Właściwości farmakodynamiczne

SITAGLIPTIN BIOTON należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w cukrzycy, określanych jako inhibitory dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), którym przypisano kod ATC: A10BH01. Substancją czynną preparatu jest sytagliptyna, dostępna w postaci chlorowodorku jednowodnego, w dawce 50 mg na tabletkę powlekaną.¹

Mechanizm działania

Sytagliptyna jest doustnym lekiem hipoglikemizującym, który wywiera swoje działanie poprzez hamowanie aktywności enzymu dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Obserwowana poprawa kontroli glikemii podczas stosowania tego produktu leczniczego wynika głównie z pośrednictwa w zwiększaniu stężenia aktywnych hormonów z grupy inkretyn.²

Rola hormonów inkretynowych

Hormony z grupy inkretyn, wśród których najważniejsze to glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) oraz zależny od glukozy polipeptyd insulinotropowy (GIP), są uwalniane w jelicie w sposób ciągły, a ich stężenie zwiększa się fizjologicznie po spożyciu pokarmu. Inkretyny stanowią istotny element endogennego systemu regulującego homeostazę glukozy. W warunkach prawidłowego lub podwyższonego stężenia glukozy we krwi, GLP-1 i GIP stymulują syntezę i uwalnianie insuliny z komórek beta trzustki poprzez aktywację wewnątrzkomórkowych szlaków sygnalizacyjnych z udziałem cyklicznego AMP.³

Działanie sytagliptyny na poziomie komórkowym

Badania prowadzone na zwierzęcych modelach cukrzycy typu 2 wykazały, że leczenie GLP-1 lub inhibitorami DPP-4 prowadzi do zwiększenia reaktywności komórek beta i stymulacji biosyntezy oraz uwalniania insuliny. Podwyższone stężenie insuliny w osoczu krwi intensyfikuje wychwyt glukozy przez tkanki obwodowe. Dodatkowo GLP-1 hamuje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki. Zmniejszenie stężenia glukagonu, przy jednoczesnym wzroście stężenia insuliny, skutkuje ograniczeniem produkcji glukozy w wątrobie, co prowadzi do obniżenia stężenia glukozy we krwi.⁴

Zależność od stężenia glukozy

Istotną cechą działania GLP-1 i GIP jest ich zależność od stężenia glukozy. Oznacza to, że przy niskim stężeniu glukozy we krwi nie obserwuje się stymulacji uwalniania insuliny ani hamowania wydzielania glukagonu przez GLP-1. Zarówno w przypadku GLP-1, jak i GIP, pobudzenie uwalniania insuliny nasila się wraz ze wzrostem stężenia glukozy powyżej wartości prawidłowych. Co ważne, GLP-1 nie zaburza prawidłowej odpowiedzi glukagonu na hipoglikemię, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa terapii.⁵

Wpływ na metabolizm inkretyn

Aktywność hormonów inkretynowych jest fizjologicznie ograniczana przez enzym DPP-4, który katalizuje szybką hydrolizę tych związków do nieaktywnych metabolitów. Sytagliptyna, hamując aktywność DPP-4, zapobiega degradacji hormonów inkretynowych, prowadząc do zwiększenia stężenia aktywnych form GLP-1 i GIP w osoczu krwi. Dzięki temu mechanizmowi sytagliptyna nasila uwalnianie insuliny i zmniejsza stężenie glukagonu w sposób zależny od stężenia glukozy.⁶

Efekty terapeutyczne

U pacjentów z cukrzycą typu 2 i towarzyszącą hiperglikemią, opisane powyżej zmiany stężenia insuliny i glukagonu prowadzą do zmniejszenia wartości hemoglobiny glikowanej A1c (HbA1c) oraz obniżenia stężenia glukozy zarówno na czczo, jak i po posiłku. Mechanizm działania sytagliptyny, zależny od stężenia glukozy, jest odmienny od mechanizmu działania pochodnych sulfonylomocznika. Te ostatnie powodują zwiększenie wydzielania insuliny niezależnie od stężenia glukozy, co może prowadzić do hipoglikemii zarówno u pacjentów z cukrzycą typu 2, jak i u osób z prawidłową gospodarką węglowodanową.⁷

Selektywność enzymatyczna

Sytagliptyna charakteryzuje się dużą siłą działania i wysoką selektywnością w stosunku do enzymu DPP-4. W stężeniach terapeutycznych nie wywiera hamującego wpływu na blisko spokrewnione enzymy DPP-8 czy DPP-9, co przyczynia się do korzystnego profilu bezpieczeństwa leku.⁸

Skuteczność kliniczna

Wyniki badań klinicznych potwierdzają, że sytagliptyna skutecznie poprawia kontrolę glikemii, zarówno stosowana w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Szczegółowe dane dotyczące skuteczności klinicznej zostały przedstawione w dokumentacji produktu.⁹