia, pacjenci wymagają intensywnego monitorowania i leczenia specjalistycznego. 6

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl