Specjalne ostrzeżenia
Subinit
Sunitynib, stosowany w terapii guzów litych, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie sunitynibu w osoczu, co nasila toksyczność, natomiast induktory CYP3A4 obniżają jego skuteczność. Należy monitorować reakcje skórne, w tym ciężkie zespoły takie jak SJS, TEN czy rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Zgłaszano także poważne zdarzenia krwotoczne, w tym krwotoki z nosa u około 50% pacjentów z guzami litymi oraz krwotoki z guza nowotworowego, szczególnie w obrębie płuc, co może prowadzić do zgonu. W trakcie terapii obserwuje się także działania niepożądane ze strony układu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie przełyku), nadciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe >200 mmHg lub rozkurczowe >110 mmHg), a także hematologiczne zaburzenia, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, które wymagają regularnej kontroli morfologii krwi.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Subinit
- Interakcje lekowe wpływające na stężenie sunitynibu
- Reakcje skórne
- Powikłania krwotoczne
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Nadciśnienie tętnicze
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe
- Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe
- Tętniak i rozwarstwienie tętnicy
- Mikroangiopatia zakrzepowa
- Zaburzenia czynności tarczycy
- Zapalenie trzustki
- Hepatotoksyczność
- Zaburzenia czynności nerek
- Przetoka
- Zaburzenia gojenia ran
- Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy
- Nadwrażliwość i obrzęk naczynioruchowy
- Napady drgawkowe
- Zespół ostrego rozpadu guza
- Zakażenia
- Hipoglikemia
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Subinit
Podczas stosowania sunitynibu należy uwzględnić szereg specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych oraz zapewnić pacjentom optymalne bezpieczeństwo terapii. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dla lekarzy przepisujących produkt leczniczy Subinit.1
Interakcje lekowe wpływające na stężenie sunitynibu
Podczas terapii produktem Subinit należy szczególnie uważać na potencjalne interakcje lekowe. Jednoczesne stosowanie z silnymi induktorami CYP3A4 może powodować zmniejszenie stężenia sunitynibu w osoczu, co może skutkować obniżeniem skuteczności terapii. Z kolei stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do zwiększenia stężenia sunitynibu w osoczu, a tym samym do nasilenia działań niepożądanych. W obu przypadkach zaleca się unikanie takiego połączenia.2
Reakcje skórne
Podczas leczenia sunitynibem mogą wystąpić różne reakcje skórne, o których należy poinformować pacjenta. Do typowych objawów należą: odbarwienie włosów lub skóry, suchość, zgrubienie lub pękanie skóry, pęcherze lub wysypka na powierzchni dłoni i podeszwach stóp. Reakcje te są zazwyczaj odwracalne i rzadko wymagają przerwania leczenia.3
Zgłaszano również przypadki ciężkich reakcji skórnych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej:
- Piodermia zgorzelinowa – objawy zazwyczaj ustępują po przerwaniu leczenia
- Rumień wielopostaciowy (EM)
- Reakcje przypominające zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
- Martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN)
W przypadku wystąpienia objawów sugerujących SJS, TEN lub EM (np. postępująca wysypka skórna często z pęcherzami lub zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej), należy natychmiast przerwać leczenie sunitynibem. Jeśli diagnoza SJS lub TEN zostanie potwierdzona, nie wolno wznawiać leczenia. W przypadku podejrzenia EM, u niektórych pacjentów możliwe było ponowne wprowadzenie sunitynibu w mniejszej dawce po ustąpieniu reakcji, czasem z jednoczesnym zastosowaniem kortykosteroidów lub leków przeciwhistaminowych.4
Powikłania krwotoczne
Podczas stosowania sunitynibu zgłaszano różne zdarzenia krwotoczne, niekiedy prowadzące do zgonu. Obejmowały one krwotoki z przewodu pokarmowego, układu oddechowego, dróg moczowych oraz mózgu. Najczęstszym powikłaniem krwotocznym był krwotok z nosa, występujący u około połowy pacjentów z guzami litymi, u których rozwinęły się powikłania krwotoczne – choć rzadko prowadził do zgonu.5
Szczególną uwagę należy zwrócić na krwotoki z guza nowotworowego, które mogą wystąpić nagle. Mogą one być związane z martwicą guza i w niektórych przypadkach prowadzić do zgonu. W przypadku guzów płuc mogą przyjmować postać ciężkiego, zagrażającego życiu krwioplucia lub krwotoku płucnego. Należy pamiętać, że produkt Subinit nie jest zarejestrowany do stosowania u pacjentów z rakiem płuc.6
U pacjentów otrzymujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe (np. warfarynę, acenokumarol) zaleca się okresowe kontrole obejmujące oznaczanie morfologii krwi (z liczbą płytek), badanie czynników krzepnięcia (PT i/lub INR) oraz badanie przedmiotowe.7
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Najczęstsze działania niepożądane ze strony układu pokarmowego podczas terapii sunitynibem to:
- Biegunka
- Nudności i/lub wymioty
- Ból brzucha
- Niestrawność
- Zapalenie jamy ustnej i/lub ból w jamie ustnej
- Zapalenie przełyku
W przypadku wystąpienia tych objawów można wdrożyć leczenie wspomagające, takie jak leki przeciwwymiotne, przeciwbiegunkowe lub zobojętniające kwas żołądkowy.8
U pacjentów z nowotworami w jamie brzusznej leczonych sunitynibem zgłaszano ciężkie, czasem śmiertelne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, w tym perforacje. Pacjenci z taką lokalizacją guza wymagają szczególnej uwagi i monitorowania.9
Nadciśnienie tętnicze
Stosowanie sunitynibu może wiązać się z rozwojem nadciśnienia tętniczego, w tym ciężkiego nadciśnienia (ciśnienie skurczowe >200 mmHg lub ciśnienie rozkurczowe >110 mmHg). Pacjentów należy regularnie badać w kierunku nadciśnienia i odpowiednio leczyć.11
Zaburzenia hematologiczne
Podczas terapii sunitynibem obserwowano zmniejszenie bezwzględnej liczby neutrofili i płytek krwi. Zaburzenia te są zazwyczaj odwracalne i rzadko wymagają przerwania leczenia. W ramach nadzoru po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano jednak rzadkie przypadki powikłań hematologicznych o skutkach śmiertelnych, w tym krwotoki związane z małopłytkowością i zakażenia w przebiegu neutropenii.12
U pacjentów leczonych sunitynibem obserwowano również niedokrwistość, która może wystąpić zarówno na początku, jak i w trakcie leczenia. Zaleca się rutynowe oznaczanie morfologii krwi na początku każdego cyklu leczenia.13
Zaburzenia sercowo-naczyniowe
U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano różnorodne zdarzenia sercowo-naczyniowe, w tym:
- Niewydolność serca
- Kardiomiopatię
- Zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory poniżej dolnej granicy normy
- Zapalenie mięśnia sercowego
- Niedokrwienie mięśnia sercowego
- Zawał mięśnia sercowego
Niektóre z tych przypadków kończyły się zgonem. Dane wskazują, że sunitynib może zwiększać ryzyko rozwoju kardiomiopatii. U pacjentów leczonych nie zidentyfikowano dodatkowych czynników ryzyka rozwoju kardiomiopatii wywołanej sunitynibem poza działaniem samego leku.14
U pacjentów zagrożonych wystąpieniem zdarzeń sercowo-naczyniowych lub u tych, u których takie zdarzenia występowały w przeszłości, należy zachować ostrożność podczas stosowania sunitynibu. Z badań klinicznych wykluczano pacjentów, którzy w ciągu 12 miesięcy przed podaniem leku doświadczyli incydentów sercowo-naczyniowych (zawał mięśnia sercowego, przeszczep pomostujący tętnicy wieńcowej/obwodowej, objawowa zastoinowa niewydolność serca, udar mózgu, przejściowy napad niedokrwienny, zator tętnicy płucnej). Nie wiadomo, czy tacy pacjenci są narażeni na większe ryzyko rozwoju dysfunkcji lewej komory związanej z sunitynibem.15
Lekarz powinien starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii sunitynibem. Pacjentów należy monitorować w kierunku objawów zastoinowej niewydolności serca, szczególnie tych z kardiologicznymi czynnikami ryzyka i/lub chorobą wieńcową w wywiadzie. Zaleca się także wykonywanie oznaczeń frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) na początku leczenia i okresowo w jego trakcie.16
Postępowanie w przypadku wystąpienia objawów kardiologicznych:
- W przypadku klinicznych objawów zastoinowej niewydolności serca zaleca się przerwanie stosowania sunitynibu
- U pacjentów bez klinicznych objawów zastoinowej niewydolności serca, ale z frakcją wyrzutową <50% i >20% poniżej wartości wyjściowej, należy rozważyć przerwanie stosowania sunitynibu i/lub zmniejszenie dawki
Wydłużenie odstępu QT
U pacjentów otrzymujących sunitynib obserwowano wydłużenie odstępu QT oraz torsade de pointes. Wydłużenie odstępu QT może zwiększać ryzyko wystąpienia komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.18 Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów: Należy ograniczyć jednoczesne podawanie sunitynibu z silnymi inhibitorami CYP3A4, które mogą zwiększać jego stężenie w osoczu.19 U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano: Żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, w tym zakrzepicę żył głębokich oraz zator tętnicy płucnej. W ramach nadzoru po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki zatoru tętnicy płucnej zakończone zgonem.20 Tętnicze zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, czasem prowadzące do zgonu, takie jak udar naczyniowy mózgu, przemijający napad niedokrwienny i zawał mózgu. Czynniki ryzyka tych zdarzeń, poza chorobą nowotworową i wiekiem ≥65 lat, to: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i choroba zakrzepowo-zatorowa w wywiadzie.21 Stosowanie inhibitorów szlaku VEGF, takich jak sunitynib, może sprzyjać tworzeniu tętniaka i/lub rozwarstwieniu tętnicy, niezależnie od obecności nadciśnienia tętniczego. Przed rozpoczęciem leczenia sunitynibem należy starannie ocenić ryzyko tych powikłań u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak nadciśnienie tętnicze lub tętniak w wywiadzie.22 W przypadku wystąpienia objawów takich jak: niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, zmęczenie, zmienne objawy neurologiczne, zaburzenia czynności nerek i gorączka, należy rozważyć rozpoznanie mikroangiopatii zakrzepowej, w tym zakrzepowej plamicy małopłytkowej i zespołu hemolityczno-mocznicowego. Te stany mogą prowadzić do niewydolności nerek lub zgonu.23 U pacjentów, u których rozwinęła się mikroangiopatia zakrzepowa, należy natychmiast przerwać leczenie sunitynibem i wdrożyć odpowiednią terapię. Po zaprzestaniu leczenia obserwowano ustąpienie objawów mikroangiopatii zakrzepowej.24 Zaleca się dokładne monitorowanie funkcji tarczycy u wszystkich pacjentów leczonych sunitynibem: Pacjenci, u których rozwiną się zaburzenia czynności tarczycy, powinni być leczeni zgodnie ze standardami praktyki medycznej. Zarówno we wczesnym, jak i późniejszym okresie leczenia sunitynibem obserwowano przypadki niedoczynności tarczycy.25 U pacjentów z różnymi guzami litymi leczonych sunitynibem obserwowano zwiększenie aktywności lipazy i amylazy w surowicy. Zwiększenie aktywności lipazy było zazwyczaj przejściowe i nie wiązało się z objawami zapalenia trzustki.26 Zgłaszano jednak również przypadki ciężkich działań niepożądanych ze strony trzustki, niektóre z nich prowadzące do zgonu. W przypadku wystąpienia objawów zapalenia trzustki, należy przerwać stosowanie sunitynibu i zapewnić właściwe leczenie wspomagające.27 U pacjentów leczonych sunitynibem obserwowano przypadki hepatotoksyczności. Przypadki niewydolności wątroby, niektóre zakończone zgonem, opisywano u <1% pacjentów z guzami litymi.28 Zaleca się monitorowanie parametrów czynnościowych wątroby: W przypadku wystąpienia objawów niewydolności wątroby należy przerwać stosowanie sunitynibu i zapewnić odpowiednie leczenie podtrzymujące.29 Podczas leczenia sunitynibem obserwowano przypadki zaburzenia czynności nerek, niewydolności nerek i/lub ostrej niewydolności nerek, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem.30 Czynniki ryzyka zaburzeń czynności nerek u pacjentów otrzymujących sunitynib (poza rakiem nerkowokomórkowym) obejmują: 31 Bezpieczeństwo stosowania sunitynibu u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim białkomoczem nie zostało dokładnie zbadane. Zgłaszano przypadki białkomoczu i rzadkie przypadki zespołu nerczycowego. Zaleca się wykonanie badania moczu na początku leczenia i monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia lub nasilenia białkomoczu. U pacjentów z zespołem nerczycowym należy przerwać stosowanie sunitynibu.32 W przypadku tworzenia się przetok, leczenie sunitynibem powinno zostać przerwane. Dostępne są ograniczone informacje dotyczące kontynuacji stosowania sunitynibu u pacjentów z przetokami.33 Podczas leczenia sunitynibem opisywano przypadki nieprawidłowego procesu gojenia się ran. Nie przeprowadzono formalnych badań klinicznych oceniających wpływ sunitynibu na gojenie ran.34 U pacjentów poddawanych dużym zabiegom chirurgicznym zaleca się, jako środek ostrożności, czasowe przerwanie leczenia sunitynibem. Doświadczenie kliniczne dotyczące optymalnego momentu ponownego włączenia leku po dużych zabiegach chirurgicznych jest ograniczone. Decyzja o wznowieniu stosowania sunitynibu po dużym zabiegu powinna być podejmowana na podstawie klinicznej oceny procesu gojenia się ran.35 U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano przypadki martwicy kości szczęki i/lub żuchwy (ONJ). Większość przypadków odnotowano u osób, które wcześniej lub jednocześnie otrzymywały dożylnie bisfosfoniany – grupa leków, w przypadku której ONJ stanowi rozpoznane zagrożenie.36 Należy zachować szczególną ostrożność, gdy sunitynib i bisfosfoniany dożylne są stosowane jednocześnie lub sekwencyjnie. Inwazyjne zabiegi stomatologiczne stanowią dodatkowy czynnik ryzyka ONJ. Zalecane środki ostrożności: 37 W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego spowodowanego nadwrażliwością, stosowanie sunitynibu powinno zostać przerwane, a pacjent powinien otrzymać standardową opiekę medyczną.38 W badaniach klinicznych sunitynibu oraz w ramach nadzoru po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano występowanie drgawek. U pacjentów z drgawkami i objawami wskazującymi na zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RPLS), takimi jak nadciśnienie, ból głowy, zmniejszona czujność, zmiany psychiczne i utrata wzroku (w tym ślepota korowa), należy kontrolować występujące zaburzenia poprzez właściwe leczenie, w tym farmakologiczną kontrolę nadciśnienia.39 Zaleca się tymczasowe przerwanie stosowania sunitynibu. Po ustąpieniu objawów lekarz prowadzący może rozważyć wznowienie leczenia.40 W badaniach klinicznych oraz w ramach nadzoru po wprowadzeniu sunitynibu do obrotu u pacjentów leczonych tym lekiem rzadko obserwowano przypadki zespołu ostrego rozpadu guza; niektóre z nich prowadziły do zgonu.41 Czynniki ryzyka zespołu ostrego rozpadu guza obejmują: Pacjentów należy ściśle monitorować i w razie potrzeby wdrożyć odpowiednie leczenie. Warto rozważyć profilaktyczne nawodnienie pacjenta.42 U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano ciężkie zakażenia, zarówno z towarzyszącą neutropenią, jak i bez neutropenii. Niektóre przypadki zakończyły się zgonem. Odnotowano również nieliczne przypadki martwiczego zapalenia powięzi, w tym krocza, które czasami prowadziły do zgonu.43 Jeśli u pacjenta rozwinie się martwicze zapalenie powięzi, należy natychmiast przerwać stosowanie sunitynibu i niezwłocznie rozpocząć odpowiednie leczenie.44 Podczas leczenia sunitynibem zgłaszano przypadki zmniejszenia stężenia glukozy we krwi, czasami objawowe klinicznie i wymagające hospitalizacji z powodu utraty przytomności. W przypadku objawowej hipoglikemii należy tymczasowo przerwać podawanie sunitynibu.45 U pacjentów z cukrzycą należy regularnie kontrolować stężenie glukozy we krwi, aby ocenić, czy konieczne jest dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego w celu zminimalizowania ryzyka hipoglikemii.46
Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe
Tętniak i rozwarstwienie tętnicy
Mikroangiopatia zakrzepowa
Zaburzenia czynności tarczycy
Zapalenie trzustki
Hepatotoksyczność
Zaburzenia czynności nerek
Przetoka
Zaburzenia gojenia ran
Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy
Nadwrażliwość i obrzęk naczynioruchowy
Napady drgawkowe
Zespół ostrego rozpadu guza
Zakażenia
Hipoglikemia
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania